zaterdag 9 juli 2022

De Alta Via I in de Dolomieten

Hoewel ik de afgelopen jaren al heel wat heb gewandeld, is de microbe pas komen opsteken wanneer ik in het haast magische landschap van Patagonië dwaalde in 2019. Met name de prachtige granieten formaties in het Chileense Torres del Paine spreken tot de verbeelding. Dit is dus een landschap dat je niet snel in Europa zal tegenkomen. Of dat was althans mijn eerste gedachte, want een duizendtal kilometer van België wacht er een al even geweldig gebergte met de Dolomieten dat kan uitpakken met dezelfde troeven: rotsformaties die tot de verbeelding spreken, idyllische bergmeertjes en grasvlaktes die getooid zijn met kleurrijke bloemen. Het is daarom niet gek dat de Alta Via I door velen wordt beschouwd als de mooiste trekking in de Alpen. Moet je nog meer redenen hebben om door dit prachtige gebied te trekken? Ik in ieder geval niet. 

Transport
  • Het startpunt bevindt zich bij Lago di Braies en het gemakkelijkst is om naar een luchthaven in de buurt te vliegen. Vanuit België is het gemakkelijk om naar Treviso of Venetië te vliegen om vervolgens de bus naar Cortina d'Ampezzo te nemen. Wellicht is het gemakkelijker om via Venetië te vliegen, want de bus stopt daar bij de luchthaven. In Treviso dien je eerst nog twee bussen te nemen om naar de halte Silea Via Arma di Cavalleria te gaan. 
  • Om naar Cortina d'Ampezzo te rijden via de bus is het gemakkelijkst om de Cortina Express te gebruiken. Dit kost twintig euro per ticket (en vijf euro voor je backpack) en het is ten sterkste aanbevolen om tickets op voorhand te reserveren. Op deze website vind je de dienstregeling en hier kan je eveneens kaartjes kopen. Als beginhalte geef je bijvoorbeeld Venezia (Venetië) of Treviso in, terwijl je Cortina d'Ampezzo invult als eindhalte
  • Vervolgens reis je van Cortina d'Ampezzo naar Dobbiaco (Toblach in het Duits). Hier neem je lijn 445 wat wellicht een groene bus is. De bus naar Dobbiaco arriveert op dezelfde plaats als waar je afstapt bij de vorige bus. 
  • De laatste halte is van Dobbiaco naar Lago di Braies. Toch is het sterk aanbevolen om te overnachten in Dobbiaco aangezien de vele busreizen tijdrovend kunnen zijn en na zes uur 's avonds is er amper busverkeer beschikbaar. De laatste bus die je neemt is dus naar Lago di Braies en dat is bus 442. Tijdens mijn rit moest ik niks betalen (zal allicht te veel tijd kosten voor de chauffeur), maar tussen tien juli en tien september ben je verplicht om online en ticket aan te schaffen op voorhand. Dat kan je doen op deze website.
  •  De Alta Via stopt dus bij de bushalte La Pissa, maar die bevindt zich dus niet onmiddellijk op de plaats waar de Alta Via I stopt. In plaats daarvan ga je zo'n vierhonderd meter naar rechts en aan de overzijde vind je een klein bankje met een bushalte. Hier dien je de bus 001 naar Belluno te nemen. Opgelet: deze bus rijdt niet op maandag! Een beetje bizar toch. 
  • De bus naar Belluno stopt aan het station van dit stadje in de Dolomieten. Hier kan je dus overnachten of meteen de trein nemen naar Venetië of Treviso. Kaartjes kan je kopen in het station of hier online bestellen. Ik nam de trein naar Treviso (richting Venezia S.Lucia) waar ik de lieftallige som van 7,5 euro voor betaalde (weliswaar in het weekend). 
  • Buskaartjes kunnen altijd bij de chauffeur gekocht worden en kosten meestal tussen de twee en de vijf euro. De twee uitzonderingen zijn de Cortina Express en de bus naar Lago di Braies tussen tien juli en tien september. 
Overnachtingen
  • Hotel Moritz in Dobbiaco: 104 euro, hier beschikte ik over een ruime en moderne kamer met balkon waar ik een mooi uitzicht had op de Dolomieten. Het eenpersoonsbed was wel erg klein. Niet erg goedkoop, maar gezien de ligging ga je wellicht niet veel goedkopere hotels vinden tenzij je overnacht in een (jeugd)hostel. 
  • Refugio Pederü: Dit had meer de allure van een volwaardig hotel dan een berghut. Ik had zelfs de beschikking over een eigen kamer met televisie. In tegenstelling tot bij de andere rifugio's is het avondeten hier à la carte en niet in de prijs inbegrepen. 
  • Rifugio Lagazuoi: Een erg toeristische refugio omdat het zich vlakbij een kabelbaan bevindt en ook het hoogste punt van de Alta Via I is. De slaapzaal waar ik sliep was voor - gok ik - veertien personen, maar ik sliep er slechts met twee andere personen. Douchen is hier wel aan de dure kant, want twee muntjes kosten al gauw tien (of was het zes?) euro voor drie minuten per douchebeurt. 
  • Rifugio Averau: Een moderne rifugio waar ik in een slaapzaal sliep die amper een zakdoek groot is met vijf andere personen. Toilet en douches zijn erg ruim en je hebt hier ook je eigen badhanddoek. Het avondeten is naar verluidt ook erg goed, maar persoonlijk vond ik het niet beter dan bij andere refugio's. 
  • Rifugio Staulanza: Hier sliep ik in een nieuw(er) aangebouwd gedeelte vlak naast de refugio zelf en had ik relatief veel comfort en plaats. Enkel de douches zijn erg krap en je hebt geen aparte ruimte om je om te kleden. De steile trap naar boven vraagt toch ook wat aandacht. 
  • Refugio Vazzoler: Een refugio die een tikkeltje ouderwets is, maar wel verzorgd. Ik sliep met één andere persoon op een kamer van vier. Douchen kost hier één euro per beurt en douches zijn compact, maar geriefelijk. Op de slaapzaal zijn er amper stopcontacten aanwezig wat betekent dat je je GSM dient op te laden in een andere ruimte. Bijzonder is dat deze refugio over een eigen botanische tuin beschikt.
  • Rifugio Carestiato: De slaapzaal is relatief ruim en uitgebreide badkamers zorgen voor extra comfort. Aangezien er slechts drie douches en toiletten aanwezig zijn, kan het soms wel aanschuiven zijn om te douchen of sanitaire stop. Ook hier dien je je GSM op te laden in een aparte ruimte. 
  • Refugio Pian de Fontana: Hier zijn de slaapzalen opgedeeld in aparte blokken waardoor er relatief veel bedden zijn in één blok. Er is hier niet erg veel ruimte, maar wel net voldoende. Elke blok heeft een eigen douche en toilet, maar geen verwarmd water. Gelukkig de enige refugio zonder warm water. Opnieuw geldt hier dat je je telefoon moet opladen in een aparte ruimte. Hoewel de locaties van alle refugio's mooi zijn, is deze misschien wel de allermooiste met een steile, groene bergwand waar je op uitkijkt. 
  • Ik heb deze trekking geboekt via de website bookatrekking.com en daar 825 euro voor betaald, ik ben dus niet op de hoogte van de aparte prijs per refugio.
  • Hotel Europa Executive in Belluno: 64 euro, een erg uitgebreide en moderne kamer voor een schappelijke prijs. Dit is een viersterrenhotel en dat is aan de kamer te zien. Enige nadeel is dat het zo'n twintig minuten stappen is van het station van Belluno. 
  • Hotel Continental in Treviso: 67 euro, een wat ouderwets hotel met een ideale ligging vlak in het centrum van Treviso. De eenpersoonskamer was vrij klein, maar had wel een verzorgde badkamer.  De kamer beschikt over airco wat wel handig kan zijn bij warme Italiaanse zomers.    
Praktische zaken en weetjes
  • Een heleboel hikers zullen een trailgids van Cicerone meehebben. Ik had nog de oude versie waarin alle Alta Vie samen worden besproken, maar inmiddels is er een nieuwe versie waarin enkel de Alta Via I wordt belicht. Het is een praktische gids om de afstanden te weten, een idee te hebben van de landschappen, wat de bezienswaardigheden zijn en welke zijuitstappen je kan ondernemen. Het is echter totaal ongeschikt om te gebruiken als routekaart.    
  • Ik startte bij Dobbiaco en ging vervolgens richting Belluno. Dit is dus van noord naar zuid en je begint bij het Duitstalige gedeelte en vanaf Cortina d'Ampezzo (ongever in het midden) vloei je langzaam over naar het Italiaans sprekende gedeelte. Dat betekent dus minder wegwijzers, refugio's en bronnen. Het is daarom sterk aangeraden om routes op voorhand te bestuderen om te weten waar er een refugio of waterbron is om verrassingen te voorkomen. 
  • Trek erop uit met een zo licht mogelijke rugzak, maar bespaar niet op essentiële items. Een zonnebril kan je misschien nog missen, maar een petje en zonnecrème zijn absoluut noodzakelijk tegen de Italiaans brandende zon. Ook een powerbank kan nuttig zijn bij de latere refugio's gezien het gebrek aan stopcontacten daar. Qua kleding heb je echt geen derde trui of trekkingbroek nodig. Ondergoed en wandelsokken neem je best wel voldoende mee omdat door zoutvorming kledij anders begint te schuren tegen je lichaam. Bij t-shirts opteer je best voor merinowol aangezien dit type wol onaangename zweetgeurtjes niet vasthoudt. 
  • Navigatie apps zoals Wikiloc, AllTrails, Komoot, ... zijn een handig hulpmiddel om de route te volgen tijdens je wandelingen. Ik gebruik zelf Wikiloc en de navigatie is hier vrij accuraat. Ik heb een offline kaart gedownload via Wikiloc waardoor ik geen internetverbinding nodig heb om te navigeren. Gebruik het echter niet als enige navigatiemiddel want op dag zes regende het pijpenstelen. Het gevolg was dat ik mijn touchscreen niet kon gebruiken (door de vallende druppels) en bovendien werd het GPS-signaal helemaal tureluur. Natuurlijk liep ik ergens verloren en dan sta je daar met je navigatie app die helemaal horendol is... Daarom is een combinatie van een papieren kaart + navigatie app de meest secure oplossing. 
  • Als alternatief voor de (betalende) navigatie apps is er ook het gratis Tabacco mApp waar je volgende secties moet downloaden om een volledig beeld te hebben van de Alta Via I: 001E, 001F, 001G, 001H, 001I, E02E, E02F, E02G, E02H, E02I en E02J.
  • De Alta Via I hiken is niet goedkoop! Sowieso raad ik het aan om iedere dag - tenzij bij de echt korte dagwandelingen - om een lunchpakket mee te nemen. Reken toch gauw op zo'n 17 euro voor een lunchpakket en dat bestaat dan uit pakweg een appel, één of twee broodjes (sandwiches), een energiereep en een drankje. Toch neem je beter te veel eten mee dan te weinig. Ook voor zaken zoals douchen moet je bij sommige refugio's bijbetalen. 
  • Neem voldoende cash mee. In het Duitstalig gedeelte aanvaarden (bijna) alle refugio's kredietkaarten, maar des te zuidelijker je gaat, des te meer men cash verwacht. Normaal is tweehonderd euro voldoende, afhankelijk van hoe laat je het 's nachts wil maken met het nodige gerstenat. 
  • Ontbijt wordt altijd geserveerd vanaf zeven uur 's ochtends (behalve bij Refugio Lagazuoi waar het al om half zeven klaar is) en je vertrekt best zo vroeg mogelijk. De zon schijnt minder fel, het is wat koeler en zo blijf je ook de onverwachte stormen voor die in de namiddag kunnen opduiken. 
  • In de refugio's ben je verplicht om slippers te dragen aangezien wandelschoenen buiten of in een aparte ruimte worden gezet. In tijden van Covid ben je ook verplicht om een lakenzak (een slaapzak is veel te zwaar en warm!) en kussensloop mee te nemen. De waarheid gebiedt me echter om te zeggen dat dit slechts één maal expliciet werd gevraagd (bij Refugio Carestiato)
  • Neem een goede waterdichte jas mee aangezien regenbuien krachtig kunnen zijn. 
  • Wandelstokken zijn erg handig. Niet alleen bij het klimmen om de benen te sparen, maar (vooral) bij het dalen waar oneffen paden een aanslag kunnen plegen op je knieën. 
  • Een eigen handdoek (van microvezel) is verplicht om mee te nemen aangezien verreweg de meeste refugio's geen badhanddoeken voorzien. 
  • Als je van plan bent om door de oorlogstunnels te wandelen, neem je best een zaklamp mee (dat je op je hoofd kan plaatsen). De tunnels zijn erg donker en met enkel het lichtje van je GSM gaat het wel erg benauwd worden. 
  • Refugio's zijn open vanaf half juni tot en met half september. In augustus is het ontzettend druk op de Alta Via I aangezien de Italianen ook massaal naar de Dolomieten afzakken naast de internationale toeristen. Zelf ging ik eind juni en toen was het nog relatief rustig. September zou naar verluidt echter de beste periode zijn qua weer en rust, maar het aantal uren zonneschijn is toch wel al een beduidend korter dan in juni. 
  • Wees niet te ambitieus in je etappes. Zelf heb ik er acht dagen over gedaan, maar dat was omdat ik het geboekt heb via bookatrekking.com en dit was dus al op voorhand vastgelegd. Idealiter plan je ongeveer zes uur wandeltijd per dag in (dus zonder de pauzes) om een evenwichtige balans te hebben. Negen à tien dagen lijkt me aangenamer zodat etappes nooit te lang worden en je tijd hebt voor enkele (erg mooie) zijuitstapjes. 

