zondag 10 september 2023

K2 en Gondogoro La Trekking: berggoden zoeken pelgrims!

K2 en Gondogoro La Trekking

Berggoden zoeken pelgrims!


Inleiding

Een wildstromende rivier dreigt me te verzwelgen wanneer ik onevenwichtig op een geïmproviseerde brug sta die bestaat uit houten balkjes van hooguit twintig centimeter breed en tussen elk balkje gaapt er een eindeloze leegte waarbij ik pardoes naar beneden kan vallen. Maar hier zijn er nog wandelpaden, vanaf de Baltorogletsjer zijn die dingen pure luxe en moet je als wandelaar je een weg banen door een zee van steenpuin waar de enige functie van rotsen en stenen erin bestaat om in de weg te liggen.

Maar dat leed ben je vergeten wanneer je enkele dagen later met een stekende hoofdpijn ontwaakt om tien uur ’s avonds door de hoogte van vijfduizend meter. En juist op dit moment moet je dan beginnen aan de helse tocht naar de Gondogoro La – die voor het gemak ruim zeshonderd meter hoger ligt – en een halve etmaal duurt. Het moge wel duidelijk zijn dat je een beetje gek – ik houd het op avontuurlijk – moet zijn om deze trekking te doen.

Het is een epische queeste door een woestenij van bergen die zijn gelijke niet kent. Maar het is wel een ongeëvenaard theater. Journalist Galen Rowell omschreef deze plek de “troonzaal der berggoden”.  En gelijk heeft hij. Of misschien niet helemaal, het is eerder een heel paleis dan enkel een troonzaal.  

Even voorstellen: de K2 en Gondogoro La

De K2 zullen de meesten wel kennen als de tweede hoogste berg ter wereld. Cartografen met weinig inspiratie hebben deze naam toegedicht omdat deze berg zich bevindt in het Karakoramgebergte in het noorden van Pakistan (de provincie Baltistan). Naast de K2, vind je dus ook andere K’s zoals de de K6 en K7. Het Karakoramgebergte telt elf van de dertig hoogste bergen ter wereld en trakteert je op het uitzicht van enkele achtduizenders zoals – uiteraard – de K2, maar ook de majestueuze Broad Peak, Gasherbrum I en Gasheberum II. Daarnaast zijn er tal van andere pieken die misschien wat minder hoog zijn, maar zeker zo mooi. Denk maar aan de Trango Towers, Laila Peak, Marble Peak en ik kan wel even doorgaan.

De trekking wordt grotendeels gedomineerd door de Baltorogletsjer. Deze gletsjer van 62 kilometer is één van de grootste gletsjers ter wereld buiten de poolgebieden en is gedurende ettelijke dagen gastheer van deze trekking. Van de gletsjer zelf vang je overigens maar flarden op, want de gletsjer is grotendeels overspoeld met steenpuin dat van de omringende bergen naar beneden dendert. Via deze gletsjer gaat het naar Concordia, een plateau waar maar liefst vijf gletsjers samenkomen. Via Concordia kan er een uitstapje worden gemaakt naar Broad Peak en K2 basecamp.

De onbezongen held uit dit epos is echter de Gondogoro La, een bergpas van ruim 5600 meter hoog. Met een hellingsgraad van vijftig procent bij de klim van de laatste driehonderd meter is het sowieso een monumentale ervaring, maar het is vooral het uitzicht bij zonsopgang dat een onvergetelijk moment is. Nergens anders ter wereld kan je vier achtduizenders zien vanaf één plek en dit alles wordt nog eens overtroffen door een blik op de Hushevallei dat duizend meter lager ligt. Een kamer met uitzicht in één van ’s werelds meest woeste hotels.

De route

Deze trektocht door het Karakoramgebergte begint bij het bergdorpje Askole waar er gedurende twee dagen vooral door het platteland en naast de wilde Braldurivier wordt gewandeld. Vanaf Paiju is de Baltorogletsjer de voornaamste gastheer en het wandelen wordt een stuk moeilijker door het steenpuin en de talrijke gletsjerstroompjes. Naar het einde toe wordt het wat makkelijker richting Concordia, maar het is één van de weinige dagen dat het predicaat gemakkelijk verdient.

Vanaf Concordia kan er een uitstap worden gemaakt naar Broad Peak of K2 basecamp. De laatste is goed voor bijna elf uur wandelplezier, dus zeker niet licht. De stijging naar Ali Camp is een voorbode voor het zware werk en dat zware werk luistert naar de naam Gondogoro La. Deze bergpas oversteken duurt zo’n twaalf uur met als bonus dat je dit ’s nachts mag doen. De afdaling van Khuispang naar Saitcho begint met de laatste rotsvelden van de trekking, maar transformeert daarna gestaag naar een ontspannende valleiwandeling, buiten de halsbrekende toeren die je moet uitvoeren om een waterval of wilde rivier over te steken. De wandeling naar Hushe duurt ruim twee uur en verloopt grotendeels gemoedelijk.

In cijfers ziet dit er als volgt uit: de totale route is ongeveer 155 km lang, kent ruim 8300 meter naar boven en daalt bijna 7900 meter. 

Grafisch ziet de trekking er dus zo uit waarbij de gele lijn het traject is van Askole tot Concordia, inclusief een zijtak dat de klim naar K2 basecamp voorstelt. De rode lijn geeft het traject weer van Concordia tot de stijging bij Ali Camp en Gondogoro La waar het vervolgens enkel naar beneden gaat richting het dorpje van Hushe.

 

De dagindeling van de trekking ziet er als volgt uit: 

Dag

Traject

Duur

Afsand

Hoogtemeters

1

Askole – Jhola

4h45

19 km

400 m

2

Jhola – Paiju

5h

21,5 km

500 m

3

Paiju rustdag: klim naar lokaal uitkijkpunt

2h30

4 km

500 m

4

Paiju – Khorbotse

6h

14 km

600 m

5

Khorbotse – Urdukas

3h

6 km

350 m

6

Urdukas – Goro II

5h

12,5 km

400 m

7

Goro II – Concordia

4h30

13 km

400 m

8

Concordia – K2 basecamp – Concordia

10h45

23 km

500 m

9

Concordia rustdag

-

-

-

10

Concordia – Ali Camp

4h15

10,5 km

400 m

11

Ali Camp – Gondogoro La – Khuispang

13h

11 km

700 m

12

Khuispang – Saitcho

8h

17,5 km

200 m

13

Saitcho – Hushe Village

2h30

10,5 km

100 m

 Bovenstaande tabel geeft een idee wat de duur, afstand en hoogtemeters zijn. Ik heb zelf geen routes opgenomen via een app (Wikiloc, Komoot, …) dus deze gegevens zijn afkomstig van andere personen en moeten dus met een korreltje zout worden genomen. Vooral de hoogtemeters zijn erg economisch geregistreerd en in werkelijk zal dit wel een stuk meer zijn. Neem dus deze gegevens met een korrel zout en beschouw het als indicatief. Bovendien houden deze cijfers geen rekening met het terrein en hoogte wat deze trekking een stuk uitdagender maakt dan deze naakte cijfers.

Hoe er aan beginnen

De enige mogelijkheid om de K2 en Gondogoro La Trekking te doen is met behulp van een Pakistaanse of internationale organisatie. Op eigen houtje reizen is namelijk verboden en je zal rechtsomkeert moeten maken bij één van de vele security checkpoints. Deze organisaties fungeren als tussenpersoon en huren een lokale staf met gids, dragers en kok. Als je een beetje rondkijkt, kan je al gauw enkele honderden euro’s besparen op deze reis. Dikwijls betekent dit dat er gecompromitteerd wordt op een aantal zaken, maar aangezien deze organisaties dikwijls bij lokale staf uitkomt, maakt het dus eigenlijk weinig uit. Je kan beter wat minder geld spenderen aan een organisatie en in plaats daarvan dat geld (als fooi) geven aan de dragers, gids en kok die dit geld beter kunnen gebruiken.

Organisaties

Na een zoektocht op het internet viel mijn oog op de organisatie 100 Adventures, dit is een lokale Pakistaanse organisatie die verscheidene activiteiten aanbiedt in het Karakoramgebergte waaronder dus ook deze trekking. Ik betaalde in totaal zowat 1600 euro wat wel erg goedkoop is. De voorwaarde was dat ik betaalde voor het einde van 2022 terwijl de trekking zelf plaatsvond in augustus 2023. Dit bedrag omvat alles en bevat dus al het eten en overnachtingen, inclusief vier hotelovernachtingen in Islamabad en Skardu (de plaatsen waar je eerst komt vooraleer je aan de trekking begint). Hier zit ook sightseeing bij in deze twee steden en ook restaurantbezoeken. Enkel de vluchten moet je – logischerwijze – zelf betalen.

Ter illustratie: op dezelfde dag reisde er ook een groep met KE Adventure Travel (weliswaar van Askole naar K2 basecamp en terug naar Askole) en die betaalden maar liefst 3500 euro, het dubbel van wat ik betaald heb…

Voor wie Belgisch gezelschap prefereert, bestaat er de mogelijkheid om deze trekking uit te voeren met The Wildlinger. Met een prijs van 2800 euro zijn ze niet de goedkoopste, maar in ruil krijg je wel een voorbereidingsprogramma en spendeer je enkele dagen samen met de rest van de groep waar je elkaar leert kennen voor de trekking begint. Bovendien bevind je in gezelschap met gelijkgestemde zielen uit België en het kan eens leuk zijn om je eigen moedertaal te spreken met anderen wanneer je je op een plaats bevindt dat door de rest van de wereld vergeten lijkt te zijn.

Houd er rekening mee dat elke organisatie zijn eigen regels heeft qua aantal deelnemers. Als je enkel één deelnemer bent, is het wellicht gemakkelijker om met organisaties te werken die gegarandeerde vertrekken aanbieden zoals The Wilinger of KE Adventure Travel. De lokale Pakistaanse organisaties zijn goedkoper, maar zullen een minimaal aantal trekkers opleggen. Ik heb dit kunnen doen vanaf twee personen, maar je beste optie is om te informeren bij lokale organisaties wat de voorwaarden zijn. Qua prijs moet je (op moment van schrijven) rekenen tussen 2200 en 2500 euro. Alles wat hoger is dan 2500 euro is (te) duur.

Uitnodiging

Pas sinds 2019 heeft Pakistan zijn beleid inzake toerisme enigszins aangepast zodat het gemakkelijker is om in het land te komen. Toch blijven er een hoop formaliteiten over om als toerist Pakistan te bezoeken. Eén van die formaliteiten is dat je een uitnodiging (invitation letter) moet hebben van de organisatie die de trekking aanbiedt. Dit is een standaardbrief waarin staat dat de organisator verantwoordelijk is voor het aanbieden van deze trekking met vermelding van de periode, het traject en de persoonlijke gegevens van de deelnemers.


E-visum

Het E-visum of de nagel aan mijn doodskist zoals ik het zo graag noem. De administratieve vereenvoudiging in Pakistan leidde tot het ontwikkelen van het E-visum, maar laat me stellen dat de informatica achter deze toepassing nog niet op punt staat. Op de website https://visa.nadra.gov.pk/mountaineering-trekking/ dien je alle gegevens voor het E-visum in te vullen. Belangrijk is dat je dit invult met de optie voor mountaineering me de subcategorie trekking.

Het Vlaams scheldwoordenboek werd bij mij ettelijke keren uitgebreid bij het uploaden van de foto, want dit is een echte ICT-nachtmerrie. De foto moet aan een aantal voorwaarden voldoen: het mag niet groter zijn dan zeven megabyte, de ogen moeten herkenbaar zijn, de resolutie moet voldoende hoog zijn en ook het gezicht moet duidelijk zijn. Keer op keer mislukte het uploaden van de foto en achteraf blijkt dat de achtergrond spierwit moet zijn. Ik heb er dus niks beter op gevonden om via Photoshop een witte achtergrond kunstmatig toe te voegen en toen kon ik de foto probleemloos uploaden. Totaal absurd, maar het werkt wel. Daarna betaalde ik met veel plezier de 35 dollar voor het E-visum. Reken daarna op ruim dertig dagen om het visum goed te keuren. De Pakistaanse overheid contacteert normaal gezien de reisorganisatie en als dat in orde is, is het kwestie van wachten en wachten. Zie dus dat je er op tijd bij bent om het E-visum aan te vragen!

Mocht je toch onoverkomelijke problemen hebben met het uploaden van de foto kan je het visum aanvragen via de Pakistaanse ambassade in Brussel maar dan wel met de opmerking dat hun systeem om afspraken te maken geen meter werkt en voor mijn emails en telefoonoproepen om een afspraak te maken (vooraleer ik er in slaagde om een foto up te loaden), bleef men Oost-Indisch doof. ’t Is maar dat je het weet…   

Wanneer je uiteindelijk afreist naar Pakistaan, is het hoogst aangeraden om de gegevens van het E-visum af te drukken. Toen ik in Zaventem wilde inchecken, had ik dit niet bij de hand en zonder E-visum geen vlucht naar Pakistan… Gelukkig kon ik me snel aanloggen op de site om het visum te tonen en later heb ik het visum afgedrukt. Dit visum is erg belangrijk en wordt overal gevraagd in Pakistan. Zorg ervoor dat je dit document niet verliest!

