woensdag 29 augustus 2018

Reisverslag Trans-Siberië Express - Deel 2: Kazan en Jekatarinaburg

Dag 4 - De verborgen parel
Elke reis heeft wel een verborgen parel waar je ogenblikkelijk verliefd wordt op een locatie en bij mij is dat ongetwijfeld het pittoreske Kazan geworden. Kazan is de hoofdplaats van Tatarstan wat eigenlijk een (soort van) deelrepubliek is van Rusland en een verregaande vorm van autonomie kent. De Tataren zijn verre afstammelingen van de Mongoolse Gouden Horde die Rusland in de 13de tot 15de eeuw overheersten en zijn voornamelijk islamitisch. Kazan kenmerkt zich echter als een seculiere stad en dat werd meteen duidelijk bij de wandeling die we 's ochtends deden met de lokale gids. Net zoals Moskou heeft Kazan een eigen kremlin dat uiteraard wel wat kleiner is. Op deze site zie je een orthodoxe kerk die net zoals de toren van Pisa scheef staat. Er is eveneens een prachtige moskee die er zowel buiten als binnen fantastisch uitziet! 

Het voordeel van Kazan is dat het centrum vrij klein is waardoor bezienswaardigheden op korte wandelafstand van elkaar verwijderd zijn. Na het bezoek aan het kremlin van Kazan trok ik er zelf op uit en genoot ik van de rust aan de oevers aan de Karma-rivier waar een ijverige zon voor een topdag zorgde. Dit was voor mij een relaxmoment waar ik oprecht van kon genieten. Daarna trok ik op een erg rustig tempo terug naar het hotel waar ik door de winkelstraat slenterde en halt hield bij een kleine brassband dat voor een leuk muzikaal intermezzo zorgde die dag. 


Dag 5 - Poort naar Azië
Voor de tweede keer op rij namen we de nachttrein om deze keer 's ochtends in het Aziatische gedeelte van Rusland aan te komen. Jekatarinaburg is namelijk een stad die gelegen is aan de rand van het Europese en Aziatische gedeelte van Rusland. De stad is drukker en kosmopolitischer dan Kazan, maar daardoor ook chaotischer en minder charmant. De rit naar Jekatarinaburg duurde wel een tijdje waardoor ik dag vijf voornamelijk doorbracht in de trein. 


Bij de aankomst 's avonds had ik echter wel genoeg energie over om een eerste verkenningstochtje door de stad te wagen. De meeste bezienswaardigheden van de stad zijn her en der door elkaar verspreid waardoor er een even simpele als ingenieuze oplossing is uitgedokterd om toeristen wegwijs te maken. Door de stad lopen namelijk verschillende lijnen die alle bezienswaardigheden met elkaar verbinden. Voor de gewone bezienswaardigheden is dat een rode lijn die ongeveer acht kilometer lang is als je die helemaal uitwandelt. Helaas voor mij startte ik aan een oninteressant stukje zoals een nietszeggend silhouet van de Beatles waardoor ik maar een pover beeld van Jekatarinaburg had die dag. 


Dag 6 - Rustende Romanovs
Gelukkig blijkt op deze dag dat Jekatarinaburg toch een stuk mooier is dan ik aanvankelijk dacht. Mijn startpunt van dag vijf was het hotel dat eigenlijk op een slechte plaats is gelegen om aan de rode lijn te beginnen. Als ik de route verder volg, ontvouwt er zich een stad die zich steeds meer van zijn charmantste kant laat zien. Mijn eerste grootste bezienswaardigheid van deze dag is de finale rustplaats van de Romanovs. Dit is de laatste dynastie van de tsaren en de gehele familie werd in 1917 omgebracht bij de communistische revolutie. Dit gebeurde dus in Jekatarinaburg en hier werd later een kerk gebouwd die ik eveneens heb bezocht. Het warme weer en de kleurrijke bloemen rond de kerk doen niet vermoeden dat een eeuw geleden hier een wereldschokkend evenement heeft plaatsgevonden. Enkel een weinig opvallend plakbord met een portret van de Romanovs doet nog herinneren aan dit belangrijke wapenfeit. 


In de namiddag zet ik de wandeling verder op een slakkengangetje en zie ik steeds meer pittoreske plekjes zoals de oevers van Iset waar ook een ontzettend prachtig operahuis staat dat getooid is in prachtige pastelkleuren. Er zijn natuurlijk ook de usual suspects zoals een winkelstraat, maar omdat Jekatarinaburg een stuk groter is dan Kazan vind ik het hier helaas minder gezellig. De stad beschikt echter wel over grote wolkenkrabbers en één ervan heb ik bezocht waardoor je een prachtig zicht hebt over de gehele stad. Het is geen Empire State Building 's nachts, maar levert wel enkele mooie plaatjes op voor mijn digitaal fotoboek. 's Avonds vertrekt de trein voor het meest vermoeiende gedeelte van de reis: een kleine survivaltocht van drie dagen naar Irkoetsk. 


zondag 26 augustus 2018

Reisverslag Trans-Siberië Express - Deel 1: Moskou

Dag 1 - Aankomst in Moskou
Op 21 juli was het niet alleen de Belgische nationale feestdag, maar vertrok ik ook naar Moskou voor mijn eerste dag van mijn reis met de Trans-Siberië Express. De totale reis duurt 23 dagen en daarom kap ik het reisverslag in verschillende delen om de lectuur compact te houden. 