GPX-routes
Mijn routes heb ik dus geregistreerd op Wikiloc en je vindt de links hieronder. Je kan ze gebruiken als leidraad, maar zijn nooit honderd procent accuraat. Vooral de route op dag zes is zo goed als onbruikbaar door de capriolen van de GPS die danste over de kaart. 
Vrijdag 24 juni 

Van

Lago di Braies

Naar

Refugio Pederü

Afstand

21,5 km

Hoogtemeters

997 m

Wandeltijd

5u15


Het startschot van de Alta Via I wordt gegeven bij het erg pittoreske Lago di Braies dat één van de meest instammagrable plaatsen is in de Alpen. Zelfs om 9h15 krioelt het hier van het leven en dan kleurt de grote autoparking nog maagdelijk wit. Het is dus wel duidelijk dat dit een populaire plek is. Via de linkerkant maak ik een ommetje langs het meer en uiteraard stop ik verscheidene keren om foto's te nemen. De locatie van een diepblauw Alpenmeer omgeven door prachtige bergen blijft een idyllisch beeld. 

Na een drietal kilometer stuit ik op een onooglijk bergpaadje dat over rotsen en stenen scherp naar boven gaat. En ja hoor, uiteraard is dit het pad dat ik moet nemen om een klim te maken van achthonderd meter hoog. Achteraf gezien, is dit misschien wel de zwaarste klim van de gehele Alta Via I door de combinatie van de hellingsgraad en het rotsachtige pad dat een bepaalde tredzekerheid vereist. Meer dan eens heb ik zin om rechtsomkeert te maken om te genieten van mijn luie zetel. Met name de eerste helft vind ik behoorlijk zwaar, hoewel het zicht op Lago di Braies veel goed maakt. Wat hoger op deze klim begint het ook wat moeilijker te worden met zelfs één sectie waar stalen kabels hangen die je helpen bij het klauteren over de rotsen. 

Ondanks de zware fysieke inspanning kan ik onderweg ook genieten van de elementen die de Alta Via I typeren zoals de prachtige bergen, diverse landschappen en een fraai meer. Daar krijg ik ook uitgebreid de tijd voor, want ik ben talloze keren gestopt om terug even op ademrust te komen. Zoals gezegd: deze klim is behoorlijk zwaar. Dat ik als enige een backpack meetors van 17 kg zal er wellicht ook wel wat mee te maken hebben... Volgens de gids van Cicerone doe je er zo'n drie uur over om van Lago di Braies naar Rifugio Biella (aan de top van de klim) te stappen en dat lijkt me te kloppen. Ik vertrok rond kwart na negen en om één uur 's namiddags arriveer ik bij de refugio. Gezien de frequente pauzes zal ik wellicht in totaal drie kwartier hebben gerust. 

Rond kilometer twaalf maak ik vervolgens de omgekeerde beweging en ga ik voortaan voornamelijk naar beneden. Hier word ik verlekkerd op de grote diversiteit van de Alta Via I. Eerst zie ik de prachtige kalkstenen rotsformaties van de Dolomieten, wat later prachtige Alpenweiden en - misschien wel mijn favoriete gedeelte van het dag - een sportieve afdaling op een rotspaadje door een klein bos. Op dergelijke ogenblikken kom ik ogen en oren tekort. 

De laatste drie kilometer verloopt wel een beetje in mineur omdat het over scherp dalende grindwegen naar beneden gaat. In een eindeloos lijkend zigzagpatroon gaat het zo richting Rifugio Pederü. Wanneer er dan toch plots een plukje bos opduikt dat een hoek afsnijdt, is mijn verrassing des te groter, maar het gebeurt helaas slechts één enkele keer.   

De eerste etappe van de Alta Via I is wat zwaarder geworden dan ik verwacht, maar is wel een rasecht pareltje. Lago di Braies is sowieso al een schitterende opening, maar het is vooral de grote diversiteit aan landschappen na de zware klim dat me aangenaam heeft verrast. De route is eigenlijk een soort van best of van wat je kan verwachten op de gehele Alta Via I. Enkel bij de afdaling naar Refugio Pederü wordt m'n geduld beproefd, maar eenmaal beneden kan ik enkel maar tevreden terugblikken over de mooie wandeldag. 

Zaterdag 25 juni

Van

Refugio Pederü

Naar

Refugio Lagazuoi

Afstand

18,89 km

Hoogtemeters

1575 m

Wandeltijd

6u15


De tweede etappe van de Alta Via I brengt me naar het dak van deze meerdaagse wandelroute bij Rifugio Lagazuoi dat 2752 meter hoog ligt. Het logische gevolg is dat er heel wat hoogtemeters worden gemaakt vandaag: meer dan 1500! Dat is dus een alleraardigst aantal, maar gelukkig wel over (meestal) goed begaanbare wandelpaden. Bovendien word ik vandaag ook getrakteerd op het mooiste vergezicht van de gehele route wanneer ik bij een steile afdaling uitkijk op het prachtige Lago di Lagazuoi 

Hoewel deze dag qua hoogtemeters de kroon spant van al m'n wandeldagen is dit toch niet de meest intensieve dag. Toch heb ik echter verzaakt om een lunchpakket te vragen bij Refugio Pederü en dat laat zich op het einde van de dag wel heel erg hard voelen. Voor het echter zover is, wacht er eerst nog een geaccidenteerd gedeelte bij de eerste kwart van de route. Dit gaat over het plateau Fanes-Sanes waar ik door een mooi steenveld stap. Hoewel het gestaag omhoog gaat, kost dit niet al te veel moeite omdat ik met de regelmaat van de klok ook (korte) stukken naar beneden ga. 

Bij Rifugio Fanes houd ik mijn eerste halte van de dag en de hervatting begint meteen met een kort, maar steil stuk naar boven via een klein stukje bos. Daar word ik enthousiast begroet door vele fietsers, want klaarblijkelijk is er een fietswedstrijd in de buurt waarbij de dappere fietsers maar liefst 500 kilometer door en in het achterland van de Dolomieten moeten rijden. Net zoals ik genieten de meesten echter meer van de omgeving en staan ze frequent stil zoals bij het kleine, maar fraaie bergmeertje Lago di Limo dat ik op mijn pad aantref. 

Een beekje begeleidt me naar een open vlakte waar koeien én paarden staan te grazen. Koeien zie ik regelmatig, maar dit is de eerste en laatste keer dat ik vrijstaande paarden lustig zie te grazen op een Alpenweide. Natuurlijk moet dit op gevoelige plaat vastgelegd worden voor ik verder ga. De vele hoogtemeters van vandaag zijn toe te schrijven aan twee forcellea's, of zeg maar bergpassen. De eerste is de Forcella del Lago dat gestaag naar boven gaat. Dit is een relatief gemakkelijke stijging, hoewel er hier en daar secties zijn die wat klauterwerk vragen en waar je best niet naar de gapende afgrond kijkt die er vlak naast ligt. 

Geklemd tussen twee pieken gaat deze pas fel naar beneden waar na enkele tientallen meters dalen het mooiste uitzicht wacht van de gehele Alta Via I. Plots duikt namelijk Lago di Lagazuoi op en dat levert wel heel erg sprookjesachtige plaatjes op. Op dit moment ben ik ook helemaal alleen op deze top en dat maakt dit moment nog een tikkeltje magischer. De afdaling naar beneden vergt wat geduld omdat ik enerzijds goed moet uitkijken waar ik mijn voeten zet, maar anderzijds ook omdat ik de neiging heb om bij elke bocht te stoppen om een foto te nemen. Wanneer ik uiteindelijk bij het meer beland, kan ik niet anders dan hier even te pauzeren om te genieten van dit klein natuurwonder in watervorm. 

Ondertussen heb ik slechts één energiereep opgegeten tijdens de gehele dag en dat betaal ik cash bij de laatste steile beklimming van de dag naar Rifugio Lagazuoi. Dit is een beklimming van zo'n zeshonderd meter en in het begin gaat dit nog vrij goed. Ik las wel regelmatig een adempauze in, maar ik ken relatief weinig problemen. Het is echter bij de laatste honderdvijftig hoogtemeters dat ik op het einde van mijn Latijn ben en de zigzaggende route lijkt bijna eindeloos terwijl de rifugio zo dichtbij lijkt. Het kost bloed, zweet en tranen om de rifugio eindelijk te bereiken, maar ik word 's avonds dan wel getrakteerd op de mooiste zonsondergang van de gehele week. En dan ben je al dat leed alweer snel vergeten!

Niet zo divers als de eerste etappe, maar etappe twee kent daarentegen wel meer bezienswaardigheden met als absolute topper Lago di Lagazuoi. De vele hoogtemeters eisen toch wat respect, maar zijn door de goed begaanbare paden zeker en vast te doen. Toch wil je voldoende rantsoen meenemen om zeker op het einde niet te stranden in een energietekort zoals ik deed. De beklimming op het einde naar Rifugio Lagazuoi is toch één van de meer uitdagende passages op de Alta Via I en daar houd je dus best rekening mee.      

Zondag 26 juni

Van

Refugio Lagazuoi

Naar

Refugio Averau

Afstand

10,05 km

Hoogtemeters

462 m

Wandeltijd

3u20


Na twee wat langere dagen brengt deze korte etappe - minder dan vier uur - me naar Refugio Averau in de buurt van de pittoreske Cinque Torri, een populair klimgebied in de Dolomieten. De route vandaag kent een lange afdaling, maar het venijn zit 'm in de staart bij een stevige beklimming van vierhonderd meter door voornamelijk bosgebied. 

Dat de beklimming naar Refugio Lagazuoi gisteren een heel erg stevige beklimming is, kan ik vandaag bevestigen want enkel de afdaling alleen al kost me twintig minuten en dan is dat nog maar slechts éénderde van de totale stijging. Ik ga niet volledig naar beneden, hoewel de officiële route volgens Cicerone dit wel doet. Overigens is dit een dag waarin je moeilijke keuzes moet maken qua routes, want er bestaat ook de mogelijkheid om de dalen via de oorlogstunnels uit de Eerste Wereldoorlog. Dan ga je zo'n 230 meter naar beneden via deze tunnels. Dit is ongetwijfeld een erg boeiende route, maar ik opteer toch voor de natuurpracht en dat betekent dat ik bij de afdaling rechtdoor ga en via de vele kalkstenen bergtoppen richting het eerste (grote) bos ga. 

Een groepje van andere hikers is een kwartier eerder vertrokken, maar ik kom hen pardoes tegen wanneer ze de weg even kwijt zijn. Hoewel de Alta Via I in Zuid-Tirol goed is bewegwijzerd, is het hier toch even zoeken. Ook ik loop (heel) even verkeerd. Dat is niet erg want op dit gedeelte zijn de Dolomieten op hun mooist: op een steenworp verwijderd van de bergtoppen omgeven door prachtige groene weides die uitkijken op vergezichten die doen watertanden. Voeg daar een fleurig zonnetje aan toe en je hebt meteen één van mijn favoriete momenten van de gehele Alta Via I. Dat ik voornamelijk daal in plaats van stijg, zal ook wel helpen bij het genieten van deze fantastische locaties. 

In het midden van deze route worden de bergpaadjes verruild voor onverharde grindwegen en dat merk ik meteen ook aan de mensenmassa. Waar ik bij de vorige kilometers amper wandelaars aantrof, is er op deze wegen wel veel leven in de brouwerij. Niet dat ik er lang last van heb, want voor ik het weet duik ik het bos in en ik moet bekennen dat het naaldbos voor een groot stuk bijdraagt aan de charme van deze wandeling. Ik tref op latere etappes nog genoeg andere bossen aan, maar deze strook van anderhalve kilometer is misschien wel de fraaiste bospassage van de gehele trail. 

Na bijna zeven kilometer is het weer tijd voor het betere zwoeg- en zweetwerk want op drie kilometer gaat het ruim vierhonderd meter omhoog. Daarbij zitten uiteraard weer enkele stukken bij met een respectabele hellingsgraad en op dergelijke momenten ben ik blij dat ik mijn wandelstokken heb meegenomen zodat ik niet alleen op mijn benen moet rekenen. Het gaat hier opnieuw door bos, maar dit gedeelte vind ik wat minder aantrekkelijk dan de eerste bospassage. Wanneer ik in de buurt kom van Cinque Torri maakt het bos plaats voor open Alpenweides en dat zorgt voor enkele mooie plaatjes. 

Net wanneer ik denk dat ik er bijna ben, realiseer ik me dat ik nog ruim honderd meter omhoog moet over eerder saaie grindwegen. Dan is het een kwestie om even het verstand op nul te zetten en op automatische piloot naar Rifugio Averau stappen. Aangezien ik nog een gehele namiddag vrij heb, heb ik eveneens een ommetje gemaakt langs de Cinque Torri en dat is een absolute aanrader. De vijf torens zien er niet alleen ontzagwekkend uit van dichtbij, maar het is eveneens een interessante wandelroute langs kleine paadjes en kloven. 

Mijn derde wandeldag op de Alta Via I is absoluut niet spectaculair, maar wel een bijzonder geslaagde dankzij de prachtige locaties en vergezichten. De laatste beklimming naar Refugio Averau is wat minder, maar aangezien het slechts een kwartier (tot half uur) tijd kost niet meteen een groot minpunt. Sowieso loont het de moeite om uitgebreid halt te houden bij de Cinque Torri wat één van de mooiere gebieden is in de Dolomieten.    