Houd er ook rekening mee dat je paspoort moet afgestempeld zijn wanneer je Pakistan binnenkomt. Dit is bij mij niet gebeurd en er gingen bij mij geen alarmbellen af aangezien dit enkele maanden eerder hetzelfde gebeurde toen ik Peru binnenkwam. Bij het verlaten van Pakistan gaf dit echter problemen en moest ik nog een kleine procedureslag uitvechten vooraleer ik verder mocht. Voor dit soort gevallen is het wel handig dat je je tickets van de heenvlucht bijhoudt. 

Veiligheid

Pakistan is geen evident land om op reis te gaan en veiligheid blijft één van de grote onbekende factoren. Het loont sowieso de moeite om naar de website van het FOD te surfen om het reisadvies voor Pakistan op te vragen. Welllicht zal dit rood zijn aangezien Pakistan nog altijd als een volatiel land beschouwd wordt. Dat gezegd zijnde, valt de veiligheid in Pakistan goed mee omdat je verreweg de meeste tijd doorbrengt in het Karakoramgebergte waar geen kat – wel sneeuwluipaarden – komt buiten bergbeklimmers en trekkers. Bovendien ben je sowieso verplicht om te reizen in groep met een reisorganisatie en de lokale gids weet waar hij wel of niet moet zijn.

Sinds de War on Terror wordt Pakistan dikwijls in één adem genoemd met andere terroristische landen, maar de laatste tien jaar zijn er geen noemenswaardige incidenten gebeurd. Het laatste spijtige incident gebeurde in 2013 toen een tiental toeristen werd omgebracht door IS in Baltistan als vergelding op de dodelijke aanslag van één van hun leiders door het Amerikaans leger. Sindsdien zijn de veiligheidsmaatregelen gevoelig opgeschroefd. Er zin talrijke security checkpoints en ook het Pakistaans leger zie je met de regelmaat van de klok opduiken.

Op het vlak van religie kunnen er helaas wel incidenten gebeuren zoals ik aan den lijve heb kunnen ondervinden. Eén of andere islamgeleerde uitte kritiek op enkele figuren uit de Islam uit het verleden en dat werd niet echt geapprecieerd door een deel van de bevolking in Baltistan. In Skardu waren er massaal betogingen en ook de Karakoram Highway, de enige (snel)weg die Baltistan verbindt met de rest van Pakistan, werd bezet. En zo zit je dus vast in een afgesloten deel van Pakistan. Gelukkig biedt de luchthaven van Skardu redding. Dus buiten religieuze spanningen is Baltistan een relatief stabiele regio.

De FOD raadt aan om reizen naar Pakistan te registreren op https://travellersonline.diplomatie.be en bij reizen naar regio’s waar dit wordt afgeraden (zoals bijvoorbeeld Balochistan) wordt er ook gevraagd om de ambassade op de hoogte te brengen via email op islamabad@diplobel.fed.be. 

Wat heb je nodig

Wanneer je de Gondogoro La oversteekt, zijn dragers vanaf Ali Camp met de taak belast om je backpack te torsen en daarom wordt er gevraagd om maximaal vijftien kilogram mee te nemen. Aangezien de trekking drie weken duurt is vijftien kilogram niet veel, dus is het belangrijk om goed na te denken wat je wel en niet wil meenemen op deze trekking.

Paklijst

Volgende items neem je best mee naar Pakistan

·        Een fleece of lichte regenjas (hardshell jacket) wanneer het regent

·        Een dikke(re) winterjas wanneer je de oversteek maakt naar de Gondogoro La

·        Goede wandelsokken (om blaren op je voeten te voorkomen)

·        Wandelstokken

·     T-shirts van merinowol (voorkomen onaangename geurtjes en kunnen meerdere dagen gedragen worden, t-shirts van katoen worden sneller nat door zweet en kunnen koude veroorzaken)

·        Trekkingsbroek (2 keer)

·        Regenbroek

·        Short

·        Muts en handschoenen (noodzakelijk bij de Gondogoro La)

·        Powerbank (2 keer)

·        Ondergoed en thermisch ondergoed (aangeraden bij de Gondogoro La)

·        Waterzuiveringstabletten / GRAYL Ultrapress Waterfilter Purifier

·        Pet tegen de zon

·        Trui (2 keer)

·        WC-papier

·        Zonnebrandcrème (minstens factor 30)

·        Microvezelhanddoek

·        Optioneel: opblaasbaar hoofdkussen

·        Lippenbalsem

·        Tandpasta

·        Shampoo

·        Natte doekjes (om jezelf te reinigen)

·        Zonnebril

·        Camelbag en drinkbussen (minstens 2 liter)

·        Ongeveer 500 euro zakgeld (voornamelijk voor fooien)

·        Paspoort, vliegtuigtickets, verzekeringen, afgedrukt exemplaar van E-visum en andere reisdocumenten

·        Slaapzak (tot -10 graden Celcius)

·        Slaapmatje

·        Hoofdlampje (voor ’s nachts en bij de Gondogoro La)

·        Optioneel: liner

·        Regenhoes voor backpack

·        Dagrugzak van (minimaal) dertig liter 

Het meeste van dit materiaal heb ik (in het verleden) gekocht bij Decathlon waar je een goede kwaliteit krijgt voor een schappelijke prijs.

Dit is een hele lijst, maar elk item zal je vroeg of laat wel eens nodig hebben en dan ben je blij dat het ter beschikking is. Enkele dingen die interessant zijn om te weten:

-        De GRAYL Ultrapress Waterfilter Purifier: dit is een drinkbus van maar liefst honderd euro, maar het zuivert wel water in tien seconden via een ingenieus druksysteem. Vooral bij de eerste twee dagen kan het bloedheet zijn en is er geen water in overvloed. Een dure jongen, maar het was voor mij letterlijk een lifesaver.

-        Powerbank: ik had er slechts één bij en ik dacht dat er bij elke kampplaats wel een generator zou zijn waar ik mijn telefoon en/of powerbank kan opladen. Fout gedacht en enkel bij Concordia was er na onderhandelen met de gids een generator beschikbaar. Daarom neem je dus best twee powerbanks mee (als je die hebt) omdat het nauwelijks plaats inneemt en je kan je telefoon dan meerdere keren opladen.

-        Een camelback kan erg handig zijn wanneer je wil drinken, maar niet onmiddellijk wil stoppen. Het ziet er soms niet uit, maar het is wel verdomd handig.

-        De trekking duurt drie weken en je spendeert ruim twee weken in het Karakoramgebergte. Ik was toch verdomd blij dat ik een opblaasbaar hoofdkussen bij had zodat ik toch enigszins mijn hoofd kon laten rusten op iets.

-        Klimmateriaal huurde ik ter plekke voor tweehonderd euro wat toch wel enigszins duur is. Je kan ook je eigen materiaal meenemen zoals spikes en klimgordel.

Schoenen

Goede wandelschoenen zijn erg belangrijk in het Karakoramgebergte, want deze plek vergt het uiterste van je schoenen. Wandelschoenen van type B of C zijn daarom een absolute must. Aangezien schoenen van type C wel erg rigide zijn – we spreken hier over erg stijve wandelschoenen – opteerde ik voor het beste wat type B te bieden heeft. En dat beste was volgens het internet de Salomon Quest 04 GTX. Volgens gespecialiseerde websites zoals Outdoorgearlab zijn deze Salomons de beste schoenen in hun klasse. Nou, na drie weken Pakistan moet ik helaas zeggen dat deze schoenen niet geschikt zijn voor hooggebergte. De schoenen scoren goed op het vlak van waterdichtheid, ondersteuning en comfort, maar stelt teleur op het vlak van duurzaamheid. Met name de zool is na drie weken totaal afgesleten en er zijn zelfs heler delen van de zool weggevaagd. Wel een beetje bizar is dat dit enkel bij mijn linkerschoen het geval is, terwijl mijn rechterschoen bijna ongehavend uit deze strijd komt. Het is daarom wellicht beter om een wandelschoen van type C te gebruiken voor deze trekking. 

Op deze trekking zijn er ook een heleboel stromen die doorkruist moeten worden. Tijdens mijn passage in augustus leverde dat geen natte voeten op, maar toch kan het zijn dat je met je voeten door het water moet. Daarom zijn waterschoenen of sandalen wel handig om mee te nemen. Je kan deze schoenen bovendien gebruiken als veredelde pantoffels na de wandeling om zo je voeten wat te laten ontspannen. Waterschoenen zijn wellicht te verkiezen boven (water)sandalen aangezien deze schoenen zijn uitgerust met een rubberen zool die houvast biedt bij het doorkruisen van water. 

Apotheek

 Iets waar je wel zeker en vast rekening mee moet houden, is dat de kans op ziekte en ongemakken erg reëel is. Hygiëne varieert bij de kampplaatsen van laat te wensen over tot onbestaande en de kans dat je diarree, buikkrampen of iets erger meemaakt, is vrij reëel. Daarenboven ga je tot op ruim 5600 meter hoogte wat de zaken nog eens extra compliceert. Daarom is het belangrijk om voldoende medicijnen en geneesmiddelen mee te nemen tegen eventuele ongemakken. Ik nam zelf volgende middelen mee (sommigen op doktersvoorschrift):

·        Diamox tegen hoogteziekte: neemt dit enkel in als het niet anders kan, want het zorgt voor ongewenste neveneffecten zoals bevende handen

·       


ORS: mocht je gedehydrateerd geraken, is een ORS-middel erg effectief

·        Motilium: de klassieker bij maagoprispingen

·        Imodium: een andere klassieker, maar deze keer tegen diarree

·        Paracetamol: tegen verscheidenen pijnen zoals hoofdpijn, tandpijn, koorts

·        Ibuprofen: een zware pijnstiller tegen diverse pijnen, enkel voor noodgevallen

·        Een medicijn om darmflora te herstellen (bv. Enterol) en aanvullende vitaminen B+C

Dit is opnieuw een hele lijst, maar tijdens mijn trekking had werkelijk iedereen – inclusief de lokale staf – problemen met darmen en maag en dan ben je blij dat je deze middelen bijhebt. De staf zelf zal overigens ook medicijnen bijhebben, maar het kan nooit kwaad om je eigen geneesmiddelen mee te nemen, zeker als je onderweg bent bij een wandeling.

Voedsel

Tijdens de trekking gaat er een kok mee en het spreekt voor zich dat vooral de lokale keuken langs de smaakpupillen passeert. Dit betekent dus chapati als ontbijt en bij het avondmaal veel rijst met kip, pasta en andere pikante gerechten. Bijzonder is dat bij deze trekking levende kippen meegingen als bagage en om de één à twee dagen verdween er telkens één in de stoofpot en later werd er lekkere kip voorgeschoteld met kippensoep als voorafgaande opener. Maar omdat – zoals eerder gezegd – maagproblemen niet uitzonderlijk zijn, is het aangeraden om zelf een klein beetje proviand mee te nemen.

Ik nam zelf soepzakjes van Royco mee die je met heet water kan opwarmen en eten. Het is geen haute cuisine, maar kan wel een dankbaar culinair alternatief zijn voor de kip en rijst die je (bijna) elke dag krijgt voorgeschoteld. Ik nam ook enkele zakjes mee die bestaan uit een mengeling van muesli, noten en rozijnen. De kok maakte hier havermout van en dat is goed krachtvoedsel als ontbijt. Het nadeel is dat het na twee à drie dagen bijna niet (meer) smaakt.

Ook handig om mee te nemen zijn snoeprepen (power bars), magnesium, druivensuiker (Dextro) en powergels. Het laatste is handig wanneer je er door zit en een plotse boost in energie kan gebruiken. Het is geen wondermiddel, maar wel nuttig wanneer je het even moeilijk hebt. 

Wat is de beste periode

De periode waarin je de K2 en Gondogoro La Trekking kan doen is vrij kort en loopt van midden juni tot midden september. Vanaf midden juni worden de touwen opgesteld om naar de Gondogoro La te klimmen. In praktijk zullen de meeste trekkers deze tocht in juli of augustus doen. In juni behoor je tot de pioniers en moet men naar de beste wegen zoeken. Vooral bij de klim naar de Gondogoro La kan dat een behoorlijk vermoeiend werkje zijn omdat de sneeuw nog metershoog opgestapeld ligt. Vanaf eind augustus treden er steeds meer spleten op in de gletsjers waardoor de trekking verraderlijker wordt en bijgevolg ook gevaarlijker. Rond het midden van september worden de touwen die zijn opgesteld om naar de Gondogoro La te klimmen terug afgebroken en is het gedaan met de pret.