Het vertrek in Zaventem verliep zonder enige problemen, maar in deze drukke vakantieperiode is het natuurlijk wel aanschuiven aan de incheckbalies. Omdat dit een groepsreis is via Koning Aap was het helaas niet mogelijk om vooraf in te checken en was de aanschuifprocedure aan de balie verplichte kost. De vlucht met Aeroflot verliep erg vlot en ruim drie uur later stond ik op Moskouse bodem. Aangezien de rest van de groep met een Nederlandse vlucht arriveerde, kreeg ik een privé-rit met een taxi naar het Cosmos-hotel. Dit hotel is het meest anonieme hotel dat ik ooit heb gezien: het is gigantisch en werkt met lijfwachten voor de liften. Wanneer ik mijn kaartje voor de kamer niet bij had, werd ik op niet zo vriendelijke wijze erop geattendeerd dat ik een nieuwe moest halen. Gelukkig was dat niet op het ogenblik wanneer er tientallen nieuwe toeristen incheckten... Dit hotel is gelegen aan de rand van Moskou bij het kosmonautenpark en is zo'n acht kilometer verwijderd van het Rode Plein. Op de eerste dag maakte ik dus voornamelijk kennis met de groep en werd de reis uitgelegd. Van Moskou had ik die dag weinig gezien behalve het verkeer. 


Dag 2 - Rode Plein en Kremlin
De tweede dag stond integraal in het teken van Moskou en onze gids Julia leidde de groep op een magnifieke wijze door de stad. In de ochtend was er een busrit die ons door de belangrijkste delen van de stad bracht. Gelukkig was het een zondag waardoor het stadscentrum van Moskou opvallend kalm was. De eerste grote stop was aan het Rode Plein en dat leverde meteen erg fotogenieke beelden op. Ik heb al wat toeristische trekpleisters gezien, maar het Rode Plein moet je met je eigen ogen zien om te geloven hoe prachtig het is met de Sint-Basiliuskathedraal op de voorgrond. 


In de namiddag kregen we een rondleiding door het Kremlin. Kremlin is eigenlijk Russisch voor versterkte vesting en eigenlijk bestaat er zoiets niet als "Het Kremlin". Er zijn namelijk meerdere steden die over een kremlin beschikken. De Moskouse variant was indrukwekkend om te zien door de verschillende kerken die nog steeds deel uitmaken van deze stadskern. Tegen de verwachtingen in hebben de communisten deze kerken niet vernietigd tijdens hun revolutie. Ook het Kremlin-museum heeft oog voor het koninklijke verleden van de Russen en je ziet veel restanten van de tsaren met als hoogtepunt de verscheidene Fabergé-eieren. Het bezoek aan het museum duurde slechts anderhalf uur, maar dat was wel voldoende om een goede indruk te krijgen van de rijke geschiedenis van Rusland. 


Dag 3 - Metro's en individualisme
Op de derde dag nam onze reisleider Peter mee door de prachtige metrostations van Moskou en daar zitten heel wat pareltjes bij. Veel van deze stations zijn eigenlijk een bolwerk van communistische propaganda, maar dan wel op een erg artistieke manier gebracht. Ze worden door veel mensen vergeleken met paleizen en het is gemakkelijk te zien waarom. Veel stations blinken namelijk uit in één of meerdere artistieke werken zoals prachtige ramen die zijn gemaakt met glas in- lood, fantastische iconen verwerkt in steen en marmeren gangen uitgerust met gigantische luchters. Voor Stalin was de bouw van het metrostelsel een prestigeproject en die prestige is na al die jaren nog steeds aanwezig. 


In de namiddag had de groep een boottocht gepland, maar ik verkoos de individuele vrijheid en ik trok er alleen op uit. Ik trok terug naar het Rode Plein waar ook het Gum is gevestigd. Dit is een groot winkelcentrum (warenhuis) met een ongekend gevoel voor grandeur en ziet er dan ook pico bello uit. Dit is uiteraard geen toeristische trekpleister, maar het is wel een guilty pleasure van mij om al deze baldadige luxe te bekijken. Het is dus niet te vergelijken met de City 2 in Brussel of Inno aan de Meir in Antwerpen... Daarna bezocht ik de Sint-Basiliuskathedraal binnenin, maar dit was een kleine tegenvaller. De kathedraal heeft wel een mooie iconografie en het is leuk om het interieur van de kleine torentjes te bezoeken. Is dat de (onlangs fel verhoogde) prijs van duizend Roebel waard? Eigenlijk niet. De overnachting gebeurde op deze dag voor de eerste keer in de trein met een nachttrein die naar Kazan reed. 