Maandag 27 juni

Van

Rifugio Averau

Naar

Refugio Staulanza

Afstand

18,36 km

Hoogtemeters

509 m

Wandeltijd

5u42


Ondanks de langere tijd onderweg is de vierde dag één van de gemakkelijkere etappes op de Alta Via I. Dat zou je in het begin niet zeggen want vanaf Rifugio Averau wacht er een behoorlijk moeilijk rotspad naar Rifugio Passo Giau. Maar na anderhalf uur zwoegen, zit de zwaarste arbeid van de dag erop en kan ik daarna genieten van één van mijn hoogtepunten van de Alta Via I. 

Bij de start is het even uitkijken, want zowel bij Rifugio Averau als het hoger gelegen Rifugio Nuvolau zijn er via ferrata's die je moet overwinnen. Via ferrata's zijn kleine klimroutes en hoewel de via ferrata's hier vrij gemakkelijk zijn met onder andere een ladder, is het toch absoluut sterk afgeraden om dit te doen met een lijvige backpack. Daar komt mijn backpack van 17 kilo dus zeker voor in aanmerking. Niet dat ik het niet heb willen proberen, maar toen ik de steile afdaling zag bij de route die ik eerst wilde nemen (langs een klein graspaadje), zegevierde uiteindelijk mijn verstand en heb ik de veiligere optie genomen. 

Dat betekent dus eerst afdalen langs de grindwegen die rechts van Rifugio Averau lopen om een kwartiertje later terug aan te sluiten bij de route die ik eerst wilde nemen. Dit is dus één van de moeilijkere rotspaden op de Alta Via I en dat is voornamelijk toe te schrijven aan de vele rotsen en oneffenheden onderweg. Het is dus een kwestie van een uur lang langs en door rotsen murwen om bij Rifugio Passo Giau te geraken. Het kost dus wel wat moeite, maar achteraf gezien is het wel een leuke route. 

Na een drankpauze bij de rifugio gaat het opnieuw omhoog om deze keer op een werkelijk fenomenaal uitziende Alpenweide te arriveren. Dat betekent eerst langs kleine bergpaadjes stappen en sommige van die paadjes liggen wel erg dicht bij de afgrond. Het helpt dan ook niet wanneer ik soms heksentoeren moet uithalen om langs een uitstekende rots te passeren. Toch geniet ik onderweg keihard van het vredelievende landschap dat opvalt door zijn onopvallendheid. De uitgebreide vlakte ligt geprangd tussen twee bergen en ondertussen mag ik ook mijn beenspieren opnieuw aanspreken om te klimmen. 

Na de klim volgt er een gestage daling die kan uitpakken met enkele stroompjes die worden gekruist. Hier stop ik regelmatig. Niet omdat ik moe ben, maar wel omdat ik helemaal kan opgaan in de natuur en sereniteit van deze plek. Wat later wordt deze gigantische grasvlakte verlaten voor grindwegen die me naar Refugio Citta di Fiume brengen, maar dat is ontegensprekelijk het zwaktebod van deze route. Psychologisch zie ik me al bij het eindpunt, maar toch houd ik even halt bij Refugio Citta di Fiume.    

Gelukkig heb ik dat gedaan, want wist ik veel dat het nog anderhalf uur zou duren totdat ik bij m'n bestemming, Rifugio Staulanza, zou geraken. Niet dat het een straf is, want deze passage door eerst bos en later een uitgebreide steenvlakte is één van de hoogtepunten van deze dag. Bij het bos word ik geconfronteerd met gevelde bomen die het pad belemmeren, iets wat ik bij latere dagen nog vaker mee word geconfronteerd. De overgang tussen het bos en steenvlakte durf ik zelfs een magisch moment noemen, want dit is echt wel een uniek landschap dat je zelden te zien krijgt. De tocht door de steenvlakte verloopt verrassend vlot aangezien er - relatief - weinig rotsen op het pad zelf liggen. Het laatste stukje in het bos gooit minder hoge ogen, maar blijft leuk om te doen. Een leuk einde voor een verrassend leuke dag. 

Net zoals de vorige dag kent deze etappe geen echte uitblinkers, maar is het prachtige weidelandschap na Rifugio Passo Giau het toneel van veel van mijn wandelvreugde. Ook het overgangslandschap tussen bos en steenvlakte na Rifugio Citta di Fiume is een schot in de roos. De dag begon voor mij nochtans twijfelachtig met een verkeerde keuze om toch een via ferrata te proberen, maar dat idee heb ik snel laten varen. Maar ook zonder klimpartijen is deze route meer dan avontuurlijk genoeg voor de bergwandelaar!  

Dinsdag 28 juni

Van

Rifugio Staulanza

Naar

Refugio Vazzoler

Afstand

20,25 km

Hoogtemeters

1101 m

Wandeltijd

6u47


Dit is opnieuw een lange dag die me langs een grote diversiteit aan landschappen leidt. Met ruim duizend meters omhoog en beneden is het ook één van de meer intensieve dagen, hoewel de stijging naar Rifugio Coldai wel erg geleidelijk aan gebeurt. Onderweg vind je ook het enige supermarktje op de gehele Alta Via I en daar heb ik mijn voordeel mee gedaan. 

UNESCO World Heritage Site prijkt er trots op het bord wanneer ik Rifugio Staulanza verlaat. Iets waar de Italianen terecht trots op zijn, want de Dolomieten zijn een stukje erfgoed dat zeker gekoesterd moet worden. Via een gestage stijging gaat het ruim honderd meter omhoog in een prachtig bos. Dat we aan de Italiaans-sprekende zijde van de Dolomieten zijn, wordt ook langzamerhand duidelijk door de signalisatie, of beter gezegd het gebrek eraan. Door louter toeval ontdek ik dat ik plots rechts moet afslaan, terwijl er van heinde en verre geen bordje te bespeuren valt. Het is een euvel waar ik de latere dagen op de Alta Via I wel meer mee word geconfronteerd.  

Na een lange, maar erg milde daling kom ik terecht bij een andere rifugio die echter gesloten is. Geen nood, want ik kan mijn dorst laven bij een supermarktje iets verderop dat verbonden is aan de lokale camping. Voor de grote beklimming die nu volgt, neem ik een flesje Gatorade mee, maar dat is voor de eerste helft van de klim volledig overbodig. Via lange haarspeldbochten gaat het over grindwegen naar boven en een zon die erg zijn best doet, zorgt voor meer zweetparels dan de beklimming zelf. Bij een gesloten boerderij, besluit ik om m'n stoute wandelschoenen aan te trekken en opteer ik voor een klein paadje door de wildernis terwijl de - opvallend veel - andere wandelaars kiezen voor de grotere weg bezaaid met keien en stenen. 

Het avonturiersgehalte schakelt meteen een versnelling hoger in met een steilere hellingsgraad, rotsen die op de weg liggen en een pad dat veel moeilijker begaanbaar is. Een stuk vermoeiender, maar ook een stuk lonender om via dit pad naar Rifugio Coldai te trekken. Aangezien het paadje soms verdwijnt in de wildernis, is het even zoeken naar de juiste weg maar eigenlijk is er maar één juiste richting: naar boven! Eenmaal boven aangekomen kijkt Rifugio Coldai uit op het fraaie bergmeertje Lago Coldai en de drietand van Monte Civetta. Er zijn minder leuke plaatsen om te verblijven dan hier. 

Lago Coldai levert vanzelfsprekend weer fraaie plaatjes op, maar het is ook uitkijken voor het labyrinth aan paadjes dat naar overal en nergens leidt. De beste strategie is om het meer letterlijk links te laten liggen en dan kom je bij een punt uit waar het soms vervaarlijk naar beneden gaat. Met een daling van tweehonderd meter oogt dit niet indrukwekkend op papier, maar als je de slingerende rotspaadjes ziet, is het dat wel. Persoonlijk vind ik dit het meest lastige stuk van deze etappe. Het goede nieuws is echter dat het na deze afdaling over een geaccidenteerd parcours in open vlaktes gaat. 

Niet zonder eerst me niet één, maar twee keer te vergissen wanneer ik op een rots twee grote pijlen links en rechts zie opduiken. De ene is voor de beklimming van een lokale top (hier moest ik niet zijn) en de andere om naar Rifugio Tissi te gaan (moest ik ook niet zijn). Derde keer, goede keer en via uitgesleten paadjes vol met oneffenheden begeef ik me langs deze vlakte naar Rifugio Vazzoler. Minder vermoeiend, maar ook minder mooi omdat de uitgebreide Alpenweide weinig tot geen teken van leven geeft. De verscheidene geulen maken het stappen er ook niet gemakkelijker op. De finale afdaling gaat via een grindweg naar Rifugio Vazzoler waar ik m'n wandeltocht na acht uur tot een goed einde breng. 

Dit is opnieuw een goed gevulde boterham geworden met een heel scala aan landschappen dat de revue heeft gepasseerd. Toch moet ik bekennen dat er op deze etappe toch wat meer saaie elementen aanwezig zijn dan bij de voorgaande routes. Dan denk ik in de eerste plaats aan de lange(re) beklimming over grindwegen richting Rifugio Coldai en ook de laatste kilometers naar Rifugio Vazzoler vallen onder de noemer saai. Sowieso blijft dit een erg toffe route, maar omdat het wat langer is, zijn er ook meer minpunten te noteren.   

Woensdag 29 juni

Van

Refugio Vazzoler

Naar

Refugio Carestiato

Afstand

9,12 km

Hoogtemeters

610 m

Wandeltijd

4u13


Wellicht de minste dag van de gehele Alta Via I want bitter veel is er op deze route niet te beleven. Bovendien kondigt een onheilspellende wolkbreuk 's ochtends een stortregen aan. En op de koop toe loop ik halverwege een steenvlakte hopeloos verloren met een GSM waarbij de GPS-functie helemaal tureluur wordt. Nee, een hoogstaande dag was dit allerminst. 

Dat het weer grillig kan zijn in de Dolomieten ondervind ik aan den lijve wanneer ik 's ochtends wil vertrekken. Er wordt namelijk een storm voorspeld om één uur 's namiddags en daarom wil ik zo vroeg mogelijk vertrekken. Het blijkt echter dat het stormweer vroeger arriveert dan voorzien en ondanks een uurtje wachten, besluit ik om in de gietende regen te vertrekken. Het begin verloopt vrij vlot met een afdaling over grindwegen en na een half uur op de teller heb ik bijna een kwart van de route van vandaag afgelegd. Toch duurt het 4,5 uur vooraleer ik bij het eindpunt, Rifugio Carestiato, geraak en dat zegt veel over de moeilijkheid van de rest van het parcours (en mijn navigatievaardigheden bij slecht weer). 

Nochtans begint het iets moeilijkere parcours vrij onschuldig met twee stevig verankerde houten planken die een beek overbruggen. Beek is misschien wat pejoratief voor een stroom die hevig kolkt met al dat regenweer. Hier wil ik dus zeker niet in het water belanden en voorzichtig stap ik over dit watergeweld. Niet veel later bevind ik me in het bos waar een redelijk steile helling nog eens extra wordt vermoeilijkt door de regen. Bospaadjes zijn door het water helemaal weggeërodeerd en er blijven enkel slijksporen over. Hier met een goed gevulde backpack naar boven klimmen, is een hele opgave. Gelukkig glijd ik niet uit, maar het is echt wel opletten hier met de regen die met bakken uit de hemel valt. 

Het volgende onderdeel van de route is een relatief grote steenvlakte die zich vlakbij een bergwand begeeft. Dit is zonder twijfel het moeilijkste gedeelte van het traject met onduidelijke paden die voorzien zijn van beperkte signalisatie, een veelvoud aan rotsen waar ik moet overkruipen en enkele wat moeilijk over te steken beken die een beetje handigheid vragen. Het is hier dat ik verloren loop wanneer ik besluit om rechts te gaan bij een onbestaand pad zodat ik midden in de steenvlakte beland. De beste tip die ik kan geven, is om de steenmannetjes te volgen (aangezien de signalisatie te wensen overlaat) en om zo dicht mogelijk bij de bergwand te blijven. 

Bovendien wordt de GPS-functie van m'n telefoon helemaal gek en kan ik me niet meer oriënteren om terug te gaan tot het laatst gekende punt. Niet erg handig wanneer je verloren bent gelopen... Een paar paniekmomenten later zie ik bovenaan enkele wandelaars lopen en dat is een heel pak van m'n hart. Dat is dus heel erg spannend, maar helaas voor mij in de verkeerde betekenis van het woord. Het probleem van de gebrekkige signalisatie wordt pijnlijk duidelijk wanneer ik plots links moet afslaan volgens de route op mijn telefoon, maar ik zie toch echt geen pad hier. Het blijkt dus dat ik eerst ruim één meter hoog moet kruipen op een rots omgeven door struiken en pas helemaal boven zie ik dat ik naar links kan gaan. Hoe hard ik mijn telefoon ook heb vervloekt op deze dag, nu ben ik wel blij dat ik 'm bij heb, want anders wist ik absoluut niet wat ik hier zou moeten doen...  