In praktijk zullen de meeste groepen opteren voor een trekking in juli omdat het moessonseizoen in augustus begint wat meer regen met zich meebrengt. Juli is daarentegen warmer – wat zich vooral bij de eerste twee dagen laat gevoelen – en ook een stuk drukker. Door de opkomende warmte beginnen sneeuw en gletsjerwater te smelten waardoor rivieren ook heftiger zijn en je goed moet opletten bij het kruisen van deze waterlopen.

Zelf ben ik van zes tot zevenentwintig augustus geweest en ik kan hier enkel positief over zijn. Hoewel het nog steeds (heel) warm is in augustus is het toch meer draaglijk dan in juli. Bovendien zijn er minder trekkers waardoor de meeste kampen vrij kalm waren met uitzondering van Paiju (aangezien hier meer groepen komen omdat ik hier twee dagen was). Ik had geen last van regen overdag en enkel op een zeldzame nacht werd ik geconfronteerd met regen. Het weer is altijd geluk hebben – daar heeft de maand weinig impact op – en ik werd tijdens de trekking bijna altijd verblijd met een heldere hemel. Ik raad dus zelf aan om in augustus te gaan, hoewel de gids heeft gezegd dat juli de betere periode is. Misschien wel, maar dan heb je wel meer drukte en warmte… 

Hoe er geraken

Hoewel de K2 en Gondogoro La Trekking in Askole begint, gaat er een klein avontuur vooraf om daar te geraken. Je zal namelijk eerst naar Islamabad, de hoofdstad van Pakistan, vliegen waar je gids (of iemand anders) jou opwacht. Van daar gaat het via een vlucht of een (tweedaagse) tocht langs de Karakoram Highway per jeep naar Skardu, de hoofdplaats van Baltistan. Op beide plaatsen zal je ook de gelegenheid krijgen om aan sightseeing te doen. Vervolgens gaat het via een rugbrekende jeeptocht naar Askole en dit ritje duurt ongeveer vijf uur, exclusief lunchpauze.

De vraag is echter hoe je van België naar Islamabad geraakt. Er is geen rechtstreekse verbinding en ook bij de nabije luchthavens bestaat er geen rechtstreekse vlucht. Ik gebruik Google Flights om de beste vluchten te vinden en in praktijk zijn er drie mogelijkheden om vanaf Brussel te vliegen:

·        Met Turkish Airways via een tussenlanding in Istanbul

·        Met Qatar Airways via een tussenlanding in Doha

·        Met Emirates via een tussenlanding in Dubai

Zelf opteerde ik voor een vlucht met Qatar Airways wat me ongeveer 1300 euro kostte. Bij de tussenlanding in Doha was ik stomverbaasd dat ik niet langs security en douane moest passeren. Bij de terugvlucht moest ik wel langs security passeren, maar dat duurde amper vijf à tien minuten. Als je net zoals ik een stresskip bent op het vlak van tussenlandingen dan is de luchthaven van Doha een fantastische keuze.

Eén reden om Dubai boven Doha te verkiezen, is dat sinds augustus 2023 (dus tijdens mijn trekking met andere woorden) er een rechtstreekse vlucht is van Dubai naar Skardu. Daar staan wel enkele stevige kanttekeningen bij: deze vlucht gaat niet elke dag door, voorlopig staat dit in zijn kinderschoenen en is het nog niet stabiel en geldt dit enkel voor de richting van Dubai naar Skardu en niet omgekeerd. Toch, als je zo een dagje Islamabad en een bijkomende vlucht naar Skardu kan omzeilen, is dit zeker een optie om te overwegen.

En zoals altijd: des te vroeger je een vlucht boekt, des te goedkoper de prijs is.

Reisschema

Islamabad

De vlucht naar Islamabad levert bij de plaatselijke luchthaven opvallend weinig formaliteiten op en na tien minuten ben ik de douane gepasseerd. De ambtenaar van dienst vergeet echter om een stempel in mijn paspoort te zetten en dat levert achteraf wel problemen op. Dat is dus niet een fout die je wil herhalen… Gids Imtyaz haalt me op na een weinig ontspannen vlucht, maar helaas ga ik weinig kunnen uitrusten want er staat een dag van sightseeing op het programma.

Islamabad is een planmatig aangelegde stad die het levenslicht zag in de jaren zestig van de vorige eeuw waar het Karachi opvolgde als hoofdstad van Pakistan. Miljoenenstad Karachi ligt aan de Arabische zee en bewindsvoerders wilden destijds een stad die meer centraal gelegen is. Nu is Islamabad een stad van iets meer dan één miljoen inwoners dat opvallend groen is, brede autowegen kent en is uitgerust met een goede infrastructuur. Het is verre van een typische Pakistaanse stad, maar doet meer denken aan westerse steden.

De sightseeing tour begint met de imposante Faisalmoskee. Deze moskee was bij zijn afwerking in 1986 de grootste moskee ter wereld, maar is inmiddels in omvang overtroffen door andere moskeeën in Saudi-Arabië, Iran en eigen land (Karachi). Met een capaciteit van 130 000 vierkante meter ogen de specificaties indrukwekkend, maar het is vooral het verrassend moderne ontwerp dat tot de verbeelding spreekt. Helaas kan ik zelf niet binnengaan, maar ook van buitenaf laat dit gebouw zich graag bewonderen.

Op één van de heuvels van Islamabad staat een nog meer recent gebouw: het Pakistan Monument. Dit gebouw werd in 2010 gebouwd en representeert vier grote bladen. Elk blad representeert een cultuur uit Pakistan: de Punjabi, Baloch, Sindhi en Pakhtun. Op klaarlichte dag ziet dit monument er mooi uit, maar wanneer ik later foto’s zie bij avond blijkt dat het nog veel mooier kan zijn. Net zoals bij de Faisalmoskee geldt dat het een mooi gebouw is om te bezichtigen, maar na een kwartier heb je alles wel gezien. Hier maak ik ook even van de gelegenheid gebruik om een blik te werpen op de rest van de stad waar enkele wolkenkrabbers opvallen tussen de laagbouw.

Er zullen ongetwijfeld nog een boel andere dingen te zien zijn in Islamabad, maar de sightseeing tour eindigt hier en dat is voor mij owkey. Met een temperatuur van 34 graden heb ik geen brandend verlangen om andere dingen te zien en ik ben blij wanneer ik kan eten en later afkoelen in mijn hotel.

Skardu

Vandaag mag ik vroeg uit de veren, want ik mag opnieuw naar de luchthaven van Islamabad, maar deze keer om naar Skardu te vliegen. Skardu is de hoofdplaats van de afgelegen regio van Baltistan – waar het Karakoramgebergte zich bevindt – en is bijgevolg ook de toegangspoort tot deze regio die populair is bij bergbeklimmers en trekkers. Aangezien de Karakoram Highway onvoorspelbaar is door moeder natuur (denk maar aan modderverschuivingen, vallende stenen, enzovoort) is de luchthaven van Skardu eigenlijk de enige betrouwbare manier om tot hier te geraken.

De vlucht naar deze piepkleine luchthaven is trouwens een ervaring op zich, want als je geluk hebt en aan het raam zit, kan je de machtige Nanga Parbat bewonderen. Deze achtduizender in het uiterst westerse gedeelte van de Himalaya is één van de vijf bergen die hoger is dan achtduizend meter in Pakistan en de enige Pakistaanse achtduizender die zich niet het Karakoramgebergte bevindt. De Nanga Parbat wordt beschouwd als een heilige berg en ziet er net dat tikkeltje indrukwekkender uit dan andere bergen. Om bij de vlucht naar Skardu op gelijke hoogte te vliegen met de top van deze berg is tegelijkertijd hallucinant als indrukwekkend. 

Ook in Skardu staat er een sightseeing tour op het programma. Eerst mag ik het meer van Satpara bewonderen. Dit is één van de verscheidene meertjes in de buurt van Skardu en weet op te vallen door zijn blauwge kleur. De andere blikvanger van de dag is de Manthal Buddha Rock, een stupa die is vervaardigd uit een grote granieten rots. Voor beide zaken geldt dat het even leuk is om te bekijken, maar daarna snel verveelt.

Het meest indrukwekkende is misschien wel het uitzicht van het hotel, Mountain Lodge, waar ik een fantastisch uitzicht heb op de Indusvallei die Skardu kilometerslang omringt. Eigenlijk bevindt Skardu zich in een woestijn op grote hoogte waardoor de omgeving er relatief kaal uitziet. De woestijn wordt getypeerd door zandduinen, maar die zijn vanaf het hotel amper of niet waarneembaar.

Rit naar Askole

Ik ben inmiddels drie dagen in Pakistan, maar nog altijd niet op de plek waar ik moet zijn. Gelukkig komt daar vandaag verandering in, want dan arriveer ik in Askole, de startplek van de K2 en Gondogoro La Trekking. Voor het zover is, wacht er nog een helse rit van ongeveer vijf uur met de jeep door de kronkelende bergpaden. De jeeprit begint bij het plaatsje Shigar en de omringende vallei en hier zijn de wegen nog van relatief goede kwaliteit. Af en toe is er een gat in de weg of moeten we even omrijden voor een hindernis. Wat me hier opvalt, is dat hier een aantal primary schools zijn in de plaatselijke bergdorpjes, maar nooit zie ik een middelbare school. Gids Imtyaz weet me achteraf te vertellen dat er enkel in Skardu een middelbare school is.

Wanneer er nog zo’n zestig kilometers op de teller staan, wordt het duidelijk dat de kwaliteit van de weg drastisch een duik maakt. Het gaat langs modderpoelen, watervallen, door water en soms lijkt de weg meer op een uitvergrote molshoop dan iets anders. Met een onverstoorbare concentratie weet de chauffeur altijd de weg te overwinnen. Ik ben blij wanneer we in Askole arriveren zodat ik deze kermis van heen-en-weer bewegen kan verlaten.

Wanneer je arriveert in de vroege namiddag blijkt dat er niet zo gek veel te doen is in Askole en daarom maak ik een kleine wandeling door het dorpje. Deze kleine wandeling wordt al gauw een wandeling van ruim twee uur wanneer ik me door de veldpaadjes begeef. In Askole wordt er nog veel aan landbouw gedaan – voornamelijk door vrouwen en kinderen – en dat is een mooi landschap om door te wandelen. En groep kinderen volgt me en piloteert me naar een waterbassin dat eveneens de functie vertolkt van lokaal openbaar zwembad. Op eigen houtje keer ik terug naar het dorp waar ik de eerste avond doorbreng in mijn tent. Het dorpje kent ook nog een winkeltje en is de laatste kans om luxes uit de bewoonde wereld aan te schaffen.

Askole naar Jhola

De eerste trekkingdag begint bij mij in mineur. De vorige avond heb ik mijn tanden gepoetst met het water dat uit een kraantje komt bij de kampplaats in Askole en dat was wellicht geen briljant idee. ’s Nachts ben ik vijf keer naar het toilet geweest en ook bij het vertrek om zeven uur ’s ochtends staan mijn darmen op capituleren. Gelukkig heb ik wat Imodium en Motilium bij, maar dit kan niet al het leed ongedaan maken. Toch moet ik eraan beginnen en het eerste uur verloopt vrij gemoedelijk. Langzaam wuif ik Askole uit en groene velden maken plaats voor droge rotsvelden. Na een uurtje wandelen is er een checkpoint van het Karakoram National Park, maar wanneer ik er passeer, is er geen levende ziel te bekennen.

Wanneer de zon zich meer laat zien, wordt het ook behoorlijk warm en veel schaduw is er niet aanwezig op deze dag. De enige frisse bries die ik te voelen krijg, is wanneer ik de wildstromende Braldu oversteek bij een brug. Op deze dag zijn de wandelpaden vlot te nemen en die vierhonderd hoogtemeters gaan daar bijna achteloos in op. Wanneer eindhalte Korofon zich aankondigt, ben ik opgelucht want drie uur wandelen met een ziek lijf is geen pretje. Gids Imtyaz heeft echter een verrassing in petto en verkondigt dat de echte eindhalte Jhola Camp is. De wel heel erg uitgebreide stop bij Korofon doet me goed en wanneer we terug vertrekken, voel ik me terug al beter. Korofon is overigens een mooie plek om te stoppen. Het is een kleine oase van groen met wat water in een omgeving die er voor de rest vrij droog bij ligt.

Het laatste stuk naar Jhola duurt wat minder lang, maar is helaas ook wat minder interessant. Een lang stuk rechtdoor weet weinig te inspireren. De enige bezienswaardigheid hier is de Snowleopard Bridge. Dit is een hangbrug die in 2020 werd gebouwd door het Pakistaanse leger. Niet omdat het Pakistaans leger graag trekkers ziet, maar wel omdat dit betwist gebied is met India en daarom zie je met de regelmaat van de klok Pakistaanse legerkampen op de radar verschijnen. Die moeten uiteraard met elkaar verbonden zijn en daarvoor fungeert deze brug. Na deze brug strekt er zich een lang wit strand uit bezaaid met rotsen en keien. Hier zal dus miljoenen jaren geleden wel een zee of groot meer zijn geweest. Dit neem ik als binnendoor om zo tot Jhola Camp te wandelen.