donderdag 23 augustus 2018

De wereld van Tim Burton

De cultuursectie van De Morgen
Grasduinen door de cultuursectie van de onlineversie van De Morgen loont af en toe eens de moeite, want zo stuitte ik op het nieuws dat er op de Genkse site van C-Mine een expo loopt over de wereld van Tim Burton. De Amerikaanse regisseur kenmerkt zich door de regie van donkere, fantasievolle films die buiten de lijntjes van Hollywood kleuren. Ik kan zijn werk wel appreciëren, hoewel ik ook kritisch ben over zijn (latere) films. Hoe verbeeldingsrijk de films van Burton ook moge zijn, ze worden ook gekarakteriseerd door elementen van melancholie en positivisme waardoor de (meeste) films een interessante dichotomie van hoop en duisternis zijn.



Bij deze tentoonstelling hoorde vandaag ook een lezing bij die werd gepresenteerd door Ward Verrijcken, de filmkenner van de VRT. Ik verwachtte van de lezing een karakterstudie van zijn persoonlijkheid, maar het werd eerder een bespreking van zijn oeuvre met een korte toelichting van zijn opvoeding en hoe hem dit als mens vormde. 

Beetlejuice
Hoewel ik bekend ben met het meeste werk van Tim Burton, wist ik niet wat zijn allereerste wapenfeit was. Dat is de kortfilm Vincent die in stop motion werd opgenomen door Tim Burton wanneer hij voor Disney werkte in het begin van zijn carrière. Hoewel het filmpje slechts zes minuten duurt, is het wel doordrenkt met typische elementen die je in een Burton-film mag verwachten: een donker verhaal, een protagonist die niet begrepen wordt door de buitenwereld en zich daardoor nog meer afzondert en stilistische decors. Deze en andere elementen zullen later het handelsmerk van de regie van Tim Burton-films worden. 



Disney kon deze donkere kijk op het leven niet commercialiseren en daar scheidden de wegen tussen Disney en Burton. In de jaren tachtig ontwikkelt Burton echter een blitzcarrière met eerst de regie van Pee-wee's Big Adventure (een verfilming van een kindershow) en vooral Beetlejuice dat een bioscoophit wordt. Beetlejuice is misschien wel het schoolvoorbeeld hoe Burton al zijn typische elementen zoals eenzaamheid, excentriciteit, maar ook familie en zelfs humor naadloos aan elkaar weeft. Het levert hem een vrijbrief om met Batman (1989) de eerste donkere superheldenfilm sinds mensenheugenis te maken. 

Kleine kritische noot
Ward Verrijcken was al bij al vrij positief over Burton, hoewel hij ook liet ontvallen dat Burton met de remake van Planet of the Apes een slechte film afleverde. Dat ligt gedeeltelijk aan de special effects in CGI die in 2001 te wensen overlieten, maar ook aan de gebrekkige regie van Burton zelf. Burton mag dan een gevierd regisseur zijn, hij heeft ook een aantal mislukkingen op zijn CV staan, net zoals iedere regisseur. Persoonlijk vind ik Dark Shadows het grootste misbaksel uit zijn oeuvre, juist omdat de typische Burton-elementen ontbreken. Deze remake bevat op papier alle elementen die een Burton-film moet hebben, maar uiteindelijk is de film uitgedraaid op een kijkstuk waar horror en humor totaal verkeerd worden afgewisseld. Anderzijds heeft Burton ook films gemaakt waar de grote massa niet bij stilstaat, maar voor mij wel fantastisch zijn zoals Big Fish dat het positivisme en bravoure van de mensheid viert en zo wil ik Burton vooral herinneren. 


zondag 19 augustus 2018

Trans-Siberië Express overzicht

Vakantiedroom
Wanneer de grote vakantie aan de deur klopt, maakt iedereen wilde vakantieplannen of zijn die al lang vastgelegd. Bij mij was het op dit front angstwekkend stil en had ik in 2018, op een weekendje Parijs na, nog niet kunnen genieten van vakantie. IJsland, Toscane en anderen passeerden allemaal de revue als kandidaten, maar uiteindelijk viel mijn oog op de Trans-Siberië Express. Dit is de beroemde treinreis die je van Moskou naar Vladivostok brengt, het verste punt in Siberië. In werkelijkheid zijn er echter verschillende routes en de toeristische versie is eigenlijk de Trans-Mongolië Express. Deze route gaat van Moskou naar Irkoetsk waar de route vervolgens door Mongolië gaat en eindigt in Peking.