Wanneer ik deze steenvlakte verlaat, is het tijd voor het derde en laatste gedeelte van deze route dat door een combinatie van grasland, bos en een kleine steenvlakte gaat. Hier is het gemakkelijker wandelen, hoewel het soms nog stevig omhoog gaat bij korte stukjes. Ik hou mijn hart vast wanneer ik opnieuw een steenvlakte zie opduiken met paden die keer op keer doodlopen. Er is opnieuw zo'n grote rots waar ik geheid verkeerd ga lopen, maar nu spreek ik mijn gezond verstand aan. Ik kruip op een hoog punt en ik zie of er in de verte een duidelijk pad ligt. En warempel, ik zie een duidelijk bospad en ik besluit om in rechte lijn over de rotsen naar dit pad te klauteren. Niet geheel volgens de regels van de wandelkunst, maar wel efficiënt wanneer ik enkele minuten later het wandelpad bereik. En ook hier geldt weer dat je de stenenmannetjes best volgt, want op de signalisatie moet je niet rekenen... De laatste kilometer door het bos brengt me bij Rifugio Carestiato waar ik na één uur 's namiddags aankom in de volle zon. En de regen? Die is al lang met de noorderzon verdwenen!

Dit is zonder twijfel de minste dag van de gehele Alta Via I geworden en veel - zoniet alles - heeft te maken met het felle regenweer dat deze route overschaduwde met kapot geregende bospaadjes en een de GPS van m'n telefoon die de chaostheorie een nieuwe definitie geeft. Toegegeven, dat laatste is mijn fout om (enkel) te rekenen op de moderne technologie voor navigatie. Het verdwalen in het steenveld zorgde eveneens voor een extra stressmomentje wat resulteerde in een niet al te beste wandeldag.

Donderdag 30 juni

Van

Refugio Carestiato

Naar

Refugio Pian de Fontana

Afstand

22,47 km

Hoogtemeters

1150 m

Wandeltijd

8u10


De langste en wellicht zwaarste dag van de Alta Via I waarin ik maar liefst 9,5 uur onderweg ben. Het zwaartepunt ligt op het einde met een enorm steile beklimming van de Cima de Zita Zud en een al even steile daling. Veel hikers die ik op mijn weg ben tegengekomen zien dit niet zitten en geven dus verstek voor de twee laatste etappes. Onterecht, want deze etappe weet van begin tot einde te boeien, ook al vergt die wat inspanning. 

De wandeling begint nochtans gemoedelijk met een zachte afdaling over een grindweg naar Passo Duran. Een familie van koeien blokkeert de weg, maar een vriendelijk woordje doet wonderen en de loebassen gaan naar de kant. Bij Passo Duran drink ik snel nog wat water, want dat is op deze route niet veel te vinden. De twee volgende kilometers zijn om snel te vergeten, want die volgen een autoweg en hier valt weinig te beleven. Maar zelfs op deze autoweg baadt deze omgeving in een serene sfeer. Het echte werk begint na zo'n vijf kilometer wanneer het gestaag omhoog gaat in een bos. 

Dit vind ik - verrassend genoeg - het moeilijkste stuk van de gehele dag en dat heeft weer te maken met het regenweer. Het regenwater heeft ook hier de smalle bospaadjes getransformeerd tot slijkpartijen waar het verduiveld lastig is om te stijgen of te dalen. Vooral de korte, maar felle stukjes naar boven of beneden zijn een ideaal recept voor een valpartij. Het bos zelf is een typisch naaldbos en weet niet meteen te imponeren. Op dit gedeelte van de route hebben bos en kleine steenvlaktes een beurtrol en wisselen ze elkaar af. De kleine steenvlaktes vind ik een tikkeltje mooier, maar ik ben wel blij wanneer ik terug in bos beland zodat ik een beetje beschutting heb tegen een overijverige zon. 

Rond kilometer negen is er het schuiloord Malga Moschesin waar ook een drankfontein staat en daar maak ik dankbaar gebruik van om mijn watervoorraad aan te vullen op deze zomerse dag. Vanaf hier gaat het gestaag omhoog in het schitterend rotsachtige landschap van Forcella del Moschesin. De meest prachtige bloemen en planten grossieren deze grasvlaktes en bij deze vijf kilometer durende passage naar Rifugio Pramparet lijk ik helemaal alleen te zijn op deze wereld. Op een gezapig tempo en met een immer glimlachend gezicht trek ik door dit hemelse landschap. Wat mij betreft is dit de hemel op aarde. 

Ik maak een kleine zijuitstap naar Rifugio Pramparet waar ik nog een minestronesoep soldaat maak vooraleer te beginnen aan de meest steile beklimming van de gehele Alta Via I. De hellingsgraad kent nergens waardes die lager zijn dan 25% en de moed zakt me al in de schoenen wanneer ik eraan denk. De waarheid is echter dat met een goede voorbereiding (lees: genoeg lunch en drank bij) deze stijging niet zo erg is als die op papier lijkt. Ik heb weliswaar meer dan voldoende pauzes genomen, maar ik heb moeilijkere beklimmingen gekend de afgelopen week dan deze. Ik ben dan ook niet echt vermoeid en dat geeft me uitgebreid de tijd om te genieten van de prachtige bergomgeving. Wel moet ik even opletten bij de ultieme beklimming van de top van de Cima de Zita Zud aangezien ik hier zowel handen als voeten voor moet aanspreken, maar dat duurt slechts enkele tientallen meters. 

Ik heb een beetje geluk met het panorama dat ik krijg te zien, want niet veel later komt er een dik wolkenpak met rasse schreden dichterbij en wandelaars achter mij zien enkel wolken. De afdaling is al even scherp, maar niet buitensporig moeilijk. De losse stenen vergen wat aandacht, maar het is geenszins een moeilijke afdaling. Althans dat denk ik totdat ik Rifugio Pian de Fontana te zien krijg, mijn eindpunt van vandaag. Hier gaat het zigzaggend naar beneden over wel heel erg kleine paadjes en die gapende afgrond maakt het er niet gemakkelijker op. Stalen kabels helpen me bij mijn queeste om naar beneden te geraken, maar het moge wel duidelijk zijn dat je hier dubbel moet opletten. De marmotten die ik onderweg tegenkom zorgen voor wat afwisseling en ook de prachtige vallei is een lust voor een oog. Dat merk ik helemaal op wanneer ik iets na vijf uur 's avonds eindelijk de etappe heb afgerond. 

Dit is een uitgebreide, maar erg mooie etappe die ongetwijfeld menig hiker zal weten te beroeren. De beklimming van de Cima de Zita Zud heeft - helaas - veel wandelaars op de Alta Via I doen afhaken, maar dat is eigenlijk onterecht. Hoewel deze top zeker niet onderschat mag worden, is het zeker niet de moeilijkste beklimming van de Alta Via I. Bovendien vind je hier enkele van de mooiste landschappen van de gehele trail. Nee, dan zijn de geërodeerde bospaadjes bij het begin van de wandeling een stuk gevaarlijker wat mij betreft.      

Vrijdag 1 juli

Van

Refugio Pian de Fontana

Naar

Bushalte La Pissa

Afstand

13,68 km

Hoogtemeters

276 m

Wandeltijd

4u23


1300 meters: zo hard gaat het naar beneden in de laatste etappe van de Alta Via I. Dat wil niet zeggen dat er geen hoogtemeters worden gemaakt, want in het begin zijn er nog enkele hellingen die moeten bedwongen worden. Door voornamelijk bos gaat het naar de laatste rifugio, Rifugio Bianchet, waar het vervolgens via lange haarspeldbochten over grindwegen naar het einde van de Alta Via I dendert. 

De laatste etappe begint zachtmoedig met een gestage daling door bos. Hier knoop ik opnieuw mijn dagelijkse strijd aan met de geërodeerde bospaadjes en telkens wanneer ik niet val, vier ik dat als een glansrijke overwinning! Toch is het op sommige momenten wachten om feest te vieren, want met wankele benen daal ik de soms steile bospaadjes af. Na amper zevenhonderd meter wacht er een eerste hindernis met een oversteek van een beek en vanaf hier gaat het zo'n 250 meter omhoog. De korte passage door het bos maakt na één kilometer plaats voor de laatste open vlaktes van de gehele trail. 

Niet erg spannend, maar wanneer de route me naar een klein bergpaadje loodst vlak naast een bergflank met ernaast een diepe afgrond wordt het dat plots wel. Hoe hier twee hikers elkaar kruisen (uit tegenovergestelde richting) met een dikke backpack, ik zou het in godsnaam niet weten. Het is gelukkig geen vraagstuk waar ik me zorgen over moet maken, aangezien ik me alleen op dit paadje begeef. Eerst volg ik een graspad en daarna bospaadjes richting Rifugio Bianchet. Soms kan het wel eens steil naar beneden gaan, maar het is vooral oppassen voor de losse bladeren om niet uit te schuiven in het bos. 

Rond kilometer zes ben ik bijna Rifugio Bianchet, maar dan word ik weer geconfronteerd met een schitterend stukje van Italiaanse genialiteit inzake signalisatie. Natuurlijk is die er weer niet, maar mijn gezond verstand zegt dat de enorm dikke slang die hier ligt, moet gevolgd worden. De slang gaat naar links, dus keer ik vervolgens ook naar links en inderdaad... daar zie ik de rifugio. Het is de laatste keer dat ik me enerveer aan (het gebrek aan) routemarkeringen. Bij de rifugio las ik een korte drankpauze in en dan is het tijd voor de laatste twee uur van mijn Dolomietenavontuur. 

Ik heb al meermaals gezegd dat sommige grindwegen eindeloos lijken, maar dat is bij deze afdaling nog meer het geval dan ooit tevoren. Waarom? Erg simpel, omdat deze afdaling een stuk langer duurt dan eerdere afdalingen. Maar liefst vijf kilometer gaat het via deze grindwegen naar beneden en dat kan enkel als saai worden bestempeld. Af en toe worden ze opgeluisterd met een passage over een brug of een kleine waterval die in een onopvallend hoekje zit om ontdekt te worden. Af en toe kan je bij deze haarspeldbochten stukjes afsnijden door in het bos een steile afdaling te doen, maar gezien mijn verleden met deze paadjes besluit ik wijselijk om dat niet te doen. 

Wanneer er een bordje 'Fermata Autobus' prijkt op een zijpad, weet ik dat ik hier moet inslaan om naar de eindhalte van de Alta Via I te stappen, de bushalte van La Pissa. De laatste kilometer is weer de Alta Via I op z'n best, want soms gaat het hard naar beneden met moeilijk(er) te nemen hindernissen zoals rotsen en boomwortels. Ettelijke keren ga ik er letterlijk bij zitten aangezien een kleine meter naar beneden springen met een overladen backpack niet meer aan mij besteed is op dit punt van de trail. Het kost wat moeite, maar uiteindelijk beland ik zonder kleerscheuren bij de eindhalte! Of dat denk ik althans, maar ik zie de busstop van La Pissa nergens. Het blijkt dus dat ik vier honderd meter naar rechts moet stappen en aan de overzijde van de autoweg bevindt zich de busstop. Zo gezegd, zo gedaan, en vlak voor ik arriveer zie ik de bus voorbij rijden. Dan maar een uurtje wachten op de volgende. 

Ik heb al verscheidene trekkings gedaan en meestal is de laatste etappe een (kleine) tegenvaller. De Alta Via I houdt die traditie hoog, want deze route is vooral in de tweede helft eerder saai. De vijf kilometer over grindwegen kan niet op mijn enthousiasme rekenen. De eerste helft is gelukkig wel tof met een spannende passage langs een bergflank en enkele mooie graspaden. Het venijn zit 'm in de staart met een vervaarlijke afdaling in de laatste kilometer die toch wat aandacht vraagt.        

Zaterdag 2 juli
De boog kan niet altijd gespannen staan en ik besluit om een rustdag in te bouwen voor ik terug naar België vlieg. Mijn oog valt op Treviso en ik bezoek dus niet Venetië dat nochtans dicht in de buurt ligt. De grootste reden hiervoor is dat ik weinig zin heb in een toeristische overrompeling en dan lijkt Treviso me een beter alternatief. 

Treviso ligt in het hinterland van Venetië en is met zo'n tachtig duizend inwoners een stad van respectabele grootte. Net zoals Venetië heeft Treviso een rijke culturele geschiedenis en kan het uitpakken met een mooi historisch centrum. Om de koopvaardij te stimuleren zijn er in Treviso eveneens verscheidene kanalen te vinden die de grenzen van het historisch centrum bepalen. Deze kanalen zijn meteen ook de grootste attractiepool van de stad, zeker wanneer het 33 graden is zoals op deze dag. Een kleine waterval in de buurt van m'n hotel is het meest opvallende kenmerk van de kanalen die over het algemeen rustig door het stadscentrum kabbelen. 

Vandaag beperk ik me hoofdzakelijk tot slenteren door de stad, hoewel Treviso is voorzien van enkele mooie kerkgebouwen en musea. Ik beschouw deze dag echter als een rustdag en daarom doe ik het wel erg kalm aan. Dat houdt dus in dat ik door de stad slenter en me graag laat onderdompelen door de middeleeuwse architectuur. Zo kom ik terecht bij het pittoreske Piazza dei Signori waar het bruist van de restaurantjes. Niet ver hier vandaag kom ik ook het bizarre Fontana Delle Tette tegen waar het water stroomt uit de borsten van een vrouw. Fantasierijk is het wel. 