Jhola naar Paiju

De tweede dag van de trekking kondigt zich ook aan als een lange dag, maar dan wel een tikkeltje moeilijker dan de eerste dag. Richting Paiju moet er namelijk een heel deel langs kliffen gewandeld worden die vooral naar het einde toe erg geaccidenteerd zijn. Het begin van de wandeling wordt niet zo getypeerd door deze kliffen, maar bestaat dan weer uit een hoop los zand wat het wandelen bemoeilijkt. Toch is dit één van de mooiere dagen om te wandelen aangezien het een goede combinatie weet te vinden van (technische) uitdaging en landschap, hoewel dat laatste soms wel wat monotoon is.

l
Bij mijn vertrek uit Jhola Camp keer ik even terug van waar ik gisteren kwam aangezien ik een U-bocht moet maken om tot bij de Braldurivier te geraken. Deze rivier houdt me gedurende de gehele dag gezelschap en hij laat zich graag horen. Het water stroomt hier aan een hels tempo en dat vertaalt zich in een hoog aantal decibels. Bij de klifwandeling is het overigens goed opletten om niet op geërodeerde stukken te wandelen. De rivier stroomt namelijk zo heftig dat het stukken land wegvaagt waardoor er instortingsgevaar dreigt. Gelukkig bevindt het pad zich een stukje van de rivier en is dit nooit een reëel gevaar.

De eerste helft van de wandeling is het gemakkelijkste gedeelte en loopt voornamelijk naast de Braldu op een brede weg. Hier nog geen echte kliffen dus en de enige inspanning is de lichte hellingsgraad naar boven. Vanaf de rustplaats verandert dit patroon langzaam en maakt het zand langzaam plaats voor rotsen en stenen. Het paadje wordt smaller, de klif wordt hoger en het parcours meer geaccidenteerd. Een brug die bestaat uit losse houten balken – en waar je dus letterlijk kan door vallen – illustreert dat het gemakkelijke gedeelte van de trekking definitief achter de rug ligt.

Met ruim 21 kilometer is dit een behoorlijk lange wandeling, maar vooral in de tweede helft is het wat aangenamer hiken met de kleine klifpaadjes die de hoogte in gaan. Zodoende heb ik ook een mooi panorama over het landschap en op dergelijke momenten is het leuk om een hangbrug in de verte te ontdekken. Toch ben ik blij wanneer ik bij Paiju arriveer, want rond het middaguur wordt het andermaal bloedheet.

Rustdag in Paiju

Ik ben amper twee dagen onderweg of er staat al een rustdag op de planning. Paiju is een gekende plek om het even rustiger aan te doen. Deze dag fungeert ook als acclimatisatiedag aangezien deze plek zich op een hoogte van ongeveer 3500 meter bevindt. Een echte rustdag wordt het overigens niet, want na het ontbijt van zeven uur is het tijd om een lokale piek te beklimmen. Piek is misschien overdreven, want eigenlijk gaat het om een mooi uitkijkpunt waar je een goed overzicht hebt over de verscheidene bergen die Paiju omringen.

Dat het geen rustdag is, ervaar ik meteen, want de hellingsgraad flirt soms met veertig procent en meer. Bijkomende hindernis is dat deze berg is uitgerust met los zand wat het wandelen nog eens een extra dimensie moeilijker maakt. Maar geen nood, kok Ibrahim heeft een touw bij waardoor we langs rotsen kunnen klimmen. Voor mij is het mijn eerste initiatie in klimmen en door wat communicatiestoornissen gaat het niet zo vlot als verhoopt. Ach, moeilijk gaat ook en nadat ik bijna de kok naar beneden heb getrokken en net niet in een afgrond kukelt (ik mocht niet aan het touw trekken, dat was dus de communicatiestoornis) geraak ik uiteindelijk ook boven.

Het uitkijkpunt geeft een goed beeld over de Baltorogletsjer die een tweetal kilometer van deze plek begint en ook de bergen die deze gletsjer knuffelen, kan ik met mijn ogen voelen. Uiteraard is het nu tijd voor de obligate foto’s en selfies vooraleer ik terug naar beneden ga. Dat gebeurt op een iets minder avontuurlijke manier dan de klim, maar toch is het soms opletten op hoe hard het naar beneden kan gaan. Ik kom er zonder kleerscheuren van af, maar niet zonder schoenscheuren. Mijn Salomon Quest 04 vertonen hier de eerste tekenen van slijtage en een rubberen deel van mijn zool breekt af. Tja, en dan moet de trekking eigenlijk nog beginnen…

Na 2,5 uur sta ik terug in Paiju Camp en heb ik nog een hele dag om mij te amuseren. Een andere kleine wandeling doen, zit er bij mij niet in aangezien er buiten de paden die ik al gedaan heb (en ga doen) niet veel andere wandelmogelijkheden zijn. Dan zit er niks anders op om de naam van deze dag alle eer aan te doen en te rusten.      

Paiju naar Khorbotse

Dit is de eerste moeilijke wandeldag en daar heeft de Baltorogletsjer veel mee te maken. De wandeling naar deze gletsjer verloopt nog gemakkelijk, maar eenmaal op deze gletsjer zijn wandelpaden definitief verdwenen en bestaat de dag erin om urenlang door steenpuin en gletsjers te stappen. Dat vergt wat aandacht, want een uitschuiver is snel gemaakt en stenen die tientallen meters naar beneden denderen, zeggen me dat je dit voorbeeld niet wil volgen.

Het is een klein uur wandelen van Paiju naar de mond van de Baltorogletsjer en zoals gewoonlijk houdt dit in dat het licht hellend naar boven gaat. Het strandzand is terug van nooit helemaal weggeweest en daardoor verloopt het wandelen aan een iets trager tempo dan gewoonlijk. Hier zijn ook enkele mooie stopplaatsen, want de Braldurivier kent in dit gebied zijn (gedeeltelijke) oorsprong aangezien deze rivier voornamelijk wordt gevoed door gletsjerwater en smeltende sneeuw.

Dan is het tijd om op de Baltorogletsjer te stappen en volgen er enkele uren hard wandellabeur. Je moet geen natuurkundige zijn om te weten dat een gletsjer normaal bestaat uit ijs, maar de bij de omringende bergen zijn er zoveel stenen en rotsen naar beneden gekomen zodat deze gletsjer bedekt is met steenpuin en later morenen. Morenen? Beeld je een metershoge opeenstapeling van steenpuin in en je hebt ongeveer een idee wat je kan verwachten. Het hoeft dus geen betoog dat de passages langs de morenen de meest uitdagende stukken van de dag zijn. Eerst wacht er dus het iets gemakkelijkere werk, hoewel dat ook al wat energie vraagt. Geen meter is vlak, geen meter is effen, je loopt constant over stenen: het vergt concentratie om de juiste weg te volgen en uiteraard gaat alles omhoog. En om het feest compleet te maken, gebeurt dit alles in een omgeving die enkel bestaat uit stenen, rotsen en een sneeuwgletsjer in de verte. Ik denk dat het wel duidelijk is dat dit niet mijn favoriete gedeelte van de trekking is.

Later wordt het nog wat moeilijker, want dan moet ik langs enkele kleine gletsjerstroompjes navigeren in een omgeving van morenen. Hier gaat het dus nog meer op en af en losse keien bemoeilijken het wandelen op een steile gletsjerhelling nog eens extra. Deze passage duurt circa twintig minuten, maar ik slaak een zucht van opluchting wanneer dit stuk achter de rug ligt. Rond de middag arriveer ik bij de kampplaats in Khorbotse en ben ik vooral blij dat ik niet meer langs morenen moet wandelen.

Khorbotse naar Urdukas

Rotsen en stenen. Meer uitleg kan ik niet geven bij deze dag, want dat is het enige wat ik gedurende deze dag te zien krijg. Eigenlijk is het een herhalingsoefening van de vorige dag, maar dan in beperktere mate. Van Khorbotse naar Urdukasis slechts zes kilometer, maar toch duurt het drie uur om tot bij de volgende kampplaats te geraken. Ten opzichte van de vorige dag is er niet veel verschil qua landschap of het moeten de stenen zijn die hier toch wat groter lijken dan bij het begin van de Baltorogletsjer.

Het landschap omschrijven als armoedig gaat misschien wat te ver, want soms verschijnen er hier en daar totaal onverwacht kleine gletsjermeertjes. Naar het einde van de wandeling toe duikt er zelfs meer groen op. Toch knap hoe de natuur zich weet te nestelen in een woest gebied waar bijna niks lijkt te kunnen groeien. En plots zie ik daar bloem op een bergflank of een kleine struik tussen enkele rotsen. Het is een kleine afleiding bij het wandelen, want het monotone landschap is zeker niet de grootste motivator van wandelplezier op deze dag. Zeker niet wanneer de morenen zich weer aankondigen.

Toch duurt dit nooit lang aangezien dit een vrij korte dag is. Urdukas is één van de mooiere kampplaatsen in het Karakoramgebergte, want het beschikt zelfs over een eigen moestuintje. Urdukas is gelegen tegen een klif wat inhoudt dat de toiletten tegen de bergflank zijn gebouwd en je moet dus een kleine klim doen, wil je je darmen ontlasten. Dit zijn zo van die dingen waar ik me aan erger op de dag zelf, maar achteraf kan ik er de charme wel van in zien.

Urdukas naar Goro II

Ik bevind me inmiddels in het hart van de Baltorogletsjer en bij het begin van deze wandeling is het steenpuin nog steeds omnipresent aanwezig. Maar na ruim een uur wordt het steenpuin verruild voor steengruis en begint er zich zelfs iets te ontwaren wat enigszins op een wandelpad lijkt. Het wandelen op deze dag verloopt daarom ook beduidend gemakkelijker dan de twee vorige dagen en dat is goed nieuws voor mijn voeten die wat minder harde rotsen moet verdragen.

Ik heb al eerder de opmerking gemaakt dat op sommige dagen – zoals bij de vorige twee – er eigenlijk geen wandelpaden zijn. Dat is eigenlijk niet zo vreemd, want elk jaar opnieuw moeten de eerste trekkers een nieuwe weg zoeken langs de Baltorogletsjer. Er komt namelijk jaarlijks een fikse, nieuwe lading van stenen, rotsen en morenen bij dat afkomstig is van de naburige bergen. Dat zorgt ervoor dat paden – als je die zo al kan noemen – elk jaar opnieuw heruitgevonden moeten worden. Op weg naar Goro II lijkt dit minder van tel, want hier is de omgeving meer open en zijn er opvallend minder rotsen.

Dat maakt het wandelen wat gemakkelijker en het tempo ook aangenamer. Toch blijft het parcours geaccidenteerd en zijn er meer dan voldoende hellingen die me naar boven en vervolgens terug naar beneden leiden. Het mooiste moment van de dag is een soort van ijsgallerij waar ik over een ijsbrug ga terwijl er links en rechts twee meertjes zijn. Deze constructie is gelukkig wel versterkt, want hier wil je niet dat het ijs instort.

Het lijkt er op dat hier ook meer ijs aanwezig is dan bij de voorbije dagen en daar zal de hoogte niet vreemd aan zijn. Goro II bevindt zich op ongeveer 4300 meter hoogte en dat uit zich in tal van kleine ijsbergen die ik links en rechts te zien krijg. Dat maakt het landschap ook wat gevarieerder. Diversiteit is allesbehalve het woord om het landschap te beschrijven, maar er is zeker in vergelijking met de voorbije dagen een stuk meer te zien. Naast deze kleine hopen ijs is er namelijk nog het laatste restje groen op de kampplaats van Goro II waar de muilezels en paarden zich te goed aan doen.

Goro II naar Concordia

De gemakkelijkste dag op de Baltorogletsjer is ongetwijfeld de route van Goro II naar Concordia waar de morenen helemaal zijn verdwenen en het steenpuin blijft tot een minimum beperkt. Door de stijging naar 4500 meter hoogte is er logischerwijze meer ijs te zien onderweg en deze dag is daarom een aangename wandeling naar de plaats waar je echt wil zijn: Concordia.

Op sommige dagen bij deze trekking zijn er amper of geen wandelpaden waarneembaar en zijn het de stenenmannetjes die je op de goede weg brengen (als de gids in geen velden of wegen te bekennen is), maar er is ook een alternatief. Er is namelijk een enorm lange kabel die langs de verscheidene kampen passeert en je een indicatie geeft hoe je moet lopen. In een draadloos tijdperk heeft deze draad al lang geen functie (het fungeerde als communicatievehikel tussen de verscheidene kampen) meer en hier en daar zijn er ook stukken verdwenen. Voor de wandeling naar Concordia maakt het weinig uit, want de route wijst zichzelf uit.