Dusver heb ik altijd met vrienden of alleen gereisd, maar deze keer boekte ik de reis bij Koning Aap waardoor het dus een groepsreis is geworden. Aanvankelijk had ik een beetje schrik om vast te zitten in een stramien van vaste schema's en bekende toeristenvallen, maar dat is gelukkig heel goed meegevallen. Er zijn natuurlijk dagschema's die gerespecteerd moeten worden, maar je krijgt zelf veel individuele vrijheid om je dag uit te stippelen. Zo trok ik er in Moskou alleen op uit om de Sint-Basiliuskathedraal te bezoeken en ging ik in Listvyanka (aan het Baikalmeer) met de stoeltjeslift naar een panoramisch uitkijkpunt. Dingen die de groep niet heeft gedaan, maar ik wel.

Hoe ziet de reis eruit?
De rode draad van deze reis is natuurlijk de trein waarmee je zo'n achtduizend kilometer aflegt tussen Siberische taiga en Mongoolse steppe en uiteindelijk in China eindigt. Veel reistijd kruipt dus in het vervoer, maar dat is niet verwonderlijk als je door Rusland, Mongolië en China reist. Dit zwaartepunt ligt in de eerste helft van de reis (met name de drie nachten tussen Jekaratinaburg en Irkoetsk) en is minder aanwezig in de tweede helft van de reis. De reis kan eigenlijk worden opgedeeld in twee (grote) delen. Enerzijds een Russisch gedeelte waar je de steden Moskou, Kazan, Jekaratinaburg, Irkoetsk en het Baikalmeer bezoekt. Anderzijds een Mongools gedeelte waar de groep met twee kleine busjes naar toeristische attracties worden gebracht zoals boeddhistische tempels, het Uugi-meer, een vulkaan of de hoofdstad Ulaanbaatar. Als afsluiter is er dan nog een kort bezoek aan Peking waar de Chinese Muur en de Verboden Stad, het voormalige complex van de Chinese keizers, worden bezocht.



Hoewel er dus veel tijd in de trein en busjes wordt doorgebracht, is er dus ook erg veel te zien en te doen. Op de tweede dag zie je namelijk het indrukwekkende Rode Plein in Moskou en op de 22ste dag de al even indrukwekkende Verboden Stad in Peking. Daartussen zitten er verborgen parels zoals Kazan dat over een eigen kremlin (dit is Russisch voor een versterkte vesting) beschikt of het Baikalmeer dat uit een idyllisch fotoboek lijkt ontsnapt te zijn. Het nadeel is dat deze overdaad aan activiteiten soms wat veel is en vermoeidheid kan op het einde van de reis wel doorslaan.

Treinen en gers
Slapen gebeurt op een dergelijke reis in de helft van de gevallen in de trein of een ger, de tent waarin de Mongoolse nomaden slapen. De overnachtingen in de hotels zijn zonder meer goed te noemen, hoewel het Cosmos hotel in Moskou duidelijk geënt is op massatoerisme. De nachttreinen beschikken over het hoogst elementaire comfort en de bodems van de bedden zijn staalhard. Elke coupé bestaat uit vier bedden: twee beneden en twee erboven waardoor er spaarzaam met ruimte moet omgesprongen worden. De langste rit duurde drie nachten en dat begint stilaan te gelijken op een kleine beproeving.



De gers zijn te vinden in kampen die gelegen zijn bij toeristische attracties. Sommige van deze tentenkampen lijken helemaal verdwaald te zijn in de Mongoolse steppe en het is een avontuur an sich om er te geraken. Het is gebeurd dat de busjes kwamen vast te zitten en dat die met mankracht eruit getrokken moesten worden. Dat is leuk om te schrijven op een blog of na te vertellen tegen vrienden, maar op het moment zelf is dat vooral een gevoel van binnensmonds vloeken en de drang om dit zo snel mogelijk op te lossen. De tentenkampen kan je misschien nog het best vergelijken met een camping waar er ruimtes zijn voor sanitair voor toilet en douches. Omdat de gers zo ver verwijderd zijn van de bewoonde wereld, dient er economisch omgegaan te worden met water en elektriciteit. 's Ochtends een warme douche nemen, was bijvoorbeeld niet altijd mogelijk.

Geen luxe-resort
De Trans-Siberië Express is dus geen vakantie waar je aan een cocktail nipt in een luxe-resort, maar biedt wel een enorme variëteit aan activiteiten en locaties. Bij het Russische gedeelte zie je voornamelijk steden en twee dagen Baikalmeer. Je kan het best nog omschrijven als een continue city trip waar je kerken, winkelstraten, musea, historische centra, monumenten, restaurants en andere attracties bezoekt. In de verlaten Mongoolse steppen neemt de natuur het voortouw en ben je onmiddellijk geïmponeerd door de oneindigheid en natuurpracht van deze bergachtige steppen. Tijdens mijn passage stond de Gobi-woestijn in bloei en beklom ik de top van een uitgedoofde vulkaan. Het was voor mij eveneens de eerste keer dat ik boeddhistische tempels zag en dat is een leuke afwisseling na de vele Russische kerken.