Ook de vele kerken en kathedralen zijn een bezoekje waard, maar ik blijf steevast buiten. Misschien een slecht idee want met een verzengende hitte kan een kerkbezoek voor wat verkoeling zorgen. De meest opvallende kerk is de Cattedrale di San Pietro Apostolo, vernoemd naar de apostel Petrus. Vooral de ronde torens met daarop koepels vallen op in een stadscentrum dat wordt gedomineerd door strakke lijnen. Ik zie ook regelmatig palazzo's die me doen terugdenken aan enkele jaren geleden wanneer ik in Rome was. Het historisch centrum van Treviso is inderdaad klein en dan heb ik alles op twee à drie uur wel gezien. De rest van de tijd spendeer ik aan la dolce vita waar ik geniet van de Italiaanse keuken, maar weliswaar tegen toeristische prijzen. 

Ik weet niet of je Treviso kan beschouwen als een volwaardig alternatief voor Venetië aangezien het historisch centrum wel heel erg klein is. Daarentegen is het wel vlakbij de luchthaven van Treviso (waar ik vertrek) en kent het niet de toeristische overrompeling waar Venetië wel last van heeft. Voor mij genoeg reden om hier een dagje te verblijven om na acht dagen wandelen terug op rust te komen. 

Besluit
Of de Alta Via I nu daadwerkelijk de mooiste trail is van de Alpen kan ik niet zeggen. Ik weet wel dat ik gedurende acht dagen mijn ogen en oren de kost heb gegeven en elke dag volop heb genoten van de prachtige landschappen en het mooie weer. Iedereen refereert met veel plezier naar de spectaculaire momenten zoals de steile afdaling naar Lago di Lagazuoi waar je een ongeëvenaard panorama krijgt voorgeschoteld op het fraaie meer. Voor mij zijn het echter de eerder gewone momenten waarvan ik onderste boven ben zoals prachtige Alpenweiden die geprangd liggen tussen bergflanken. Natuurlijk mogen de kalkstenen rotsformaties niet ontbreken die de naam hebben gegeven aan dit gebied. 

De rotsen en bergen zien er indrukwekkend uit, vooral als je er vlak langs loopt. Toch kent de  Alta Via I ook opvallend veel bos waar ik persoonlijk worstelde met de geërodeerde bospaadjes die soms steil omhoog of omlaag gaan. Een glijpartij is dan snel gemaakt. De Alta Via I is kortom een complete en gevarieerde trail in het hart van Europa en bewijst dat je niet altijd ver moet reizen om spectaculair natuurschoon te zien.   

dinsdag 19 april 2022

Een verlengd weekend in de Elzas

Weet je wat de hoofdstad van de Europese Unie is? Brussel zal ongetwijfeld je antwoord zijn en dat is ook volledig waar. De Europese Commissie zetelt namelijk in de Belgische hoofdstad, maar doet dat ook in Straatsburg. Dat was een symbolische keuze omdat deze stad de brug vormt tussen Frankrijk en Duitsland en een mengelmoes is van beide culturen. Bij verlenging kan je dat eveneens zeggen over de regio van de Elzas waarvan Straatsburg de hoofdstad is. Hoewel deze regio momenteel resideert op Frans grondgebied, maakte het meer dan duizend jaar deel uit van het Heilige Roomse Rijk, zeg maar Duitsland avant la lettre. Een goede keuze dus om hier een verlengd weekend door te brengen in Pasen. 
 

Even voorstellen
De streek van de Elzas bevindt zich dus vlakbij de grens met Duitsland en is vooral gekend omwille van zijn talrijke wijngaarden. Wijnen zoals Pinot, Riesling en Chardonnay vinden hun oorsprong in dit gebied. Ook het toerisme is een belangrijke bron van inkomsten dankzij de tientallen charmante dorpjes en steden die je hier terugvindt en je doet terugdenken aan de Middeleeuwen. De bontgekleurde vakwerkhuisjes vind je in vele dorpen en de buurt van Colmar in het bijzonder. De sportief getinte toerist vindt in de Elzas ook zijn gading met dank aan de Vogezen, een middelgebergte dat zich uitstekend leent om te wandelen en te fietsen.

Mijn uitvalsbasis voor een vierdaags weekend is Colmar dat wereldberoemd is omwille van de kleurrijke huizen in eclectische stijl die rechtstreeks uit de Middeleeuwen lijken weggelopen te zijn. Bij mijn eerste passage door Colmar word ik van mijn sokken geblazen door de ongeëvenaarde sprookjesachtige sfeer van het historisch centrum. Bovendien is Colmar maar een steenworp verwijderd van andere dorpen op de Route des Vins en andere trekpleisters. Straatsburg en Mulhouse, de andere grote steden van Elzas, zijn wat verder verwijderd, maar maken geen deel uit van mijn plannen. 

Dag 1
In de (heel) erg vroege ochtend begeef ik me richting Colmar en na ongeveer 5,5 uur quasi non-stop rijden, beland ik in Kaysersberg. De namen in deze streek verloochenen hun Duitse origine niet en dat is bij Kaysersberg niet anders. Dit dorpje is één van de vele charmante dorpen in de buurt, maar beschikt over extra troeven die de naburige dorpen niet hebben. Zo loopt er een klein riviertje door het historisch centrum en is er een bathaus gevestigd dat tegenwoordig dienst doet als souvenirshop. Ik zie de kleurrijke vakwerkhuisjes hier voor een eerste keer, maar het mist wel de grandeur van Colmar dat ik later op de avond zie. Wel beschikt Kaysersberg over een half vervallen kasteel, Schlossberg, waar je even halt kan houden. Dit vervallen kasteel kijkt uit over de wijngaarden en is daarom een mooi startpunt voor een wandeling rondom deze wijngaarden. 

Helaas is in het midden van april enkel de wijnranken te zien en staan de druiven nog niet in bloei. Dat neemt niet weg dat een wandeling langs deze wijngaarden een aanrader is in een licht heuvelachtig landschap. Het is niet mogelijk om door de wijngaarden zelf te stappen, maar een passage ernaast geeft ook een goed beeld over de uitgestrektheid van dit gebied. Zelf opteerde ik voor een iets stevigere wandeling die me halfweg naar een naburige top leidt. Een stevige beklimming van zo'n honderd meter in de vlakke zon laat het zweet parelen op mijn voorhoofd. De rest van de wandeling is vrij gewoontjes, maar toch kan ik genieten van deze wandeling, mede dankzij het schitterende weer in dit weekend. 

's Avonds trek ik voor een eerste keer richting Colmar waar ik dus geïmponeerd ben door het Middeleeuws aandoend centrum. Met name de buurt van Petite Venise is 's avonds een lust voor het oog. Vele andere toeristen zijn eenzelfde mening toegedaan, want op deze vrijdagavond is het over de koppen lopen en geduld uitoefenen met mensen die dikwijls stoppen om de foto van hun leven te nemen. Ik kan het ze niet kwalijk nemen, want ik doe exact hetzelfde. Het etentje in de buurt van Petite Venise is nog verrassend democratisch qua prijs en een goede afsluiter voor een eerste dag in de Elzas. 

Dag 2
Eigenlijk was het de bedoeling om dag twee Colmar te verkennen, maar dat heb ik al gedeeltelijk gedaan de dag er voor. De stadswandeling die ik 's ochtend doe, komt dus soms verrassend bekend voor. Bij deze wandeling gaat de meeste aandacht naar het gedeelte buiten Petite Venise wat ik nog niet verkende. De eclectische bouwstijl van sommige panden zoals het Maison des Têtes en Maison Pfister bezorgen me een brede glimlach op het gezicht. Regelmatig vind ik ook informatieborden op mijn weg die wat meer vertellen over bepaalde gebouwen en straten. Ook de overdekte markt is een bezoekje waard, net zoals de straten eromheen. Toch is het historisch centrum van Colmar niet zo groot en heb ik op een tweetal uur alles al gezien. Ik dacht een hele dag te verblijven in Colmar, maar dat is toch wat te ruim geschat. 
Toch verlaat ik Colmar niet onmiddellijk aangezien ik ook een bezoekje breng aan het Unterlinden Museum. Dit museum heeft niet meteen bepaalde thema's, hoewel de meeste werken afkomstig zijn van schilders en artiesten uit de omgeving van de Elzas. De werken van Martin Schongauer - zelf afkomstig van Colmar - nemen een centrale plaats in. Het gaat hier niet enkel om schilderijen, maar ook gravures en houtsnijwerk. De gehanteerde stijl is schatplichtig aan dat van de Vlaamse meesters, maar dat is misschien toch wat eufemistisch voor werken die het detail van Rubens & co amper bereiken. Ook enkele imposante altaarstukken zijn in het museum - een omgebouwde kerk - te bezichtigen. Op de kelderverdieping zijn er ook nog andere collecties te bezichtigen, maar tegen dan was mijn interessepeil al tanende. 

In de namiddag wordt het cultureel gehalte opgeschroefd dankzij een geïmproviseerd tour van de Route des Vins. Ik bezoek de dorpjes Hunawihr, Riquewihr en Eguisheim die allemaal deel uitmaken van de Route des Vins. Over het bezoek aan Hunawihr kan ik vrij kort zijn: enkel de kerk met de originele muur uit de dertiende eeuw is de moeite waard. Voor het overige is het dorpje simpelweg te klein om de interesse lang vast te houden. Het naburige Riquewirh is wat groter en kent een veel groter verloop qua toeristen. In dit ommuurde dorpje zijn er meer huizen te ontdekken en is het wat gezelliger. Mijn persoonlijke favoriet is echter Eguisheim waar de straten lopen in cirkelvorm en je in vijf tot tien minuten wandelen terug op hetzelfde punt bent. Het doolhofachtige ontwerp van het dorp is uniek en kan ik daarom wel waarderen. Hoe mooi deze dorpjes ook zijn, na drie bezoeken wordt het toch wat monotoon.   

Dag 3
Na twee dagen slow travel is het tijd voor een actievere dag met een wandeling naar de Taennchel, een top in de Vogezen die ligt bij het dorpje Ribeauvilé. Het startpunt zorgt meteen voor kopzorgen, want bij aankomst blijkt dat een doorgangsweg niet bestaat. Ik kies dan voor de meest praktische oplossing en begin vroeger aan deze wandeling. Dat betekent meteen een erg stevige beklimming van zo'n tweehonderd meter hoogte op amper een halve kilometer. Het zijn in ieder geval de steilste hoogtemeters die ik dit jaar al heb gedaan. Na twee kilometer wandelen bereik ik eindelijk het oorspronkelijke standpunt en start de wandeling pas echt. De eerste twee kilometer zijn echter geen straf, want de beklimming door het bos zorgt voor mooie plaatjes. De volgende kilometers gaan ook omhoog, maar een stuk minder steil en daarom een stuk minder zwaar. 

Als beloning wacht een erg mooi stuk langs de top van de Taennchel dat grossiert in stenen en rotsen. Er zijn enkele mooie uitkijkpunten die prachtige panorama's opleveren, maar de echte pracht zit toch op de Taennchel zelf waar ik oprecht kan genieten van de verschillende landschappen die deze berg herbergt. Op onverwachte momenten duikt er een klein heidelandschap op of spring ik van steen tot steen bij de verschillende rotsgebieden. De afdaling is van een minder allooi met op het einde lange grindwegen die weinig inspirerend zijn. Het moeilijkste heb ik - onbewust - bewaard voor het laatste want op de terugweg gebruik ik een pad dat bezaaid is met stenen, takken en gevelde bomen. Het heeft meer weg van een hindernissenparcours dan een pad, wat het eigenlijk ook niet meer is. 

Uitblazen doe ik bij het nabijgelegen Ribeauvilé, opnieuw één van de dorpjes dat deel uitmaakt van de Route des Vins. Net zoals de andere dorpen vind je hier een gezellige drukte waarin een enthousiaste menigte zich beweegt door het historisch centrum. De gehanteerde succesformule is ook hier hetzelfde met enkele wijnhuizen, veel restaurantjes en de talrijke vakwerkhuisjes. De vraag is echter wat Ribeauvilé onderscheidt van al die andere dorpjes en daar moet ik het antwoord schuldig op blijven. Of het moet het prachtige kasteel Haut-Koenigsbourg zijn dat zich hier vlakbij bevindt. 

Dag 4
Het kasteel Haut-Koenigsbourg had ik gepland om in de ochtend te bezoeken, maar een snelle zoektocht op het internet leert me dat het kasteel pas om half elf opent op maandag en dat is toch wel laat wanneer er een lange terugtocht naar België op me wacht. Ik had heel graag dit kasteel bezocht, maar de autorit terug had ik toch echt wel graag in twee stukken gekapt om de vermoeidheid wat tegen te gaan en dan past dit late kasteelbezoek helaas niet in het programma. In plaats daarvan vertrek ik om negen uur en zet ik koers naar Esch-sur-Alzette in Luxemburg. Dit plaatsje is in 2022 één van de culturele hoofdsteden en beschikt over een voormalige staalmijnsite. Tegenwoordig doet deze plek dienst als terrein voor mountainbikeliefhebbers, maar ook wandelaars komen aan hun trekken op deze terres rouges.

Het terrein in Esch-sur-Alzette kleurt namelijk rood door het ijzererts dat hier te vinden is en werd in een reportage in het Nederlandstalige National Geographic Magazine omschreven als een stukje Australië in Luxemburg. Dat is misschien wat overdreven, maar de wandeling hier verrast me aangenaam. Dat doet het overigens niet bij de eerste twee kilometer, want die durf ik zelfs als saai bestempelen. Het is pas wanneer ik besluit om een mountainbikeroute te volgen dat de echte schoonheid van deze wandeling komt opduiken. Op een slingerachtig pad door een bos in bloei wandel ik naar een open vlakte waar het rode zand een hoofdrol vertolkt. Toch wel een beetje outback dus in dit deel van de Luxemburg.