Net zoals op weg naar Goro II is het vooral steengruis dat op de bodem ligt en dat betekent dus korrelige steentjes en weinig tot geen rotsen. Wel ijsbergen en die lijken steeds groter te worden. Het is een gek gezicht om deze grote klompen ijs te zien tussen het steengruis, maar dat geeft deze wandeling extra cachet. Deze wandeling telt dertien kilometer, maar is door het gemakkelijke(re) terrein relatief snel uit te voeren. Er is wel één sectie waar ik uitschoof en dat is een steile helling bij de aankomst in Concordia. Ook met vier voeten blijkt dit lastig te zijn, want muildieren en paarden die vlak na mij komen, sukkelen op dit stuk om boven te geraken.

Concordia is trouwens één van de redenen waarom iemand de K2 en Gondogoro La trekking wil doen. Op dit plateau komen maar liefst vijf gletsjers samen en het geeft een ongeëvenaard beeld van beroemde bergen zoals uiteraard de K2 en Broad Peak, maar ook mindere goden zoals Chogolisa, Crystal Peak en Marble Peak. Dit is niets minder dan een amfitheater voor het meest spectaculaire panorama van bergen en bij helder weer worden de ogen getrakteerd op een fantastische voorstelling van de meest dramatische bergbeelden ter wereld.

Condordia naar K2 basecamp en terug

Dit is een wel erg stevige daguitstap van bijna elf uur waar het van Concordia naar Broad Peak basecamp en vervolgens naar K2 basecamp gaat. Niet dat daar veel te zien is, want midden augustus zijn nagenoeg alle tenten verdwenen aangezien het klimseizoen eind juli op zijn einde loopt. Als troostprijs zijn er de herdenkingsbordjes die illustreren hoeveel levens de K2 al geëist heeft.

Om Concordia te verlaten, moet er eerst over een kleine ijsberg geklommen worden en met mijn linkerschoen waarvan al een fiks deel van de zool is verdwenen, is dat alles behalve evident. Maar met uitschuivers geraak ik ook boven en dan kan de tocht verdergezet worden. De route naar Broad Peak basecamp gaat meestal over steenvelden met soms fraaie plekjes. Zo is er vlak na de ijsberg een plaats waar diepe gletsjermeren zijn omringd door metershoge, steile hellingen van steenpuin. Hier bevindt zich ook een zendmast van het Pakistaans leger op een plek waar je dat niet verwacht.

Na ruim twee uur wandelen op het steenpuin wordt het wat gemakkelijker als ik over het ijs van de Godwin Austengletsjer kan wandelen. Hier tref ik wel een veelvoud van kleinere en grotere stromen aan en soms is het toch een hachelijke onderneming om over zo’n stroom te geraken. Gelukkig beland ik niet in het water en heb ik geen last van koude voeten. Die voeten worden wel langzaam kouder naarmate ik in de buurt kom van het K2 basecamp. Via een parcours van rotspaden beland ik bij het basiskamp en dan ben ik al ruim vijfduizend meter hoog.

Een eenzame tent maakt duidelijk dat hier niemand meer rondloopt en dat is het signaal om wat verder poolshoogte te nemen bij de diverse herdenkingsborden die de slachtoffers van de K2 gedenken. De weg naar beneden is uiteraard eenvoudiger dan de klim, maar ook hier is het weer opletten voor de diverse stromen die te pas en onpas opduiken. De laatste pauze van de dag vindt plaats bij Broad Peak basecamp waar een groep die gelijktijdig met ons is vertrokken hun kampen hebben opgeslagen. Tegen een warme thee zeg ik geen nee vooraleer ik start aan het laatste kwart van de dag. Het stenenveld eist het laatste restje geduld van mij op, maar het moeilijkste stuk van de dag wacht op het einde. De kleine ijsberg moet uiteraard weer overgestoken worden en met mijn bedenkelijk schoeisel gaat dat geheid schuifpartijen geven. Er zijn geen crampons of spikes aanwezig en dan moet ik het dus doen met mijn half versleten linkerschoenzool. En zoals voorspeld: ik ga tegen de vlakte, maar gelukkig zonder kwalijke gevolgen. Om kwart voor vijf ben ik terug in Concordia en ik besluit dat ik wel een rustdag kan gebruiken. 

Rustdag in Concordia

Normaal gezien is het de bedoeling om na de uitstap naar K2 basecamp meteen verder te gaan. Dat betekent eerst een klim naar Ali Camp tot vijfduizend meter hoogte om dan later diezelfde avond te vertrekken voor een lange tocht naar Khuispang via de Gondogoro La. Dat lijkt me toch te veel van het goede en daarom vraag ik aan gids Imtyaz of we een rustdag kunnen inlassen. Geen probleem, want bij de eerste dag hebben we doorgewandeld tot Jhola in plaats van Korofon zodat we één dag hebben gewonnen. Die joker zet ik dus vandaag in als rustdag.

Dat blijkt geen slecht idee te zijn, want iemand anders van het gezelschap dat meereist, blijkt grote problemen te hebben met zijn maag en moet diverse keren overgeven. Een oversteek via de Gondogoro La zal er op die manier sowieso niet in zitten. Zelf houd ik het bij een dagje niks doen en mijn stoel is mijn voornaamste gezel op deze dag. Met uitzicht op de K2 houd ik platte rust zodat ik morgen zo fris als een hoentje naar Ali Camp kan wandelen.

Concordia naar Ali Camp

De laatste etappe voor de Gondogoro La brengt me naar vijfduizend meter hoogte en gaat voornamelijk over een ijsgletsjer zachtjes naar boven. Voor het zo ver is, moet er net zoals bij K2 basecamp een kleine ijsberg beklommen worden.

Deze keer is de beklimming niet zo steil en hoog, maar de twintig meter naar boven blijft met mijn versleten schoenzolen nog steeds een kleine beproeving. Het kost me een aantal minuten zwoegen, maar de beklimming is relatief snel afgelopen. Dan wacht er nog een klein stuk langs een steenveld, maar de rest van de ochtend krijg ik enkel een gletsjer te zien als terrein. Gids Imtyaz drukt de turboknop in en er zit zelfs geen pauze in vandaag. Dat resulteert in een wandeling van 4u15, terwijl dit bij anderen één of zelfs twee uur langer duurt, maar dat zorgt er ook voor dat ik steeds minder tijd krijg om foto’s te nemen.

Waar ik bij de eerste dagen nog uitgebreid de tijd had om foto’s te nemen, is dat steeds minder en minder geworden tot er zelfs geen pauze meer is zoals op deze wandeling. Dat roept toch gemengde gevoelens bij mij op, maar ik laat het niet aan mijn hart komen. Terwijl Imtyaz er als een speer van door gaat, stop ik soms om wat foto’s te nemen en op deze zonnige dag en soms zitten daar een paar mooie foto’s bij.

Deze wandeling is relatief gemakkelijk op het begin na. De klim naar boven gebeurt gestaag en de hellingsgraad overschrijdt nooit de tien procent. Af en toe is er een stroom die moet worden overgestoken, maar vergeleken met de waterlopen richting K2 basecamp is dit klein bier. Enkel bij de beklimming naar Ali Camp zie ik opnieuw rotsen aangezien deze kampplaats zich tegen een bergwand bevindt. Nu is het een kwestie van eten en wat uitrusten, want om elf uur ’s avonds begint de zwaarste dag van de trekking.    

Ali Camp naar Khuispang via Gondogoro La

Uitgerekend bij de zwaarste dag van de K2 en Gondogoro La Trekking duiken mijn maagproblemen opnieuw op en heb ik een ongelofelijke last van maagkrampen en diarree. Dit maakt dat ik dertien uur nodig heb om elf kilometer te overbruggen, een uurtje meer dan voorzien. Sowieso is dit een zware dag, maar door deze darmproblemen wordt het dus een extra zware dag voor mij.

Om elf uur ’s avonds heb ik de eer om helemaal voorop te lopen op mijn – speur hier de ironie – mijn geliefkoosde terrein: rotsvelden. Omdat het nu pikkedonker is, kost me extra veel moeite om op, langs, over en soms bijna door te rotsen te navigeren. Het gaat ook op een verraderlijke manier omhoog zodat dit stuk toch moeilijker en zwaarder is dan ik eerst dacht. Ik durf zelfs bijna te beweren dat dit het fysiek meest vermoeiende stuk is van de dag en we zijn amper begonnen! Ik denk dat ik tijdens de gehele trekking nooit zo opgelucht ben geweest toen als die keer dat ik hoorde dat dit stuk voorbij is.

Op de bevroren sneeuw gaat het twee uur later richting Gondogoro La en dat gebeurt met hellingsgraden van vijftig procent en soms zelfs meer! Er is echter de hulp van vaste touwen waar ik me aan kan vasthouden waardoor deze tocht naar boven weliswaar vermoeiend is, maar toch minder veeleisend dat het vorige stuk op rotsterrein. Rond half vijf ’s ochtends bevind ik me op 5600 meter hoogte, het hoogste punt van deze trekking. De Gondogoro La is de enige plek ter wereld waar je vier achtduizenders kan zien in één blik: K2, Broad Peak, Gasherbrum I en Gasherbrum II. In mijn gedachten was dit het spectaculairste moment van de gehele trekking, maar de waarheid is dat in het schemerdonker de nabije toppen niet zo bijster spectaculair zijn. Wat wel spectaculair is, is het panorama over de Hushevallei dat duizend meter lager is gelegen.

Om vijf uur ’s ochtends begin ik aan de afdaling met de vaste touwen en deze keer gaat het vijfhonderd meter naar beneden met opnieuw hellingspercentages van vijftig procent en meer. Dit is verreweg het meest gevaarlijke stuk van de trekking en door een combinatie van een gebrek aan klimervaring en onhandigheid duurt dit stuk maar liefst 2,5 uur bij mij. Het is steeds een geklungel om mijn karabiner van het ene touw naar het andere te hijsen. Imtyaz wordt er zichtbaar nerveus van, want er is een klok die in het oog moet worden gehouden.

Door de opkomende zon kan er namelijk ijs smelten waardoor stenen en rotsen naar beneden komen op dit stuk van de trekking en daar wil je zeker niet onder belanden. Wanneer ik eindelijk rond half acht dit stuk heb afgerond, zie ik Imtyaz opgelucht adem happen. Het ergste gevaar is dus voorbij. Door de fysieke inspanningen en bijkomende darmproblemen begint het kaarsje stilaan uit te gaan en uiteraard is er net nu opnieuw een lang stuk van rotsterrein waar ik moet over wandelen. Anderen doen er twee uur over, maar ik doe er dubbel zo lang over. De darmproblemen worden steeds erger en een lachend zonnetje doet de temperatuur de hoogte inschieten wat ook niet bevorderlijk is voor mijn tempo. In de verte zie ik echter Khuispang liggen en rond de klok van twaalven arriveer ik bij de kampplaats. Eindelijk!

Khuispang naar Saitcho

De darmproblemen van gisteren lijken alleen maar erger te zijn geworden en de zin om opnieuw een lange dag te wandelen circuleert bij mij ergens rond het vriespunt. Zeker als ik weet dat opnieuw uren langs rotsen mag stappen bij het begin van de dag. De enige motivatie om deze dag aan te vangen is de schitterende, groene vallei van Hushe wat in schril contrast staat met het bergwoestijnlandschap op de Baltorogletsjer.

Maar de dag begint dus opnieuw met een rotsterrein. Het enige positieve punt dat ik hierbij ondervind, is dat het voornamelijk naar beneden gaat in plaats van naar boven. Khuispang bevindt zich op 4700 meter hoogte en vandaag gaat het maar liefst 1300 meter naar beneden. Hoewel dit met bijna achttien kilometer zeker geen korte wandeling is, vergt dit traject dus geen grote fysieke inspanningen. Mijn darmproblemen denken daar anders over, want het tempo over de rotsvelden verloopt weer tergend traag bij mij. Er is een beetje afwisseling met stroken waar ik over een gletsjer kan wandelen, maar over de eerste zes kilometer doe ik 3,5 uur.

Tot mijn grote opluchting is dit het definitieve einde van rotsen en consoorten en word ik begroet met een groene vallei. De vallei doet me enigszins denken aan de Alta Via I waar ik ook prachtige groene valleien zag, maar hier is het net ietsje dramatischer met aan de linkerzijde een enorme bergwand terwijl ik aan de rechterzijde begroet word met een dramatische gletsjer. Dit is een landschap dat je niet snel ergens anders zal aantreffen. In deze vallei bevinden zich geiten, schapen, koeien en hier en daar zelfs een loslopend paard.

Bij de pauze laat ik me de soep smaken en – tegen beter weten in – laat ik me overtuigen om een tweede kom met soep te verorberen. Dat heb ik beter niet gedaan, want de inhoud van de soep komt er ogenblikkelijk langs de omgekeerde richting weer uit wanneer ik aan het overgeven ben. Geen smakelijk gezicht, maar misschien wel nuttig aangezien ik nu een lege maag heb. Dat maakt me net iets vitaler voor de rest van de wandeling.