In de laatste week is er nog een treinreis van anderhalve dag tussen Ulaanbaator en Peking, maar de vermoeiende trip is onmiddellijk vergeten bij een bezoek aan de Chinese Muur en de Verboden Stad. Bij de Chinese Muur had ik geen hoge verwachtingen, maar het bezoekje was leuker dan ik had verwacht. Dit ging wel ten koste van de bezoektijd aan de Verboden Stad waar ik graag zelf een uurtje langer  had willen blijven, maar het uitgelopen bezoek aan de Chinese Muur liet dat helaas niet toe.

Reisschema
Drie landen doorkruisen neemt wat tijd in beslag en het is geen verrassing dat de reis in totaal 23 dagen duurt. Het schema van de reis ziet er als volgt uit:

Dag 1-2: aankomst en bezoek aan Moskou
Dag 3: Kazan
Dag 4-6: Jekatarinaburg (+ treinreis)
Dag 7-8: Trans-Siberië Express naar Irkoetsk
Dag 9-10: Listvyanka (aan het Baikalmeer)
Dag 11: Irkoetsk
Dag 12: Trein naar Darkhan (Mongolië)
Dag 13: Amarbayasgalant-klooster
Dag 14: Erdenet en Uran Togoo (aan de voet van een uitgedoofde vulkaan)
Dag 15: Ugii-meer via een rit van ruim tweehonderd km door de steppen
Dag 16: Erdene Zuu, Khar Khorin (boeddhistisch klooster in de plek gesticht door Djenghis Khan)
Dag 17: Khogno Khaan (overgang tussen Gobi-woestijn en de Mongoolse steppe)
Dag 18: Hustai Nationaal Park (met de przwalskipaarden)
Dag 19: Uulaanbaatar
Dag 20-21: Trein naar Peking
Dag 22: Chinese Muur en Verboden Stad in Peking
Dag 23: Vlucht terug naar huis

In toekomstige blogposts zal ik een gedetailleerder reisverslag schrijven in verschillende fases.


vrijdag 6 juli 2018

Mei 2068


Linkse verpaupering
Hoe zullen historici terugblikken op de huidige periode in de geschiedschrijving? Een Amerikaanse president die anno 2018 terug wil naar het isolationisme van een kleine eeuw geleden, rechts populisme dat zegeviert in westerse culturen, China dat nu bewust is van zijn status als toekomstige grootste economie ter wereld, de revoluties in het Midden-Oosten en Noord-Afrika dat uiteindelijk culmineerde tot een aparte ISIS-staat in de Levant en Naingolan die niet opgeroepen werd voor het WK 2018 in Rusland. We leven in interessante, maar ook roerige tijden.

Een halve eeuw geleden stond in mei 1968 Frankrijk op zijn kop door de maatschappij die eindelijk tot wasdom komt na ruim twee decennia economische opleving na Wereldoorlog II. Studenten en arbeiders komen voor hun rechten op en schuwen de grove middelen niet. Een treinstaking van vijf weken doet de Franse regering breken en Frankrijk geeft toe aan de gestelde eisen die dit vreemde pact van links verenigde. De toekomstige intelligentsia van Frankrijk dat verbroedert met "simpele" arbeiders… Het was vijftig jaar geleden een uniek beeld dat de wereld rondging. Maar het is misschien ook deze vreemde symbiose die uiteindelijk leidde tot de huidige linkse verpaupering in Europa.



Verloren middenveld
Het is een onmiskenbaar feit dat het Europa van vijf decennia geleden er totaal anders uitziet dan het huidige Europese straatbeeld. Globalisme heeft de welvaart spectaculair doen toenemen, maar gebrek aan solidariteit in het verleden heeft geleid tot minder professionele rechten voor werknemers en een penibel pensioensysteem. Internet, GSM’s en de digitalisering maken het leven een stuk gemakkelijker, maar deze technologie zorgt ook voor een groot ‘big brother’ gehalte uit Animal Farm. We hebben een ongeëvenaarde vrijheid in waar we gaan en staan, maar worden ook geconfronteerd met meer migratie en vluchtelingen. Dit zijn totaal andere problemen dan waar de Franse studenten en arbeiders voor streden in 1968 en het is in deze evolutie dat sociale partijen ergens de voeling met hun middenveld hebben verloren.

Het terugkerend thema waar niemand omheen kan, is migratie. Eerst was er vanaf de jaren zestig economische migratie waar de vraag kwam van het westen zelf omdat men onvoldoende mijnwerkers vond. Vanaf de jaren zeventig en tachtig draaide dit honderdtachtig graden en zag West-Europa voornamelijk een instroom van economische migranten uit Turkije, Marokko en Noord-Afrika die op zoek waren naar een beter leven. Met deze verschuiving werden westerse grootsteden geconfronteerd met een totaal andere cultuur, levensgewoonten en religie. De klassieke arbeiderswoningen in de stadsrand werd steeds meer bevolkt door deze buitenlanders en de eerste tekenen van gettovorming waren snel zichtbaar. Dit zorgde voor nieuwe sociale problemen en een beeldvorming die erg moeilijk is om te nuanceren.