De rest van de wandeling borduurt hier op voort met mooie passages door bos en kleine heuvelruggen in een verrassend gevarieerd landschap. Een stukje dat in het oog springt is een kunstmatig aangelegde steenheuvel waar ik over een smal pad wandel. Wellicht bedoeld voor mountainbikers, maar als wandelaar is dit zeker even spectaculair. Het einde kent wat te veel verharde wegen naar mijn zin, maar is niettemin een waardige afsluiting voor een mooie wandeling die eerder saai begon. 

Conclusie
De streek van de Elzas heeft me erg aangenaam verrast en met name Colmar met zijn sprookjesachtige sfeer is het bezoeken waard. Dat voordeel is meteen ook het grootste nadeel van de Elzas: de pittoreske dorpjes worden op den duur toch wel wat eentonig. Daarom is toch wel aan te raden om cultuur regelmatig af te wisselen met natuur. Een museumbezoekje kan dus zonder problemen gecombineerd worden met een wandeltocht in de Elzas of een fietstocht op de Route des Vins. Hoe prachtig deze streek ook is, het mist toch een beetje de variëteit van Normandië en is daarom ideaal om te doen op een verlengd weekend, maar - wat mij betreft - toch moeilijk aan te raden voor een volledige week.     

zondag 6 februari 2022

Het binnenpretpark van Chocolate Nation

Heb je ooit willen weten hoe chocolade wordt gemaakt? Indien het antwoord positief is, kan je terecht in het Antwerpse Chocolate Nation. Dit is een belevingsmuseum dat zich vlakbij het centraal station van Antwerpen bevindt en met behulp van een prachtige presentatie uitlegt hoe de wondere wereld van chocolade in elkaar zit. En met een inkomprijs van 18,9 euro verwacht je dat misschien ook wel... 

Inkomprijs
Je kan er niet naast kijken, de inkomprijs van 18,9 euro is wel heel erg veel geld voor een museum. Dat is te wijten aan een aantal oorzaken. Het museum is volledig privaat beheerd en krijgt geen steun of subsidies van een overheid. Bovendien bevindt de locatie zich in een duur pand vlakbij het Astridplein en de pretparkachtige presentatie kost ook handenvol geld. Dat zijn allemaal factoren die bijdragen aan een nogal stevige inkomprijs. De vraag van één miljoen is dan of dit de ervaring ook beter maakt. Zelf ben ik er nog niet helemaal uit. 

Chocolate Nation is gehuisvest in een prachtig pand en bezoekers worden door een aantal medewerkers vakkundig opgevangen. Kinderen zijn een veel geziene gast in dit museum en achteraf realiseer ik me waarom. De opzet van Chocolate Museum kent namelijk een gelijkaardig principe zoals bij een pretpark. Het museum bestaat uit een aantal kamers en bij elke kamer wordt er een korte demonstratie gegeven over een bepaald aspect. Bij het begin gaat dit over de cacaoboom en wat later over het productieproces van chocolade. Een audiogids helpt bij het vertellen van deze verhalen en wanneer dit is afgerond ga je met je groepje naar de volgende kamer waarop dit patroon zich opnieuw herhaalt. Kinderen zullen smullen van deze aanpak want het werkt simpel en efficiënt. Zelf erger ik me echter aan het feit dat ik zelf mijn eigen tempo niet kan bepalen en het informatieve karakter is vaak aan de oppervlakkige kant. Erg mooi allemaal, maar de inhoud laat soms te wensen over, vind ik. 

Vergelijking
Het Jenevermuseum in Hasselt heeft een gelijkaardige inhoud in die zin dat het een consumptiegoed centraal plaatst en als ik beide musea vergelijk, verkies ik toch echt wel de oubollige aanpak van het Jenevermuseum. Hier is de inkomprijs een schijntje van de bijna twintig euro, kan ik rustig op mijn eigen gemakt alles bekijken en hoewel de presentatie soms armoedig is, vind ik er een zondvloed aan informatie. Bij Chocolate Nation wordt er op één paard gewed: dat van de multimedia. Zelf ben ik fan van audiogidsen als aanvullende bron van info, maar hier is het de enige bron van informatie. 

Ik ben dus geen fan van het style over substance principe, maar zelfs ik moet zeggen dat de presentatie echt wel enorm goed is gedaan. Kamers zijn prachtig vormgegeven, videos worden getoond uit vogelperspectief en demonstraties van machines en processen worden piekfijn uitgevoerd. Het pretparkgevoel wordt na een half uur wel afgezwakt, want dan kan je wel op eigen ritme de ruimtes verkennen. Met de audiogids kan je namelijk verscheidene plaatjes aanraken die dan meer vertellen over een bepaald onderwerp. Aangezien het thema van Chocolate Nation Belgische chocolade is, vind je veel info terug over enkele bekende namen zoals Neuhaus, Leonidas, Callewaert en anderen. Nadeel is wel dat het museum relatief klein is, maar ook erg populair. Een contradictie die resulteert in een grote drukte. 

Proeven
Het laatste gedeelte van het museum bestaat uit een proeverij waar je als bezoeker de mogelijkheid krijgt om verschillende soorten chocolade te proeven. Uiteraard zijn er de bekende varianten zoals pure chocolade en melkchocolade, maar sinds 2017 bestaat er met de Ruby ook een nieuwe variant. Ik was er in ieder geval niet vanop de hoogte, maar na het proeven, stel ik wel vast dat ik niet veel mis. Erg smaakvol vond ik het goedje namelijk niet. En zoals het een zichzelf respecterend pretpark betaamt, vind je hier ook een grote commerciële ruimte waarin chocolade en aanverwanten worden verkocht. Zelf kon ik me niet snel genoeg uit de voeten maken uit deze museumshop... 

Conclusie
Bij de deuropening van Chocolate Nation prijkt het museum trots met het certificaat van Marketing Award 2019. Het illustreert waar de prioriteiten van Chocolate Nation liggen. Hoewel het zeker en vast voldoende informatie biedt, is het wel duidelijk dat de Disneyfication op de eerste plaats komt. Een prachtige presentatie dus, met voldoende info en natuurlijk een grote winkel om zoveel mogelijk te verkopen. Voor kinderen wellicht interessanter dan de gemiddelde museumganger. 

zaterdag 29 januari 2022

Luisteren in het Muziekinstrumentenmuseum (MIM)

Mijn museumbezoekjes in januari waren eerder van een korte duur bij het Rubenshuis in Antwerpen en Z33 in Hasselt. Na een uurtje stond ik terug buiten, maar bij het MIM (Muziekinstrumentenmuseum) liep de urenteller op tot vier volle eenheden. Hoewel dit geen klein museum is, heeft de vier uur durende visite niets te maken met de omvang van het gebouw en de collectie, maar wel met de interactiviteit. Je krijgt namelijk een audiogids mee met ongeveer tweehonderd luisterfragmenten. En als je die allemaal wil beluisteren, ben je dus een paar uurtjes zoet. 

Old England
De kunst bij dit museum staat misschien al aan de buitenkant, want de architectuur van het gebouw verdient toch ook wel aandacht. Het MIM is namelijk gehuisvest in een voormalig warenhuis van Old England dat in 1899 opgetrokken is in art-nouveaustijl. Dingen die opvallen zijn de grote raampartijen, de sierlijsten rondom de ramen en de vele ornamenten aan de gevels. Ook binnen valt de opulente stijl van art niveau op met een bijzonder vormgegeven lift die wel gemoderniseerd is met de technologie van vandaag. De plafonds zien er sierlijk uit en ook de ramen binnenin zijn rijkelijk versierd. De hoge hallen geven het gebouw een uitstraling dat doet denken aan een traditioneel herenhuis, maar dan maal tien. Hoe mooi de architectuur ook is, je betaalt het toegangsticket voor het bekijken van de vele muziekinstrumenten die hier worden tentoongesteld. 

En dat toegangsticketje is niet goedkoop: vijftien euro. Dat is dus wel een vrij stevige prijs voor een museumbezoek, maar als je het rustig aan doet, kan je hier letterlijk uren ronddwalen. Veel heeft te maken met de audiogids die ongeveer even groot is als een smartphone. Ongeveer 1200 muziekinstrumenten zijn in de collectie opgenomen waarvan tweehonderd voorzien zijn met een muziekfragment. Je typt een nummer in dat overeenkomt met het desbetreffende instrument en je krijgt meteen een fragment te horen hoe het instrument in kwestie klinkt. Af en toe staat er ook wat extra uitleg bij in tekstvorm en heel sporadisch is er een beeldfragment. Toch moet ik zeggen dat het informatieve aspect toch wel het zwaktebod is van het MIM. Er staan wel regelmatig panelen die meer info geven, maar graag had ik toch wat meer info gehad bij de audiogids zelf. 

Vier verdiepingen
Het museum telt vier verdiepingen dat begint bij de kelderverdieping en verder gaat tot de tweede verdieping. In de kelder worden de mechanische instrumenten getoond en dit is wellicht de minst interessante etage van de vier. Dat is te wijten aan de geringe hoeveelheid instrumenten in vergelijking met de andere etages. Toch staan hier wel enkele interessante instrumenten die opvallen door hun grootte zoals onder andere enkele bellen en draaiorgels. Er wordt ook even kort stilgestaan bij de geschiedenis van beiaarden. De eerste elektronische instrumenten worden hier eveneens belicht, al heb ik hier persoonlijk weinig interesse voor. De eerste grammofoonspelers vind ik dan wel weer de moeite.  

Op het gelijkvloers worden de traditionele muziekinstrumenten getoond en op deze verdieping ben ik het langst gebleven. Het museum concentreert zich niet enkel op Europese of westerse muziek, maar de collectie bevat ook instrumenten uit Afrika, India, Korea, China, Tibet en andere landen. De westersgetinte instrumenten bezichtigen is uiteraard leuk, maar de echt leuke exemplaren komen toch uit de meer exotische landen omdat je daar als Europeaan toch vaak minder van kent. Vooral de snaarinstrumenten uit India kunnen me heel erg hard bekoren. Tijdens mijn bezoek wordt ook duidelijk hoe eurocentrisch de maatschappelijke visie over hedendaagse muziek is. Veel van de muziekinstrumenten die vroeger of nu populair zijn, vinden hun oorsprong in het oosten, zowel het nabije als verre oosten. Als Europeaan besef je dat echter nauwelijks.  

Bij de informatiepanelen wordt me ook duidelijk gemaakt hoe hard wij in vakjes denken. Er is namelijk ook een ruimte verzameling van doedelzakken en muziekinstrumenten die in dezelfde familie zitten. Bij een doedelzak denk ik onmiddellijk aan Schotland, maar het blijkt dat de instrument in quasi heel Europa werd en wordt gebruikt en ook in België erg populair is geweest. Het is dus geen traditioneel Schots instrument dat alleen daar wordt gebruikt. Met trommels, fluiten, blaaspijpen en een heleboel snaar- en blaasinstrumenten is het gelijkvloers misschien wel het koninginnennummer van het MIM. 

Adoph Sax
België heeft ook een bekende muziekuitvinder in zijn rangen: Adolphe Sax. Die krijgt een centraal plaatsje op de eerste verdieping en een heleboel van zijn instrumenten worden hier getoond. Mijn beeld dat Adolphe Sax een anoniem iemand was die op een zolderkamertje werkte aan innovatie mag meteen overboord gegooid worden. Sax was namelijk de zoon van een rijk industrieel en paste een wetenschappelijke methode toe om het beste van verschillende blaasinstrumenten te combineren en dit resulteerde uiteindelijk in de saxofoon. Adolphe Sax heeft echter tal van andere, nieuwe instrumenten vervaardigd, maar die hebben de tand des tijds niet overleefd. 

Op de eerste verdieping wordt ook even stilgestaan bij het maken van deze instrumenten. Zo vind je er korte filmpjes over het maken van bijvoorbeeld een viool. Een deel van de ruimte wordt ook gewijd aan de geschiedenis van muziek. Het blijkt dat hier een heleboel speculatie bijzit, want jammer genoeg zijn heel veel muziekinstrumenten verloren gegaan in de tijd. Dankzij schilderijen en tekeningen in boeken weten we hoe ze eruitzien, maar helaas zijn er geen werkende exemplaren overgebleven. Anders gezegd: we hebben eigenlijk geen idee hoe ze klinken. Klaarblijkelijk werd pas vanaf de Renaissance partituren bewaard waardoor ook een heleboel liederen en andere teksten voor eeuwig zijn verloren gegaan. 

Statige verdieping
Statig
, zo mag je de stijl van de tweede verdieping op z'n minst noemen. De ruimte heeft hier een meer open karakter en dat is te danken aan de vele piano's die hier staan. Deze verdieping staat namelijk in het teken van het klavier en daarin nemen de piano en - zijn voorganger - de klavecimbel een centrale plaats in. Er wordt hier ook aandacht geschonken aan snaarinstrumenten zoals de viool, maar het zijn toch de chique piano's die het meest in het oog springen. Vooral de vleugelpiano's en enkele varianten hierop weten me te imponeren. Het statige karakter van deze verdieping is niet alleen terug te vinden in de muziekinstrumenten, maar ook in de architectuur. 