De rest van de wandeling verloopt grotendeels gemoedelijk, maar op regelmatige tijdstip is er weer een plek waar ik halsbrekende toeren moet uithalen om een waterval of rivier over te steken. Of als het dat  niet is dan wel een zigzaggend pad dat bestaat uit los grind en plots honderd meter naar beneden gaat op een erg steile manier. Aan dat soort dingen ben ik inmiddels gewend geraakt en met grote voorzichtigheid ga ik naar beneden of steek ik de waterval of rivier over. Hoewel naar het einde toe de dag wel erg lang begint te worden – zeker na de dertien uur durende wandeling van gisteren – blijf ik toch genieten van deze dag door het bijzonder mooie landschap. Wanneer ik Saitcho bereik is al het leed van deze dag vergeten en blik ik terug op misschien wel de mooiste dag van de gehele trekking.  

Saitcho naar Hushe Village

De laatste dag van de K2 en Gondogoro La Trekking kan je zowel letterlijk als figuurlijk als een uitloper beschouwen. Over een gemakkelijk parcours gaat het grotendeels vlak in een parkachtige omgeving. Er is namelijk een mooi afgebakend pad waar de stenen aan weerszijden duidelijk maken dat dit een wandelpad is.

Bij het verlaten van Saitcho is even opletten voor de vele kleine stroompjes die zich hier bevinden. Dit zijn geen kolkende rivieren, maar echt wel stroompjes in miniformaat zodat je er bijna met je schoenen kan doorlopen. Dit is eigenlijk de enige sectie van de dag waar je geen gemiddelde van vijf kilometer per uur haalt. Aan de linkerkant bevindt er zich opnieuw een rivier die erg wild stroomt en die steek ik over zodat ik nu de rivier aan mijn rechterzijde laat.

Vanaf hier is het gemakkelijk stappen en is de route relatief vlak. Er zijn weliswaar kleine stukjes naar boven en beneden, maar die zijn erg bescheiden in opzet. Ik verbaas me hier over de paden die hier prachtig zijn aangelegd en ook struiken en bomen worden hier met de grootste zorg behandeld. Ik waan me haast in een park, maar dan wel eentje in een rotsachtige omgeving. Het is aangenaam toeven hier, hoewel de kwaal van een monotone omgeving na een paar kilometer weer de kop opsteekt.

Deze wandeling telt ruim tien kilometer en eens over de helft nadert Hushe en dan zie ik in de verte de prachtige groene vallei. Net zoals in Askole wordt er in Hushe ook aan landbouw gedaan en op de vele groene velden in de verte zijn wellicht tientallen personen aan het werken. De parkachtige omgeving wordt verlaten en ingeruild voor meer open wegen. Niet dat hier veel auto’s komen, want de kwaliteit van de weg is daarvoor te slecht. Als wandelweg is het echter prima te doen. Net voor Hushe is er een laatste checkpoint van het Karakoram National Park waar de administratieve rompslomp moet voldaan worden.

Als de vragenlijst is ingevuld gaat het nog even verder en via een kleine veldweg gaat het plots steil naar boven. De laatste loodjes wegen het zwaarst, maar dat spreekwoordelijke lood verdwijnt wanneer ik de jeep zie die ons oppikt. Ik heb het gehaald!          

Hygiëne op de kampplaatsen

Iets waar je zeker en vast in het achterhoofd moet houden als je deze trekking wil doen, is dat de hygiëne bij kampplaatsen gradueel erger wordt. Waar de hygiëne bij de eerste kampplaatsen nog net een voldoende scoort, is dat bij de latere kampen een fikse onvoldoende en op het einde zelfs onbestaande. Enkel bij de oversteek van de Gondogoro La richting de Hushevallei wordt de hygiëne terug aanvaardbaar.

Dit heeft te maken met de toiletten, als je dat zo al kan noemen. Toiletten bestaan uit kleine blokken en zijn van het type Franse wc. Dat betekent dus gehurkt je ding doen. Naar westerse normen abnormaal, maar als je een tijdje in Pakistan bent (of elders in Azië), wen je er wel aan. Bij de eerste kampen zijn er nog kruiken om het toilet te reinigen, maar dat principe wordt al gauw verlaten. Een beetje wraakroepend want in het bedrag van de trekking gaat er een wel heel fikse honderdvijftig dollar naar het onderhoud van de toiletten. Maar het wordt nog beter: na verloop van tijd verdwijnen zelfs de Franse wc’s en moet je het doen met een letterlijk gat in de grond. Kan het nog beter? Ja hoor, want sommige kampen hebben zelfs totaal geen faciliteiten. Daar is het een kwestie van je behoefte te doen in de open natuur. Authentieker kan het niet! Tel daar bij dat paarden en muilezels overal hun uitwerpselen achterlaten en sommige plaatsen zijn een broedhaard voor infecties. Vooral bij plaatsen waar water erg schaars is zoals Concordia.

De laatste week liep ik continu rond met diarree, een opgeblazen gevoel en maagkrampen en dat is door dit soort ongein te wijten. De rest van mijn groep – inclusief lokale bevolking – kampte met dezelfde perikelen, maar gelukkig voor hen niet met dezelfde ernst. Bij een andere groep die gelijktijdig met ons vertrok had iedereen ook kleinere of grotere ongemakken op dit vlak. Dit is echt wel iets waar je rekening mee moet houden, maar helaas kan je hier weinig op voorbereiden…

Een overzicht van welke faciliteiten je kan verwachten per kampplaats:

Kampplaats

Toiletten

Douche

Score

Opmerkingen

Askole

Ja, Franse WC

Nee

Aanvaardbaar

De toiletten worden hier regelmatig gereinigd

Jhola

Ja, Franse WC

Nee

Aanvaardbaar

Propere toiletten

Paiju

Ja, Franse WC

Ja

Aanvaardbaar

Over het algemeen propere toiletten, mogelijkheid om te douchen

Khorbotse

Ja, Franse WC + gat in de grond

Nee

Onvoldoende

Toiletten beginnen meer ranzig te worden, geen/zelden een kruik met water aanwezig om het toilet te reinigen

Urdukas

Ja, Franse WC + gat in de grond

Ja

Onvoldoende

De toiletten bevinden zich dertig meter op een bergflank, toiletten worden zelden/nooit gereinigd

Goro II

Ja, Franse WC

Nee

Onvoldoende

Slechts één toilet aanwezig voor een volledig kamp, is een broedhaard van bacteriën

Concordia

Nee

Nee

Ronduit slecht

Geen facilitaire voorzieningen

Ali Camp

Nee

Nee

Ronduit slecht

Geen facilitaire voorzieningen

Khuispang

Gat in de grond

Nee

Goed

Een klein gebouwtje met daarin een gat in de grond en het gebouw wordt regelmatig gepoetst

Saitcho

Gat in de grond

Ja

Goed

Idem Khuispang, maar dan met meer faciliteiten, je kan hier ook een douche nemen en er is zelfs een bar aanwezig

 

Verzekering

Aangezien de K2 en Gondogoro La Trekking gaat tot 5600 meter hoogte gaat een gewone verzekering niet alles dekken. Daarom is het heel erg sterk aangeraden – eigenlijk verplicht – om een bijkomende verzekering af te sluiten. Zelf heb ik me lid gemaakt bij de Belgische Klimsport en Bergfederatie, KBF. Dit kost ruim honderd euro per jaar, maar dit is inclusief een verzekering die repatriatie en reddingswerken op grote hoogte dekt. Je leest best wel de voorwaarden na want reddingsoperaties waar bijvoorbeeld een helicopter wordt ingezet, is gedekt tot 25 000 euro terwijl dit in realiteit meer kan kosten. Je kan ook uiteraard een afspraak maken met je verzekeringsagent om een bijkomende kortlopende verzekering te nemen, maar in praktijk zal dit wellicht evenveel kosten als een jaarlidmaatschap bij de KBF terwijl je hier ook bijkomende voordelen hebt: kortingen bij hutten in de Alpen wanneer je een trekking doet, mogelijk om deel te nemen aan klimcursussen voor een klein bedrag,

Terrein en wandelpaden

De K2 en Gondogoro La Trekking is geen trekking die je onbezonnen begint. Het is sterk aangeraden om al ervaring te hebben met bergwandelen. Denk daarbij aan trekkings in de Alpen, Pyreneeën of andere hooggebergtes genre Alta Via I, Tour du Mont Blanc, GR20 of anderen. Het geeft een idee wat voor terrein je kan verwachten tijdens deze tocht. Bij de eerste twee dagen krijg je nog mooi uitgestippelde wandelpaden gepresenteerd, maar wanneer je de Baltorogletsjer opgaat, is dit definitief verleden tijd. Dan navigeer je door steenpuin, rotsvelden en alles wat hier op gelijkt. Geen (centi)meter is effen, je gaat constant omhoog en stenenmannetjes leiden je naar het goede spoor.

Het wandelen op en langs het steenpuin vergt tredzekerheid en die wordt uitgebreid getest bij de passages naar K2 basecamp en de Gondogoro La. Onderweg worden er ook (kleine) gletsjers gepasseerd, terwijl bij het einde van de trekking het ook langs besneeuwde gletsjers gaat. Bovendien moet je een (kleine) ijsberg beklimmen om naar K2 basecamp en Ali Camp te gaan waar crampons/spikes aan te raden zijn bij deze klimpartijen.

De wandelpaden bij de K2 en Gondogoro La Trekking gaan tot niveau T4. Onderstaande tabel geeft een idee wat elk niveau inhoudt.

Niveau

Pad

Terrein

Vereisten

T1

Goed ontwikkeld, bewegwijzerd en gemarkeerd. Enigszins blootgestelde plaatsen, zeer goed beveiligd.

Plat of licht hellend. Bij passend gedrag geen valgevaar.

Geen vaste voet nodig. Kan in sportschoenen gelopen worden. Navigatie zonder kaart mogelijk.

T2

Doorlopende route- en passagemarkering.

Steil in delen. Gevaar voor vallen niet uitgesloten

Enkele stevige trekkingschoenen aanbevolen. Basis navigatievaardigheden.

T3

Meestal is er een voetpad aanwezig. Blootgestelde plaatsen zijn meestal beveiligd met touwen of kettingen.

Gedeeltelijk blootgestelde gebieden met valgevaar, grindvlaktes, padloos steil terrein.

Goede stabiele basis. Goede trekkingschoenen. Gemiddelde navigatievaardigheden. Basis Alpine-ervaring.

T4

Pad niet noodzakelijkerwijs beschikbaar. Soms moet je je handen gebruiken om door te gaan.

Meestal blootgesteld. Lastige grashopen, rotsachtige hellingen, eenvoudige firnvelden en met sneeuw bedekte gletsjerpassages.

Bekendheid met blootgesteld terrein. Stabiele trekkingschoenen. Terreinbeoordeling en goede navigatievaardigheden. Alpine-ervaring.

Bij de beklimming van de Gondogoro La is eerdere klimervaring nuttig aangezien het gaat om een klasse vier beklimming wat inhoudt dat het een (gemakkelijke) technische beklimming is met crampons. Klimervaring is niet vereist, maar ervaring met via ferrata’s of andere eenvoudige beklimmingen is dus zeker een grote meerwaarde. De beklimming naar boven verloopt via vaste touwen en is vrij eenvoudig. Het is echter de afdaling naar beneden die wat technischer is en toch wat handigheid vereist. Gedurende zo’n vijfhonderd meter gaat het circa vijftig procent naar beneden en dan is het wel handig dat je vlot van het ene vaste touw naar het andere kan navigeren in een vloeiende beweging. Wanneer je geen ervaring hebt – zoals ik – dan kan de afdaling naar beneden één uur tot zelfs anderhalf uur langer duren dan mensen die wel al eerdere ervaring hebben.

Gondogoro La of niet

De trekking naar de K2 komt in twee varianten: er is er eentje met de oversteek van de Gondogoro La wat wordt beschreven in dit verslag, maar er is ook een andere die naar K2 basecamp trekt en dezelfde weg teruggaat naar Askole. De vraag van één miljoen is: welke wil je doen.

Als je opteert voor de versie met de Gondogoro La moet je dit eigenlijk niet als een trekking beschouwen, maar als een expeditie. Het moet namelijk goed weer zijn op deze bergpas om de veiligheid van wandelaars te garanderen en op mijn trekking heb ik wandelaars zien terugkomen omdat het slecht weer was op de Gondogoro La. Het geluk was echter aan mijn zijde en ik kon deze pas dus wel oversteken.

Wanneer je kiest voor de Gondogoro La krijg je het meest complete, maar ook meest uitdagende pakket aangeboden. De oversteek van de Gondogoro La is fysiek uitdagend door zijn hoogte (ruim 5600 meter), steile klim en afdaling en ook omdat het ’s nachts plaatsvindt. Als beloning krijg je wel een prachtig overzicht over de Hushevallei en de twee afsluitende dagen zijn erg groen.

Wanneer je kiest voor de K2 basecamp Trekking zonder de Gondogoro La krijg je een programma aangeboden dat een tikkeltje minder veeleisend is, zowel fysiek als technisch, en waar ook geen beklimmingen in zitten (of het zou de kleine ijsberg van twintig à dertig meter moeten zijn die je moet bedwingen om naar K2 basecamp te gaan). Hier krijg je een overzicht van de prachtige toppen van het Karakoramgebergte, maar omdat dit bergwoestijn is, is het landschap woest en allesbehalve groen. Omdat er langs dezelfde weg teruggekeerd wordt, is het parcours ook een tikkeltje meer monotoon. Daarentegen gaat de terugweg wel sneller omdat dit overwegend dalend is. 