Wanneer het begon
Er kan moeilijk een datum op worden geplakt, maar de verloedering van links in België is wellicht begonnen op 24 november 1991 wat politici later "zwarte zondag" betitelden. Dit was namelijk de eerste grote verkiezingsoverwinning van het Vlaams Blok dat daarvoor altijd in de politieke marginaliteit opereerde. Het VB had en heeft geen fatsoenlijk economisch of sociaal programma, maar zet wel volop in op migratieproblematiek waardoor het partijen zoals de SP/SP.A evenaarde en zelfs voorbij snelde. De tegenreactie van links was misschien bewonderenswaardig, maar ook bijzonder naïef: het zag elke buitenlander per definitie als een aanwinst. De intelligentsia uit de generatie van 1968 waren geschokt dat de gewone arbeider niet inzag dat nieuw bloed voor een nieuwe dynamiek in de maatschappij zorgt. Diezelfde gewone arbeider was echter wel verontrust omdat migranten mee concurreerden voor de laagbetaalde jobs, zag een stijging in de criminaliteit in hun voormalige volksbuurten, werd geconfronteerd met mensen die een andere, onverstaanbare taal spraken en simpelweg ook een aanwezigheid van racisme bij de autochtone bevolking die versterkt werd. Deze broeierige ingrediënten leidden tot een vicieuze cirkel waar partijen zoals het VB op drijven om te groeien. Vanaf de jaren negentig regen de nationalistische partijen de overwinningen aan elkaar en het verzameld Europees links beleid begreep niet waarom mensen zo reageerden. De Belgische kunst van een compromis maken, biedt zelden een gedragen oplossing, maar op dit vlak had de linkse Europese fractie veel kunnen leren.

Andere factoren zoals de opkomst van Al Qaeda aan het begin van het nieuwe millennium en later ISIS vergrootte de tweespalt enkel. Het intellectueel elitarisme dat socialistische besturen in Europa aan de dag legde in verband met deze problematiek was en is een flagrante vergissing en is gestoeld op idealen, maar niet op pragmatisme. Voor een goed functionerende partij heb je beide nodig. Dit is een vereenvoudigde voorstelling van de feiten, maar vat wel de tendens samen die sinds begin jaren negentig waarneembaar is. Dit is waarschijnlijk ook de grootste reden waarom figuren zoals Trump de Amerikaanse verkiezingen kunnen winnen en waarom anti-establishmentpartijen zoals de Italiaanse Vijfsterrenbeweging de macht uitmaken in een fragiele economie.



Toekomstige postkaart
Deze volksmennerij dreigt de vicieuze cirkel van het elitarisme enkel groter te maken omdat het bij veel politici op onbegrip stuit. Trump hekelt de diefstal van intellectuele eigendommen door China en heft enorme invoertaksen in op Chinese producten. Diezelfde Trump wil Amerikaanse arbeiders helpen door steenkoolmijnen opnieuw te activeren in de Mid-West.  Er is niks mis met het verdedigen van deze economische belangen, maar het kadert niet in de economische realiteit van vandaag. Deze maatregelen bieden misschien soelaas op korte termijn, maar fnuiken elke vorm van economische vooruitgang op langere termijn. Iets wat politici beseffen (maar niet altijd durven verkondigen), maar waar Jan met de pet vanzelfsprekend geen boodschap aan heeft. En zo werpt dit olie op het vuur tussen links, elitair denken en de sociale, menselijke achtergrond waar deze partijen ooit voor stonden. Als iemand weet hoe deze vicieuze cirkel gebroken kan worden, mag die dat onmiddellijk zeggen…

Hoe zou een postkaart uit mei 2068 eruitzien als we die naar onszelf zouden versturen op dit moment? Hebben we een meer verdeeld Europa of gaan we terug naar het motto van eendracht? Leven we nog altijd in een christelijk Europa of gaat de samenleving juist meer seculier of gefragmenteerder worden? Is nieuwswaarde nog altijd zo vluchtig als nu of wordt het misschien nog erger? Spreken we dan over een geautomatiseerde wereld of hebben we een halt toegeroepen aan al deze technologische voortgang? Eén zinnetje over 2018 zal er alleszins wel op prijken: “We leefden in interessante, maar ook roerige tijden”.

maandag 25 juni 2018

SAFe Program Consultant certificatie

Het ene is het andere niet
Bij het bedrijf waar ik momenteel werk, wordt er met agile projecten gewerkt, maar ontbreekt er wel een framework om dit te schalen. Er wordt stiekem naar SAFe gekeken, maar eigenlijk wordt van dit framework bitter weinig gehanteerd. Dit plantte wel een kiem van nieuwsgierigheid bij mij aangezien ik niet zo bekend was met agile scaling frameworks. Niet gehinderd door enige kennis ter zake schreef ik me in voor een opleiding SAFe for Teams, maar deze opleiding werd in mei geannuleerd. In zeven haasten zocht ik een andere opleiding en kwam ik bij een opleiding SAFe Program Consultant (SPC) terecht. Een maand geleden wist ik amper wat het verschil tussen deze twee opleidingen was, maar uiteindelijk ben ik blij dat ik de SPC-opleiding heb gevolgd. 