Een ruimte vlakbij de ramen heeft namelijk de allure van een kleine balzaal met een prachtig versierd, wit plafond, lichtbruine parketvloer en fantastisch vormgegeven muren en ramen. De piano's die in een afgescheiden, glazen kooi zitten, zijn op dit moment slechts bijzaak. Nog meer dan de instrumenten is de architectuur hier de echte kunst. Dat instrumenten destijds ook als kunst werden beschouwd zie je aan de mooi beschilderde vleugels van vleugelpiano's of sierlijk afgewerkte blaasinstrumenten die voorzien zijn met ornamenten. Muziek was enkele eeuwen geleden vooral bestemd voor de kapitaalkrachtigen en dat zie je. 

Conclusie
Bijna vier uur lang heb ik door dit museum gedwaald en dat is echt wel lang. Er zijn echter weinig momenten waarop ik me heb verveeld. Het informatieve aspect laat te wensen over en de toegangsprijs ligt aan de vrij hoge kant. Dat zijn de enige twee negatieve aspecten die ik kan bedenken voor een museum dat hoog staat aangeschreven in wat het doet. Je hoeft echt geen muziekkenner te zijn om te genieten van dit museum, al is het soms wel mooi meegenomen. De ruime en vooral diverse collectie zal menig bezoeker kunnen boeien en met name de exotische instrumenten verdienen wat extra aandacht.   

maandag 17 januari 2022

In het oog van de storm met Z33

Eigentijdse kunst. Hoewel ik van mezelf kan zeggen dat ik een ruime blik heb op kunst en cultuur heb ik toch weinig affiniteit met eigentijdse kunst. Vooral performance art is een kunsttak waar ik geen touw aan kan vastknopen. Vandaag ondernam ik een nieuwe poging met deze keer een bezoek aan Z33 in Hasselt dat zichzelf omschrijft als een huis voor eigentijdse kunst, ontwerp en architectuur. Ik bezocht de expo In the Eye of the Storm dat gaat over orkanen in het Caraïbisch gebied in Centraal-Amerika

Modern gebouw
Ik ben al vaak in Hasselt geweest waar het gebouw van Z33 pal in het centrum staat. Als voorbijganger ben ik hier al tientallen keren gepasseerd, maar het oubollig uitziende exterieur levert vooral negerende blikken op. Groot was dus mijn verbazing wanneer ik binnenstapte en een strak interieur aantrof met hoog plafond en een overwegend witte kleur. Dit ontwerp is te danken aan de Italiaanse architecte Francesca Torzo die verantwoordelijk was voor het nieuwe interieur na een renovatie en de bouw van een nieuwe vleugel. Hoewel het gebouw niet supergroot is, is door dit gebouw struinen één van de grootste kwaliteiten van dit museum. Een klein minpuntje bij het ontwerp vind ik de minimalistische invulling. Er zijn namelijk toch wel een aantal zalen, maar die worden amper ingevuld met kunstwerken zodat het toch wat leeg aanvoelt. 

Net zoals bij veel andere musea werkt Z33 op reservering en op de website kan je een tijdsslot reserveren. Dit zorgt ervoor dat het aantal bezoekers gering is en dat je rustig kan ronddwalen in het museum. De toegangsprijs van tien euro vond ik toch vrij stevig, zeker gezien een bezoekje maximum één uur duurt. Net zoals bij het Rubenshuis zaterdag vind ik dit toch te veel. Waar bij het Rubenshuis er best nog wel een redelijk aantal artefacten te zien waren, is het aantal kunstwerken in Z33 - op deze expo tenminste - wel bijzonder karig. De gemiddelde bezoeker zal er wellicht zo'n half uurtje over doen om alles te bezichtigen en zelfs dat is misschien nog te ruim geschat. 

Kunst met onleesbare K
De tentoongestelde werken zijn afkomstig van kunstenaars uit Caraïbisch gebied en zijn dus geïnspireerd op het vele orkaanleed dat dit gebied treft. Het grootste gedeelte van de collectie bestaat uit schilderijen en die zijn weer heerlijk abstract. Het bijgeleverde foldertje geeft wat meer info en legt uit waar je op moet letten. Bij de meeste schilderijen kan ik geen thema of motief vinden en is het moeilijk om te begrijpen wat juist de symboliek is. Niet dat ik deze werken iets tekort wil doen, maar het oogt allemaal nogal rommelig. Bij sommige andere stukken is er meer over nagedacht zoals bijvoorbeeld een weefgetouw dat door verscheidene kamers loopt. Het touw symboliseert het komen en gaan van zo'n storm en daar zit toch wel meer betekenis achter. Of het mooi is, laat ik in het midden... 

Op de bovenverdieping bevindt er zich een collectie van verschillende grote doeken dat weer uitnodigt tot een spelletje Ontdek het motief, maar in alle gevallen vruchteloos wordt afgerond door mij. In sommige van die doeken kan ik wel wat reliëf ontdekken en dan is het de kunst - pun not intended - om de technieken te ontdekken die de kunstenaar heeft gebruikt om zijn werk te vervaardigen. Het leukste gedeelte vond ik drie foto's die het leven tonen in het Caraïbisch gebied voor of na een orkaan. Wat mij betreft, zou zo'n expo een stuk interessanter zijn met straatfoto's in documentairestijl. Maar dan is het allicht geen eigentijdse kunst meer... 

Een beetje video
Om de collectie toch een interactieve toets te geven, zijn er ook verschillende video's te vinden die meer vertellen over orkaanweer en de destructieve gevolgen ervan. De eerste video is een minidocumentaire die gefilmd is op een chaotische manier (gekanteld, soms onderste boven) om zo hetzelfde gevoel te creëren als wanneer je in een orkaan bent. Wellicht met goede bedoelingen gedaan, maar het maakt het volgen van deze video onnodig complex. De tweede video bevindt zich op de bovenverdieping en is weer een meesterwerk in abstractie. Vijf personen beelden de impact van zo'n orkaan uit op een strand en één persoon symboliseert de orkaan terwijl de anderen noodgedwongen buigen. 

Op het einde van de bovenverdieping is er nog een aparte ruimte geweid aan een vaste expo die gaat over de schreeuw. Dit thema handelt over onderdrukte groepen die het moeilijk hebben in de maatschappij en dit wordt uitgebeeld in een aantal taferelen. Hier ben ik nog het langst gebleven want de constructie van drie schermen naast elkaar in een ruimte afgesloten met een rode doek was best wel apart. Het straalde een intiemere sfeer uit dan de eerder kille, witte lijnen van de rest van het gebouw. Maar ook hier geldt weer dat het verhaal erg abstract is en ik kon het eigenlijk niet volgen. 

Conclusie
Ik denk dat ik ondertussen toch moet vaststellen dat moderne, eigentijdse kunst niet voor mij is weggelegd. Met de beste zin van de wereld probeerde ik de motieven van deze expo te doorgronden, maar quasi altijd vond ik de werken te abstract. Natuurlijk is dit slechts één (tijdelijke) expo, maar bij andere expo's gaat dit meer dan waarschijnlijk hetzelfde zijn. Het gebouw zelf is leuk ontworpen, maar om daar nu tien euro voor te betalen...    

zaterdag 15 januari 2022

Het Rubenshuis in Antwerpen

Mijn portie cultuur in België staat sinds de pandemie op een laag pitje en voor het eerst in twee jaar ben ik nog eens naar een museum geweest op Belgische bodem. Ik stapte namelijk de auto in om een bezoekje te brengen bij Rubens. Of althans het huis waarin hij honderden jaren geleden in leefde.  

Antwerpen is van iedereen, maar nu toch vooral van de Hollanders
Als ik naar Antwerpen ga, doe ik dat steevast in het weekend omdat het dan overwegend rustig is in Vlaanderens' grootste stad. Vandaag was dat echter niet het geval en dat is wellicht toe te schrijven aan twee redenen. Nederland verkeert nog grotendeels in lockdown en onze bovenburen zakken dan met heel veel plezier af naar het zuiden om daar te gaan winkelen. Bovendien is de soldenperiode nog steeds bezig en heel veel kooplustigen palmden het Antwerpse centrum in op zoek naar een parkeerplaats om aan hun rooftocht op de Meir te starten. 

Daar had ik uiteraard gen rekening mee gehouden en het zoeken naar een parkeerplaats veranderde in een hele queeste. De  parkeergarages waren volzet en ik vond er dus maar niets beters op om de Kaaien af te re rijden totdat ik lukraak een parkeerplaats in mijn schoot geworpen kreeg. Een idiote tactiek die wonderwel werkte, maar wel een tijdrovende bezigheid. De verplaatsing naar het Rubenshuis duurde ook iets langer dan voorzien, maar de stappenteller kan wel wat kilometers gebruiken nu ik dezer dagen amper buitenkom.

In tijden van Covid dient bijna alles op voorhand ingepland te worden, dus ook een museumbezoek. In de ochtend had ik een ticket aangeschaft voor twaalf euro en moest ik ook een tijdsslot aanduiden. Ik had half drie geselecteerd en elk tijdsslot (van een half uur) heeft een maximum van vijftig bezoekers. Ik weet niet of daar echt naar gekeken wordt, want ik had niet de indruk dat dit gecontroleerd werd. Er werd ook met geen woord gerept over de verplichte scan van de QR-code van het Covid Safe Ticket. En als zij er niet achter vragen... Ik vond het wel bijzonder slecht georganiseerd dat het scannen van het ticket bij de balie gebeurt en niet bij de personen bij de ingang van het museum. Heel de wereld doet het zo, maar in België zijn we inmiddels wel gewend dat men in Antwerpen tegendraads is. 

Over Rubens, niet van
Toen ik bij het Rubenshuis arriveerde, wist ik niet goed wat ik moest verwachten en ik ging ervan uit dat ik in een schildergalerij zou binnenstappen met overwegend werken van Rubens. De realiteit is toch wel lichtjes anders. Zoals de naam van het museum verraadt, was dit het vroegere woonhuis van Rubens dat nu opgesmukt is met kunst. Overwegend schilderijen, maar af en toe ook beelden, sieraden, meubilair en andere zaken. De meeste van deze kunstwerken zijn trouwens niet van Rubens zelf, maar hebben wel met Rubens te maken. Dit kan gaan van schilderijen van Rubens' leerlingen zoals Jacob Jordaens en Anthony Van Dijck tot sieraden van Helena Fourment. Hoewel er dus ook een aantal werken van Rubens zelf te zien is, behoort de meerderheid van de collectie daar dus niet toe. 

Waarom er maar vijftig bezoekers per half uur worden toegelaten, is meteen duidelijk wanneer ik het huis binnenstap. Sommige van de kamers zijn namelijk vrij klein en als daar drie schilderijen staan met bijhorende uitleg, wordt de desbetreffende kamer wel erg snel opgevuld. Bij mijn bezoek was er geen papieren gids meer beschikbaar, maar kon ik wel een digitale versie downloaden. In deze digitale tijden vind ik dat geen probleem, maar sommigen zullen dit misschien jammer vinden. In deze (digitale) gids wordt op een bondige wijze een aantal werken uitgelegd. Niet elk kunstwerk werd in deze gids opgenomen, want anders zou het een tweehonderd pagina's tellend document zijn.

Rondleiding
Mijn tochtje door het huis duurde ongeveer een uur en dan heb ik alles op mijn duizendste gemak bekeken. Ik kan me dus voorstellen dat minder aandachtige toeschouwers - en dat zal wellicht de meerderheid zijn - hier sneller zal doorlopen. De eerste werken geven een goed idee van wat het Rubenshuis biedt. Dat begint met twee gravures van hoe het huis eruit zag op het einde van de zeventiende eeuw. Daarna is er nog een klein bronzen reliëf gevolgd door een heleboel schilderijen en schetsen gemaakt op olieverf. Eén daarvan gaat over Helena Fourment, de tweede vrouw van Rubens, en zo leert de bezoeker bij een aantal kunstwerken meer over het leven van deze grootmeester. 

Het elan van de benedenverdieping gaat zo verder en er is zelf een kleine kapel aanwezig in het gebouw. Ik moet zeggen dat de architectuur van het Rubenshuis indrukwekkend is, maar de kapel staat wat mij betreft toch nog een beetje hoger dan al de rest. Ik heb er in ieder geval met veel plezier even stilgestaan. Daarna gaat het naar de bovenverdieping en hier tref ik toch meer alternatieve artefacten aan. Zo stop ik bij de linnenkamer en het hemelbed waarin Rubens naar verluidt heeft geslapen. Maar ook werken uit Rubens' eigen collectie zijn hier te vinden. Verreweg de meeste hiervan zijn schilderijen. 

Een schilderij dat ik in het zonnetje wil plaatsen, is Interieur van de Antwerpse jezuïetenkerk door Wilhelm Schubert van Ehrenberg dat er wel erg indrukwekkend uitziet. Zoals de naam van het doek doet vermoeden, vind je hier het marmeren interieur van de Antwerpse jezuïetenkerk. Dat is met een ongelofelijk gevoel voor precisie getekend zodat ik er enkel met een eindeloze dosis bewondering naar kan kijken. Enkel de menselijke bezoekers lijken me qua verhouding net iets te groot in vergelijking met de rest van de kerk. Het mooiste moment van de dag is misschien wel wanneer ik hier in m'n eentje rustig naar kan kijken zonder dat ik gestoord word door andere bezoekers.  