Conclusie

De K2 en Gondogoro La Trekking is niet zomaar een trekking, het is eigenlijk een expeditie. Door het weer weet je niet of je de Gondogoro La kan oversteken en de omstandigheden waarin je door het Karakoramgebergte trekt, zijn meer dan Spartaans. Het woeste landschap van bergwoestijn op de Baltorogletsjer nodigt alles behalve uit om te wandelen en zowel fysiek als mentaal zal je meermaals getest worden op deze trekking. Toch is dit een unieke belevenis waar je in één van de meest verlaten regio’s op deze planeet het genoegen hebt om enkele van de allermooiste bergtoppen te bewonderen.

Plaatsen zoals Goro II en Concordia toveren beslist een glimlach op het gezicht omdat er bitter weinig plekken zijn op aarde die met deze bergpracht kunnen wedijveren. Eigenlijk is het als westerling een eer om überhaupt op deze plaatsen te mogen komen. Hoe mooi ook andere valleien en pieken zijn in de Andes of Himalaya, dit is een exclusiviteit die weinig mensen zijn gegeven. Wat ontbreekt aan natuurpracht bij he begin wordt op het einde wel voorgeschoteld met het schitterende groen van de Hushevallei wat een ideale afsluiter is voor deze trekking… excuseer expeditie.

Toch plaats ik enkele stevige kanttekeningen bij deze trip. Het voornaamste zorgenkindje is toch het gebrek aan hygiëne op de kampplaatsen en niks kan je voorbereiden op deze broedhaarden van bacteriën en ziektes. Met een beetje geluk blijf je gevrijwaard, maar de kans is reëel dat je geconfronteerd wordt met darmproblemen en diarree. Eerlijk, het is erger dan ik initieel dacht.

Het is geen reden om deze K2 en Gondogoro La Trekking te vermijden, maar je moet er zeker rekening mee houden. Bovendien is dit ook niet voor iedereen weggelegd en heb je best al één of meer trekkings in de bergen gedaan vooraleer je je hier aan waagt. Kwestie van te weten waaraan je begint. Tenslotte kan klimervaring nuttig zijn, maar is het zeker geen must.

Dus kan ik de K2 en Gondogoo La Trekking aanbevelen? Absoluut! Zou ik ze zelf een tweede keer doen? Absoluut niet! 😊 

dinsdag 11 juli 2023

De Salkantay Trek in Peru

De verloren stad Machu Picchu spreekt tot de verbeelding en het is geen verrassing dat deze beroemde citadel verkozen is tot één van de zeven nieuwe wereldwonderen. Om dit te bezoeken, hebben veel toeristen wel wat moeite voor over en daarom is de klassieke Inca Trail een erg populaire manier om Machu Picchu te verkennen. Want wat is er een betere manier om bij het krieken van de dag de zon te zien opkomen bij de Zonnepoort en deze stad te verkennen voor de grote horde toeristen eraan komt? Helaas is het maximaal aantal wandelaars per dag gelimiteerd tot vijfhonderd bij de Inca Trail en daarom groeit de Salkantay Trek in populariteit. 

Deze langeafstandswandeling zoekt net zoals de Inca Trail de buurt van Machu Picchu op, maar het verschil is dat je bij deze trail niet rechtstreeks naar Machu Picchu zelf gaat. De Salkantay Trek mikt bovendien meer op natuurschoon en heeft een minder cultureel karakter dan de Inca Trail. Met het meer van Humantay, de pas op de Salkantay en verscheidene berglandschappen heeft de Salkantay Trek voor iedere natuurliefhebber iets in petto. Aangezien deze trekking niet gelimiteerd is op het gebied van aantal deelnemers zie je hier ook honderden wandelaars, al is het toch net een beetje minder dan bij de Inca Trail. Je hebt overigens best een goede fysieke conditie als je je geluk wil beproeven bij de Salkantay Trek, want met een hoogte tot ruim 4600 meter, een rotsachtig berglandschap bij de Salkantay Pas en een stevig aantal hoogtemeters is dit geen trekking voor beginners.   

Even voorstellen
De Salkantay Trek bestaat typisch uit vijf dagen waarbij de vijfde dag Machu Picchu wordt bezocht. Voor mensen met minder tijd bestaat er ook een variant van vier dagen waarbij één van de vier overige dagen wordt overgeslagen. In mijn geval was dat de derde dag wat volgens de gids de minst aantrekkelijke route van de trail is. Hoewel de Salkantay Trek min of meer vastligt, kent het geen vaste route zoals bij andere beroemde trails. Het is met andere woorden niet vastgelegd en elke tourorganisatie kan de dagen naar eigen goeddunken invullen. Toch zal in de grote meerderheid van de gevallen elke dag bij ongeveer dezelfde plek beginnen en eindigen. 

Dag

Eigenschappen

Omschrijving

1

Van Sayllapata naar Soraypampa (eerste deel)

– Afstand (eerste deel): 5,5 km

– Meters stijgend (eerste deel): 251 m

– Meters dalend (eerste deel): 86 m


Naar het meer van Humantay en terug (tweede deel)

– Afstand (tweede deel): 7,14 km

– Meters stijgend (tweede deel): 497 m

– Meters dalend (tweede deel): 497 m

Deze dag bestaat uit twee delen en begint met een gemoedelijke wandeling tot het eerste basecamp in Soraypampa. In het verrassend groene landschap klimt men gestaag naar een oud Inca-kanaal dat nog steeds wordt gebruikt. Op 3900 meter hoogte ligt het eerste basecamp


Het tweede deel vangt aan in de namiddag en gaat naar het prachtige meer van Humantay. De beklimming naar het meer is vrij stevig, maar zeker de moeite waard. Daarna gaat het terug naar het basecamp.

2

Van Soraypampa naar Collpapampa

– Afstand: 22,94 km

– Meters stijgend: 931 m

– Meters dalend: 1912 m

Dit is de moeilijkste dag van de Salkantay Trek en vanuit het basecamp gaat het naar de Salkantay Pas op ruim 4600 meter hoogte. Deze stijging is zwaar door de hoogte, maar ook door hellingsgraden tot dertig procent. Gelukkig is dit slechts sporadisch. Daarna gaat het maar liefst tweeduizend meter naar beneden waar vooral de eerste helft van de daling moeilijk kan zijn met stenen en keien die overal liggen. Een valpartij is hier snel gemaakt en vereist dus tredzekerheid. De tweede helft van de daling verloopt over bredere paden en is daarom (een stuk) gemakkelijker

3

Van Collpapampa naar Lucmabamba

– Afstand: 16 km

Deze dag heb ik dus overgeslagen en de exacte details ken ik dus niet. Je volgt hier een wilde bergrivier en het gaat grotendeels naar beneden. Het wandelen zelf duurt zo'n vier à vijf uur en daarom is er ook tijd om te ontspannen in warmwaterbronnen in de buurt en je krijgt ook een rondleiding bij een lokale koffieplantage.

4

Van Lucmabamba naar Aguas Calientes

– Afstand: 22,92 km

– Meters stijgend: 1201 m

– Meters dalend: 1161 m

Eveneens een dag waar er heel wat wordt geklommen en gedaald, maar deze keer op een hoogte van minder dan drieduizend meter en daarom minder vermoeiend. Het landschap bestaat hier uit regenwoud en typeert de 800 meter lange klim naar boven. Hier net onder bevindt zich de ruïne van Llactapata wat de enige Incaruïne is van de Salkantay Trek. De daling is wederom lang, maar minder moeilijk dan bij de tweede dag. Het tweede luik van deze wandeling bestaat uit een eerder monotone wandeling naar Aguas Calientes over een erg licht geaccidenteerd parcours dat naast de spoorweg loopt.

5

Machu Picchu

Via de bus in Aguas Calientes gaat het dus naar Machu Picchu waar je best zo vroeg mogelijk arriveert wil je de grootste horde toeristen voorblijven. De gids geeft hier een rondleiding en je ben zeker twee uur zoet om de citadel te verkennen. Sinds de pandemie werkt men wel met circuits waarop je moet blijven waarvan circuit 1 met afstand de beste is.


Zoals gezegd, bestaat de Salkantay Trek in een vierdaagse en vijfdaagse variant waarbij het enige verschil is dat er bij de vierdaagse variant één dag of twee delen van twee dagen (wellicht dag drie en vier) worden overgeslagen. In mijn geval werd dag drie overgeslagen, maar het kan ook zijn dat een stuk van dag drie en dag vier worden overgeslagen. Ik heb het landschap gezien dat ik gemist heb op dag drie en ik denk dat ik met de gids eens ben als hij zegt dat dit de minst interessante dag is van het gehele lot. Dit maakt de vierdaagse Salkantay Trek wel wat zwaarder omdat er geen moment tot rusten is zoals bij dag drie waar je kan ontspannen in warmwaterbaden. Persoonlijk ervoer ik dit niet als een minpunt want ik draag liever een trekkingsbroek dan een zwembroek :-) 

Sommige tourorganisaties bieden ook een zesdaagse variant aan, maar die is enkel weggelegd voor de echte die-hards. Hier gaat het bij dag twee tot maar liefst 5200 meter hoog (!!), dus dat betekent een stijging van maar liefst 1300 meter terwijl je al op bijna vierduizend meter hoogte start. Dit is fysiek enorm zwaar en vergt een uitstekende conditie gecombineerd met het feit dat je geen hoogteziekte mag oplopen. Het grote voordeel is wel dat daarom erg weinig personen deze variant doen en daarom kan je bij de route van de originele Inca Trail aansluiten om zo op de zesde dag Machu Picchu te bezoeken. Is het dit waard om dat te doen? Nou, ik hou wel van een beetje uitdaging, maar de tweede dag is echt wel heel extreem. Gelukkig zijn de andere dagen vergelijkbaar met de Inca Trail en dus zeker doenbaar.  

Tourorganisaties
Je kan de Salkantay Trek alleen wandelen, maar dit wordt zelden gedaan. De meeste wandelaars opteren voor een organisatie die hen gedurende de trail begeleidt. Dat is wel zo makkelijk, want campings vind je zeker bij de eerste twee dagen van de Salkantay Trek niet in overvloed en zomaar ergens kamperen, is niet evident en volgens mij ook niet toegelaten. Maak wel een onderscheid tussen organisaties die de Salkantay Trek verkopen en/of organiseren. Zo kan je bijvoorbeeld met de Belgische reisorganisatie Joker de Salkantay Trek wandelen aangezien het deel uitmaakt van een pakketreis naar Peru. Het nadeel bij dit soort formules is echter dat wandelaars worden samengepropt tot één grote groep tot soms zelfs dertig personen wat echt wel heel veel is. 

Organisaties die de trail zelf inrichten hebben één gigantisch groot voordeel: ze beschikking over hun eigen basecamp of camping waardoor je niet in een tent moet slapen, maar je beschikt dan over een eigen (koepel)hut. Dit is weliswaar zonder elektriciteit en verwarming, maar is nog altijd een stuk gemakkelijker en comfortabeler dan een tent. Daarom raad ik dus sterk aan om voorzichtig te zijn met het kiezen van de tourorganisatie wanneer je deze trekking wil doen. Er zijn veel organisaties waardoor het moeilijk kiezen is. Ik heb eerst mijn licht opgestoken bij Trexperience maar daar werd de vierdaagse Salkantay Trek niet georganiseerd op mijn voorkeurdatum. Ik had meer geluk bij Extreme Tourbulencia waar de vierdaagse trekking wel werd georganiseerd op die bewuste datum. Beide organisaties zijn erg gereputeerd en zijn ten zeerste aanbevolen. 

Voor de vier- of vijfdaagse Salkantay Trek moet je rekenen op een bedrag van ongeveer 550 dollar wat zeker niet weinig is, maar je krijgt er ook een heleboel voor terug:

  • Vervoer van Cuzco naar de startplek (onderweg wordt er gestopt voor ontbijt, maar dit is niet inbegrepen)
  • De vergunning voor de Salkantay Trek
  • Alle overnachtingen in de basecamps
  • Ontbijt, middagmaal en avondmaal op elke dag (behalve dus ontbijt op dag één en op de laatste dag bij Machu Picchu)
  • Een overnachting in een hotel in Aguas Calientes
  • De toeristenbus naar Machu Picchu (de terugweg zit niet inbegrepen in de prijs, hier moet je dus één uur naar beneden lopen om terug tot in Aguas Calientes te komen of wel koop je een extra ticket voor twaalf dollar)
  • De inkom voor Machu Picchu 
  • De trein naar Ollantaytambo waar je wordt opgepikt om via een taxi of busje terug naar Cuzco te rijden
Zelfs als je er niet voor kiest om te werken met een organisatie, ben je gauw enkele honderden dollars kwijt voor transport, overnachtingen en de inkom voor Machu Picchu. Dus 550 dollar voor dit gehele pakket vind ik waar voor het geld, hoewel het zeker een smak geld blijft voor een paar dagen wandelen. 