Het verschil
SAFe is dus een framework om agile projecten op grotere schaal te implementeren in een organisaatie en past heel wat concepten toe van lean en agile. Het uitgangspunt is eenvoudig gezegd dat er met release trains worden gewerkt waarin teams aan eenzelfde oplossing werken in hetzelfde tempo en gezamenlijk plannen en itereren. Dit framework heeft ook zijn eigen rollen als scrum master en product owner die in SAFe op een net iets andere manier worden ingevuld en dat is ook de reden waarom er zoveel verschillende opleidingen zijn. SAFe for Teams is eigenlijk bedoeld voor teamleden van een agile team die met SAFe willen leren werken. De Safe Program Consultant-opleiding daarentegen duurt vier dagen (tegenover twee voor S4T) en is een train-de-trainer opleiding op expertniveau. Na deze opleiding (en het examen succesvol afgelegd te hebben) ben je gecertificeerd om te fungeren als change agent van het SAFe framework. 

De vierdaagse SPC-opleiding kost ongeveer 2700 euro zonder BTW en is dus niet goedkoop te noemen. Daar krijg je echter wel een heleboel voor terug. Je kunt namelijk het examen gratis afleggen tot dertig dagen na de laatste opleidingsdag. De intrinsieke waarde van een (her)examen is circa 250 dollar. Na het examen succesvol afgelegd te hebben, krijg je echter ook toegang tot het lesmateriaal van alle andere opleidingen die je mag geven en dat zijn er een heleboel :Scrum Master, Advanced Scrum Master, DevOps, Product Manager & Product Owner, SAFe for Teams, Agile Leaders. Bij elk van deze opleiding dien je een examen af te leggen waarna je geautoriseerd bent om les te geven in deze opleidingen. Voor het geïnvesteerde bedrag krijg je dus als het ware toegang tot het volledige cursusmateriaal over SAFe. 



Het nadeel is dan weer dat de certificatie slechts een jaar geldig blijft. Wil je gecertificeerd blijven, betaal je daarvoor een kleine vergoeding. Het is een business model dat wel meer opleidingsbedrijven hanteren, maar het vernieuwingsbedrag voor SPC is wel aan de erg stevige kant met 895 dollar per jaar. Daarvoor blijf je echter wel een jaartje langer gecertificeerd en blijf je toegang behouden tot al het lesmateriaal en de community. Als je lesgeeft in één van deze cursussen is het relatief betaalbaar, maar wanneer je er geen gebruik van maakt is hercertificatie misschien een trein die je wil missen. 

De toegevoegde waarde
Het niveau van de SPC-opleiding is uiteraard hoger dan de andere opleidingen in de familie, maar dat is uiteraard ook de bedoeling. Na deze opleiding mag je jezelf een specialist in SAFe noemen en worden SPC's geacht om de transformatie naar SAFe voor te bereiden, uit te voeren en te faciliteren. Dan is een grondige kennis van SAFe natuurlijk wel gewenst. 

SAFe is gestoeld op een aantal principes, maar in de praktijk zie je dat SAFe wordt gecombineerd met andere best practices en soms zelfs wordt gemengd met andere frameworks zoals LeSS en/of Spotify-model. Vervolgens krijg je dan een potpourri waar de voordelen van één model de nadelen van het andere model worden en zo ontstaat er onevenwicht in de organisatie. 



Met mijn project management-achtergrond en MBA op zak komt erg veel van het SAFe framework bekend voor, maar de lean gedachte wordt op een vlotte manier geïntegreerd in het framework. Op het vlak van governance is SAFe volgens mij één van de best uitgewerkte frameworks die ik tot dusver ben tegengekomen samen met Prince2. Prince2 steekt heel erg goed in elkaar, maar wordt eveneens beticht van te bureaucratisch en theoretisch te zijn. Op dat vlak zie ik wel gelijkenissen met SAFe. Ik zou SAFe naadloos kunnen toepassen bij mijn vorig project en het zou een significante meerwaarde betekenen in het identificeren van lacunes en terugkoppeling bezorgen over de kwaliteit van de geleverde software. SAFe stelt dan voor om de flow te optimaliseren, maar hoe je dat doet, gaat niet verder dan een regelboek met een aantal suggesties. Prince2-adepten zullen nu wel een kleine deja-vu beleven. 