Aparte kamer
Bij de bovenverdieping gaat het op een bepaald moment terug naar buiten waar ik een mooie blik krijg over de fraai aangelegde tuin die er toch maar eerder treurig bijligt op deze winterdag. Vervolgens gaat het naar beneden waar bij de benedenverdieping enkele portretten te vinden zijn. Van Rubens zelf, maar ook van enkele van zijn beroemde leerlingen zoals Jordaens en Van Dijck. Het beste is echter voor het laatste bewaard waar in een grote kamer enkele gigantische schilderijen van Rubens te vinden zijn. Dit zijn historieschilderijen die bijbelse taferelen uitbeelden of gebaseerd zijn op mythologie. Hoewel dit indrukwekkende schilderijen zijn, is het toch vooral het formaat dat tot de verbeelding spreekt. Dit zijn immers schilderijen van drie à vier meter breed en twee à drie meter hoog. Zoals ik dus zei: gigantisch!

Het meest interessante werk in deze kamer is misschien wel het onvoltooide Hendrik IV in de slag bij Ivry. Dit schilderij is omwille van politieke redenen nooit afgewerkt, maar het toont wel hoe Rubens begint aan zo'n groot schilderij. Met losse penseeltrekken tekent hij een ruwe versie en houdt hij verschillende opties open bij het vastleggen van de definitieve compositie. Een mooi voorbeeld hiervan is een soldaat die drie armen heeft zodat Rubens in een later stadium kon beslissen wat de beste compositie was. Zo ver is het dus nooit gekomen. 

Op het einde wacht er nog een stadstuin, maar in de winterperiode is hier bitter weinig te beleven. In de zomer kan je hier misschien nog wel vijf minuten doorlopen, maar nu ben ik er amper gebleven. Ik blijf wel even stilstaan bij de verschillende beelden die er buitenstaan. Op het einde staat er ook nog een fraai paviljoen met enkele beelden, maar ook hier ben ik relatief snel vertrokken. In de zomer is het allicht leuker toeven dan nu. 

Conclusie
Twaalf euro kost een kaartje en dat vind ik toch best wel veel voor een museumbezoek waar de meeste mensen allicht een half uur voor nodig hebben. Het bezoek zelf vind ik wel de moeite waard. Het Rubenshuis zelf vind ik hoogstaand qua architectuur en de tentoongestelde werken hebben me zeker geboeid. Alleen wordt er niet erg veel over Rubens zelf verteld en had ik het gevoel dat ik keek naar een potpourri van diverse kunstwerken. Wat mij betreft is het Rubenshuis zeker een bezoekje waard, maar is het best te combineren met een ander Antwerps museum.    

woensdag 12 januari 2022

De veertig mooiste wandelroutes in 2021 (10 - 1)

De crème de la crème van mijn wandelingen in 2021 is vervat in deze tien wandelingen. De natuurpracht van IJsland heeft me overweldigd en de top drie van dit lijstje wordt dan ook opgeëist door dit IJslandse geweld. De Laugavegur is een fantastische trekking en ik kan ze dan ook aan iedereen hartelijk aanbevelen, tenminste als het weer even meezit... Zelfs als je niet deze trekking doet, ben je het aan jezelf verplicht om toch op z'n minst één dag naar Landmannalaugar te komen. Dit plekje ligt redelijk afgelegen van de bewoonde wereld, maar dat maakt het landschap er alleen maar indrukwekkender op. 

Maar ook in België en de buurlanden zijn er heel erg toffe wandelingen te vinden. Het verrassende Mechelse Bos en Heide vertegenwoordigt de Vlaamse eer in deze top tien en is me als wandeling enorm bevallen. De andere wandelingen gaan door wat bekendere oorden zoals het stuwmeer van Nisramont en het natuurpark Furfooz. De hoogst genoteerde Belgische wandeling is die van de Calestienne die de gelijknamige kalkstreek verkent. Het is eveneens de enige wandeling afkomstig van Originele wandelingen terwijl deze website vorig jaar hofleverancier was van m'n beste wandelingen. 

10. De verrassende geneugten van Mechelse Bos en Heide
Telkens ik naar het Hoge Park Nationale Kempen ga, weet ik dat ik een mooie wandeling ga maken. Dat was bij deze wandeling nog meer het geval dan anders, want wat mij betreft is Mechelse Bos en Heide één van de mooiste plekjes van Belgiës enige nationale park. Vooral het heidegebied wist me aangenaam te verrassen met enkele pittoreske plassen en wat later het plateau dat over deze plassen uitkijkt. Er is ook een zandgroeve op deze site wat voor enkele mooie plaatjes zorgt. Het laatste uur van deze wandeling staat in het teken van het bos waar het heerlijk dwalen is op verschillende graspaden die niet zijn bewegwijzerd. Verloren lopen in een Vlaams bos klinkt utopisch, maar hier kan het toch echt wel!
  
Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/de-verrassende-geneugten-van-mechelse-bos-en-heide-76306774

9. Groene heuvelwandeling rondom Schin op Geul
Nederlands Zuid-Limburg is zonder enige twijfel de mooiste wandelregio van onze bovenburen en het is dan ook niet vreemd dat er in deze uithoek van Nederland telkens veel wandelaars te vinden zijn op een zondag. Dat was ook het geval bij deze wandeling die enkele van Nederlands mooiste plekjes aandoet. Gerendal is misschien wel de beroemdste plaats op deze wandeling. Deze vallei is beroemd omwille van de vele prachtige flora en fauna hier en dat kan ik op deze wandeling enkel beamen. Ook het volgen van de Geul, een kleine rivier, op een licht dalend traject is een genot om te doen. Op het laatste stuk gaat het wat actiever want in het bos boven de mergelgrotten gaat het soms steil naar beneden waardoor de vergelijking met de Ardennen niet ver weg is.

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/groene-heuvelwandeling-rondom-schin-op-geul-71482025

8. De uitgebreide versie van Barrage de Nisramont
Al wie op zoek is naar wat meer avontuurlijke routes komt met deze wandeling zeker aan zijn trekken. Barrage de Nisramont is een wandeling van ongeveer dertien kilometer die in de buurt van het gelijknamige stuwmeer gaat over een rotsachtig en geaccidenteerd parcours. Mijn versie doet daar nog een stevig schepje bovenop en volgt na het beginstuk verder de Ourthe in plaats van een lus te maken. Dit is misschien nog zwaarder dan de Barrage zelf, want de oever van de Ourthe is op sommige plekken bijna volledig weggeërodeerd en gevallen bomen vormen een waardig hindernissenparcours. Enkele dorpjes vormen een baken van rust, maar daarna wachten opnieuw beekvalleien en enkele stevige beklimmingen. Avontuurlijk dus!

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/de-uitgebreide-versie-van-barrage-de-nisramont-74349742

7. Door het natuurpark Furfooz en de Vallei van de Lesse
Slechts weinig wandelingen in België zijn zo'n perfecte symbiose van cultuur en wandelen zoals dit bezoekje aan het natuurpark van Furfooz. Eerst is het tijd voor het wat stevige en avontuurlijkere wandelwerk met een relatief technisch parcours naast de Lesse waar het al hobbelend over de rotsen gaat. Het bezoekje aan het natuurpark van Furfooz is simpelweg fantastisch met enkele mooie resterende gebouwen zoals de thermen en enkele natuurfenomenen zoals grotten en een spectaculaire afdaling. Daarna is het tijd voor het fraaie rotsmassief Les Aiguilles de Chaleux waar ook een keienstrand te vinden is. Naar het einde toe heb je de mogelijkheid om het kasteel van Vêves te bezoeken, maar dat heb ik niet gedaan. Als totaalpakket is deze wandeling dus moeilijk te kloppen.

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/door-het-natuurpark-furfooz-en-de-vallei-van-de-lesse-72012590

6. Lus rond Markarfljót-kloof
Hoewel de derde dag van de Laugavegur toch een lichte teleurstelling was voor mij eindigde de dag toch op een echte knaller. Veel meer dan route zelf weet de kloof van Markarfljót deze dag te kleuren met haar ongeëvenaarde natuurpracht. Nochtans kan deze kloof niet uitpakken met imposante dimensies. De kloof is ruim honderd meter hoog en slechts vier kilometer lang. Maar wanneer je staart naar deze kloof kan je enkel onder de indruk zijn door de wellustige vormen en heldere kleuren in dit grillige landschap. Elke hoek biedt een ander perspectief en het aantal foto's dat ik heb genomen, is niet meer te tellen. Deze wandeling heeft niet veel meer te bieden dan deze kloof, maar dat is meer dan voldoende. Bovendien bevindt de Markarfljót-kloof zich diep in het IJslandse hoogland waardoor slechts weinigen de kans krijgen om deze pracht en praal van moedertje natuur te bewonderen.

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/loop-around-markarfljot-canyon-start-and-ending-in-emstrur-basecamp-82394925

5. Müllerthal Trail Route 2
Klein-Zwitserland is een schilderachtige regio in het Groot-Hertogdom Luxemburg dat vooral bekend is omwille van de schitterende zandsteenformaties en die vind je volop bij de tweede lus van de Müllerthal Trail. Met ruim zesendertig kilometer is dit een mastodont van een wandeling met bovendien nog eens ruim duizend hoogtemeters. Ik heb hem in één keer gedaan, maar de meerderheid doet deze lus in twee aparte wandelingen. Dat geeft je eveneens meer tijd om te genieten van de prachtige rotsen uit zandsteen en de nauwe spelonken die je onderweg aantreft. Ongeveer op het midden vind je de beroemde waterval van Schiessentümpel die voor een klein beetje variëteit zorgt. Variëteit is misschien niet de sterkste kant van deze wandeling, want hoe adembenemend het rotsachtige landschap ook is, na de vele kilometers geraak je er wel op uitgekeken.

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/mullerthal-trail-route-2-73860966

4. De Calestienne
De titel van meest avontuurlijke wandeling van het afgelopen jaar gaat zonder enige twijfel naar het bezoekje aan de kalksteenregio van Calestienne. Deze streek bestaat uit een combinatie van kalkgraslanden, zinkputten en rotsen en is daarmee auteur van diverse natuuratrracties zoals het kalksteenravijn Fondry des Chiens en het grasland op het plateau van Les Abannets. Deze wandeling is afkomstig van Originele Wandelingen en kent daarom enkele leuke extra's. De rivier Viroin wordt twee keer doorwaad – 't is te zeggen overgestoken want het waterpeil stond meer dan één meter hoog – enkele steengroeves worden bezocht en bij de ruïnes van kasteel Haute Roche gaat het wel heel erg steil naar beneden. Een prachtige wandeling in een prachtige regio en dat levert plaats nummer vier op in dit lijstje.

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/de-calestienne-originele-wandelingen-69600835

3. Lus rond Landmannalaugar
Landmannalaugar is de wandelstreek bij uitstek in IJsland. Deze verlaten plek bevindt zich in het grote niets van de IJslandse bergen en verbaast iedere bezoeker door de veelkleurige rhyolietbergen die je hier bij de vleet aantreft. Afhankelijk van de stand van de zon lichten deze bergen op in de meest diverse kleuren, hoewel dat bij mijn passage letterlijk onderbelicht bleef door het massaal aanwezige wolkendek. Hoewel de panorama's de grootste trekpleisters zijn van deze wandeling is ook het landschap een goeie reden om deze wandeling te doen. Dan spreek ik niet enkel over de passages over de bergen, maar ook de onverwacht leuke tochtjes door een aantal velden die bezaaid zijn met beekjes en plassen. 

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/exploring-the-rhyolite-mountains-in-landmannalaugar-82394927

2. Hrafntinnusker – Álftavatn (Dag 2 Laugavegur)
El Chalten of Hrafntinnusker, ik weet niet welke plek met de eer gaat lopen van meest indrukwekkende vergezichten die ik ooit in mijn leven heb gezien, maar het moge duidelijk zijn dat de panorama's hier van een bijna buitenaardse schoonheid zijn. Dit is reden genoeg om deze wandeling in mijn top tien te zetten, maar deze route biedt meer dan enkel uitzichten, veel meer. Onverwachts kom ik een fraaie ijsgrot tegen waarin een gletsjer verdwijnt en wat later maak ik een kronkelende afdaling over een rotsachtig parcours dat wordt opgevolgd door een rivieroversteek. Als dat nog niet genoeg is, wacht er daarna een passage langs een imposant decor van groene bergen naar het meer van Álftavatn waar ik mijn nietigheid als wandelaar ervaar in zoveel grootsheid.

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/day-2-laugavegur-hrafntinnusker-alftavatn-82395020

1. Landmannalaugar – Hrafntinnusker (Dag 1 Laugavegur)
De eer van mooiste wandeling van 2021 is weggelegd voor de eerste dag van de Laugavegur die van Landmannalaugar naar Hrafntinnusker gaat. Dat heeft het in grote mate te danken aan de ongeëvenaarde variëteit die het IJslandse landschap hier te bieden heeft. Landmannalaugar betekent zoveel als warme bronnen en bij het begin van de route tref je een aantal van deze stomende bronnen aan. De pauze op deze wandeling hield halt bij zo'n bron en dat geeft zo'n plek een wel heel mystiek tintje. Op de bergtoppen klampte ik m'n jas vast door de gierende wind terwijl de rhyolietbergen nog steeds ontzag opwekten bij mij. Op het einde wacht er nog een passage van ettelijke honderden meters over een ijsbrug waar nog sneeuw ligt en het einde wordt gevierd op het figuurlijke dak van deze trekking. Het enige minpunt van deze wandeling? Dat ze misschien te kort is bij het beleven van zoveel oogverblindend natuurschoon.

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/day-1-laugavegur-landmannalaugar-hrafntinnusker-82395027