En wat nu?
Ik ben nu dus SPC-gecertificeerd, maar de belangrijkste vraag is: wat ga ik ermee doen? Aangezien ik een organisatie werk die geen SAFe toepast, is het uiteraard moeilijk om SAFe te implementeren. De basisprincipes staan en vallen namelijk met een afstemming op bedrijfsniveau. Hoewel de lesgevers het zelf uitdrukkelijk afraden (omwille van het principe van system thinking), is het wel mogelijk om een aantal best practices er uit te pikken en te implementeren. Zaken die voor mij nuttig zijn, zijn onder andere een verwaterde versie van de PI-planning op teamniveau om commitment te hebben voor doelstelling van één kwartaal, het frequent integreren met andere teams door middel van demo's en uiteraard de rol van agile leader. Afspraak over één jaar om te zien hoeveel het wel of niet geholpen heeft!

donderdag 31 mei 2018

Horloges mei 2018

Geen geïnteresseerden
De laatste tussenstand van het dragen van mijn horloges dateert van twee maanden geleden en dan vind ik dat een kleine update wel op zijn plaats is. In de maanden april en mei is het een stuk zonniger geweest dan het begin van het jaar en dan is het ook niet vreemd dat m'n horloges met meer casual look een inhaalbeweging maken zoals de Rado D-Star en de immer populaire Omega Speedmaster Dark Side of the Moon. Ook de Orient FFD0F001W is de laatste weken significant in populariteit bij mij gegroeid. 

Datum Horloge
1/apr Portsea
2/apr Accutron
3/apr SBGA011
4/apr PP 3940
5/apr DSotM
6/apr SBGR083
7/apr Seamaster
8/apr D-Star
9/apr KS
10/apr Portsea
11/apr SBGA011
12/apr SDGM001
13/apr DSotM
14/apr DSotM
15/apr /
16/apr Seamaster
17/apr FFD0F001W
18/apr DSotM
19/apr SBGA011
20/apr D-Star
21/apr D-Star
22/apr D-Star
23/apr SBGR083
24/apr D-Star
25/apr SDGM001
26/apr Portsea
27/apr PP 3940
28/apr PP 3940
29/apr PP 3940
30/apr SBGA011
1/mei SBGR083
2/mei Seamaster
3/mei Portsea
4/mei FFD0F001W
5/mei FFD0F001W
6/mei D-Star
7/mei DSotM
8/mei D-Star
9/mei SDGM001
10/mei D-Star
11/mei FFD0F001W
12/mei SBGA011
13/mei Portsea
14/mei PP 3940
15/mei PP 3940
16/mei DSotM
17/mei Seamaster
18/mei FFD0F001W
19/mei PP 3940
20/mei SBGA011
21/mei D-Star
22/mei SBGR083
23/mei SBGA011
24/mei PP 3940
25/mei PP 3940
26/mei DSotM
27/mei FFD0F001W
28/mei PP 3940
29/mei DSotM
30/mei SBGR083
31/mei SDGM001

In dit lijstje duiken de King Seiko 4502-7010 en Bulova Accutron 214 Spaceview minder op en dat komt omdat ik een beetje uitgekeken ben op deze horloges. De Bulova vind ik net wat te onhandig qua afmetingen en bij de KS ontbreekt de wauw-factor in vergelijking met andere stukken. De Accutron staat in de uitverkoop en als alles goed gaat, vindt dit horloge begin juni een nieuwe eigenaar. De KS heb ik op de veilingsite Catawiki gegooid met een erg redelijke minimumprijs van 250 euro. Althans dat dacht ik aangezien ik een jaartje geleden zelf 365 euro heb betaald. De teller stopte echter bij 170 euro en dat betekent dat deze vintage Seiko (voorlopig) in mijn collectie blijft. 

Als ik dit in een rijtje giet, kom ik tot volgende aantallen:
- Patek Philippe 3940: 10 keer
- Rado D-Star: 9 keer
- Omega Speedmaster Dark Side of the Moon: 8 keer
- Seiko SBGA011: 7 keer
- Orient FFD0F001W: 6 keer
- Melbourne Watch Company Portsea, Seiko SBGR083: 5 keer
- Omega Seamaster, Seiko SDGM001: 4 keer
- King Seiko 4502-7010, Bulova Accutron 214 Spaceview: 1 keer

Waar de Rado bij de vorige telling schitterde in afwezigheid, staat het in deze telling ei zo na aan de leiding. Het ingekorte bandje en zomerse weer zijn daar mede debet aan. De King Seiko blijft onderaan de populariteitsladder staan en het is dus niet vreemd dat ik dit horloge wil verkopen voor een deftige prijs. Ook 'usual suspect' Seiko SBGR083 kent een kleine terugval met slechts vijf draagbeurten terwijl het normaal gezien één van mijn meest gedragen horloges is. Bij de volgende telling is de collectie wellicht gereduceerd tot tien stuks en misschien zelfs meer als ik geïnteresseerde verkopers vind voor de King Seiko en eventueel nog andere horloges. De Deep Blue en Wwoor zijn dus al eerder verkocht en komen dus ook niet meer in bovenstaand rijtje terug.