Praktische zaken en weetjes
  • Neem zeker en vast een goede slaapzak mee, want bij de eerste basecamp op 3900 meter hoogte (Soraypampa) wordt het erg koud wanneer de zon onder is en gaat het kwik snel tot tien graden en meer onder nul. Als je geen slaapzak hebt, kan je er altijd één huren. Bij deze temperaturen is een extra liner ook misschien handig. 
  • Net zoals een slaapzak zijn wandelstokken eigenlijk onontbeerlijk. Vooral bij de afdaling op dag twee zijn ze een niet te missen hulpmiddel om te laveren tussen de talloze stenen, keien en rotsen die hier liggen.
  • Je start in Cuzco en het is handig om bij een supermarkt een voorraad powerbars of ander krachtvoer in te slaan als proviand. Met name de stijging naar de Salkantay Pas vergt energie die je kan aanvullen met snoeprepen of iets anders. 
  • Zie ook dat je stevig schoeisel meehebt, want de stenen en keien zijn niet mals voor je voeten. Een wandelgenoot had minder geluk en haar schoenen waren op het einde van dag één al rijp voor de vuilbak en dan moet het echte werk nog beginnen. Zeker de afdaling bij dag twee is een slagveld voor schoenen én voeten.
  • Daarom is het ook een goed idee om blarenpleisters mee te nemen. Ik droeg lage wandelschoenen en de vele stenen en keien hakten soms gretig in op mijn schoenen en dan was ik blij dat ik een blarenpleister mee had. 
  • Mocht de tocht naar de Salkantay Pas echt niet lukken, zijn er nog een heleboel paarden die hier rondlopen om rugzakken én toeristen naar boven (en beneden) te brengen. Zie het echter als een noodmiddel, want urenlang op de rug van een paard zitten, is ook geen pretje. 
  • De Salkantay Trek gaat dus tot op een hoogte van ruim 4600 meter en daarom is het aangeraden om zeker twee of drie dagen eerder in Cuzco te arriveren zodat je kan acclimatiseren aan de hoogte. Wanneer je dit niet doet - zoals mijn twee Braziliaanse wandelgenoten - zal je meer dan waarschijnlijk last hebben van hoogteziekte. 
  • Diamox kan helpen tegen hoogteziekte, maar is enkel op voorschrift verkrijgbaar. Bovendien is het eigenlijk bedoeld tegen epilepsie en zijn er nevenwerkingen als je dit inneemt. Een gevalletje "enkel in noodgevallen" dus. 
  • Cocabladeren kauwen en cocathee drinken helpt ook tegen hoogteziekte, maar bekijk het als een doekje tegen het bloeden. 
  • Bij de basecamps is er wel een bed voorzien, maar geen kussen en dat kostte toch een groot deel van mijn nachtrust. Een opblaasbaar kussen is dus zeker handig bij de overnachtingen. 
  • Ik heb de trekking in juni gedaan wanneer het daar winter is, maar dit is de beste periode om deze trekking te doen aangezien in de zomer (in de periode van januari) het regenseizoen actief is. Het voordeel is wel dat er amper toeristen zijn, maar door de mist en regen zal je ook een groot deel van het landschap missen. 
GPX-routes
De GPX-routes heb ik opgenomen met Wikiloc en zijn een registratie van de wandelingen zoals ik ze gedaan heb. Deze wandelingen heb ik dus gedaan samen met de gidsen van Extreme Tourbulencia en de routes beginnen en eindigen dus ook bij de campsites waar Extreme Tourbulencia een onderkomen heeft. Bij andere tourorganisaties is dit lichtelijk anders, maar meestal liggen deze campsites bij elkaar in de buurt. Hoewel de GPX-routes ook gebruikt kunnen worden om de Salkantay Trek individueel te wandelen, zijn er geen campings aangeduid. Bij de laatste dag zijn er wel campings waar je kan kamperen, maar bij de overige dagen zijn er enkele overdekte koepeltenten beschikbaar die je - in het hoogseizoen - op voorhand moet reserveren. Aangezien ik dag drie heb overgeslagen, vind je die met andere woorden ook niet terug in dit overzicht
Dinsdag 20 juni
Deel 1 - Van Sayllapata naar Soraypampa
In juni was ik in Peru om de vierdaagse Salkantay Trek te lopen. Deze trektocht is een leuk alternatief voor de Inca Trail die erg populair is in de zomermaanden. Wat de Salkantay echter aan cultureel erfgoed mist, compenseert het met natuurlijke bezienswaardigheden die ik deels op deze route te zien krijg.

Met gidsen Jaime en Dario en nog een Braziliaans stel vorm ik een heel klein groepje, maar dat is genoeg gezelschap voor mij. Ik sta op een ongoddelijk uur op en word naar Sayllapata gebracht waar ik rond negen uur aankom. Hier wandelen we ruim twee uur om tot bij het eerste basiskamp bij Soraypampa te geraken. Ik begin op ruim 3600 meter hoogte en hoewel de helling naar boven niet erg steil is, is het toch een goede oefening om op deze hoogte te klimmen. Het begint wat gewoontjes, maar later word ik begroet met een prachtig - letterlijk - groen pad dat me meteen aan Ierland doet denken, maar dan met meer kleurrijke bloemen en planten. De Salkantay is een populair alternatief voor de klassieke Inca Trail en grote groepen tot 28 personen kruisen ons pad. Dan ziet ons kleine groepje er opeens niet meer zo slecht uit...

Deze korte, maar mooie route wordt gekenmerkt door een eeuwenoud Incakanaal dat tot op de dag van vandaag nog wordt gebruikt. Dit  kanaaltje loopt langs de rand van een klif, maar het is nooit gevaarlijk om hier te lopen. Het doet me denken aan de beroemde levada's op Madeira waar ik drie jaar geleden was inclusief de groene omgeving van dit idyllische eiland. Bij de geïmproviseerde houten bruggen is soms wat hulp nodig, maar met kleine, voorzichtige stapjes zijn ook deze bruggen zonder problemen te nemen. Tegen het einde daal ik af en na ruim vijf kilometer lopen kom ik aan bij Juanpi, het eerste basiskamp van deze trektocht.

Dit is een korte maar fijne kennismaking met de Salkantay en is eigenlijk niet meer dan een opwarmertje voor wat komen gaat. Leuk, maar nog niet het echte werk.

Deel 2 - Naar het meer van Humantay en terug
Het tweede deel van de eerste dag op de Salkantay Trek is een trip naar het hemels mooie meer van Humantay. Dit meer is ook erg populair als dagtocht en dat merk ik wanneer honderden wandelaars de afdaling maken in de namiddag als ik aan de steile klim naar boven begin.

De ochtend was misschien nog niet het echte werk, maar deze klim is dat zeker wel. In totaal overwin ik bijna vijfhonderd hoogtemeters met een lieftallig stijgingspercentage dat zweeft tussen de twintig en dertig procent. De start vanuit het basiskamp is aangenaam en de eerste kilometer volgt een grindweg die langzaam omhoog gaat. Bij een weiland staan wat paarden te grazen en hier moet ik door een kleine opening om bij het meer van Humantay te komen. Dit is ook het signaal dat ik me kan voorbereiden op de wat zwaardere klim. Met langzame passen ga ik omhoog en het duurt ongeveer anderhalf uur om bij het meer te komen. De kunst is om dit echt wel langzaam te doen, na enkele tientallen stappen te stoppen om even te pauzeren en dit patroon te herhalen. Wandelaars die me eerst als een sportwagen voorbij razen, happen later naar adem. Het goede nieuws is echter dat de tocht naar boven verloopt op een makkelijk beloopbare ondergrond.

Eenmaal aangekomen bij het meer kijk ik met grote verbazing naar de diepblauwe kleur van het water. Nog indrukwekkender dan het meer zelf is de rotswand van de Humantay bij het meer. Het meer ligt op een hoogte van ongeveer 4250 meter terwijl de top van de Humantay-berg er meer dan een kilometer bovenuit torent. Zo kijk ik uit op een bergwand van ruim een kilometer met aan de rand een prachtig bergmeer. Elke foto hier is een kandidaat voor een afbeelding op een postkaart. Even later klim ik wat hoger om een totaalbeeld van het meer te krijgen. Hier moet je uitkijken voor de rotsen en stenen, want één verkeerde stap kan pijnlijke gevolgen hebben. De verplichte Instagram-foto's op een rots met uitzicht op het meer zijn niets voor mij en ik geniet meer van het uitzicht. Hoewel het hier nog steeds wemelt van de toeristen, valt de drukte verrassend goed mee aangezien de wandelaars van de dagtochten allang verdwenen zijn.

De terugweg is relatief eenvoudig en gaat razendsnel naar beneden. Bij het verlaten van de wei zie ik dat ik een stempel van de Salkantay Trek in mijn paspoort kan krijgen en één Soles later staat de stempel in mijn paspoort. Een mooie herinnering aan deze trektocht. Tegen het einde ben ik alleen met de gidsen en moet ik even wachten op mijn Braziliaanse vrienden die duidelijk niet gewend zijn om op deze hoogte te wandelen. Maar na tien minuten wachten verschijnen ook zij in het basiskamp.

Wat mij betreft is het meer van Humantay misschien wel de mooiste natuurlijke attractie van Peru en dat wil je als wandelliefhebber echt niet missen. De klim kan bij momenten zwaar zijn en zeker op deze hoogte. Maar dat maakt de beloning des te groter als je het prachtige meer bereikt. 

Woensdag 21 juni
Het magnum opus arriveert op dag twee waar de hoge Salkantay Pas wacht, gevolgd door een afdaling van bijna tweeduizend meter naar beneden. Een goed gevulde wandellunch die veel klim- en daalwerk vereist!

Ik begin weer bij het basiskamp van Soraypampa waar een koude nacht wordt afgewisseld met een stevig ontbijt. Ik trek mijn handschoenen aan want de temperatuur flirt met negatieve waarden en de zon is nergens te bekennen op deze vroege ochtend. De start is best aangenaam en volgt dezelfde route als gistermiddag met een licht hellende route naar het meer van Humantay. In plaats van links af te slaan, ga ik rechtdoor en in een heel rustig half uur ben ik al bijna honderd meter geklommen. Nou, dat ging heel vlot! Koning Salkantay denkt daar echter anders over, want als de berghelling in zicht komt, wordt de grindweg ingeruild voor een parcours van gras, stenen, zand en kleine geulen die weilanden in meerdere stukken snijden. Het stijgingspercentage zit hier ook in de dubbele cijfers en dit stopt pas als de top van de pas is bereikt.

De eerste echte stop is bij een grote vlakte waar ook een schuilhut is die frisdranken en energiedrankjes verkoopt. Die dingen heb ik echter al bij, maar zitten nog onaangeroerd in mijn dagrugzak. Op dit punt in de wandeling sta ik meer versteld van het enorme aantal wandelaars. Ik dacht dat de Salkantay een relatief rustige langeafstandswandeling was maar dat is helaas een leugen. Ik denk dat ik zeker driehonderd wandelaars kan tellen en misschien wel meer. Ik loop al een tijde voor op de rest en als ik pauzeer vraag ik gids Dario om me gezelschap te houden aangezien de klim naar de pas nu echt begint en ik de weg helemaal niet weet. Hij weet me echter gerust te stellen dat ik alleen bij een splitsing rechtsaf moet slaan en die weg moet blijven volgen.

Met die wijsheid hervat ik de wandeling en sla rechtsaf om een weg te volgen met rotsen, stenen, keien en nog veel meer van dat onheil. Het gaat hier best hard omhoog met percentages die boven de twintig procent uitkomen. Ik begin me echter zorgen te maken als ik zie dat er niemand meer op dit pad is en letterlijk honderden wandelaars kiezen voor het zigzaggende zandpad aan de linkerkant. Ik zie niemand van de gidsen en lichtelijk in paniek begin ik meteen af te dalen omdat ik vermoed dat ik helemaal verkeerd ben gegaan. Een gids uit een andere groep verzekert me echter dat ik inderdaad op de goede weg ben, maar niet nadat ik me flink heb ingespannen om eerst te stijgen en dan weer af te dalen. Laat ik voorop stellen dat ik het ontbreken van een gids op dit pad van de dagwandeling een serieuze beroepsfout vind... Met veel zweetparels weet ik me omhoog te hijsen totdat de tweede vlakte voor de pas wordt bereikt.

Deze vlakte is versierd met enkele rotsen en een meertje dat niet kan wedijveren met de schoonheid van het Humantay-meer van de dag ervoor. Nadat ik weer op krachten ben gekomen, begin ik aan de ultieme klim naar de Salkantay Pas. Hiervoor moet ik eerst een kleine doorgang met ijs overwinnen. Er zijn zeker geen stijgijzers voor nodig, maar het ijs is hier nog steeds gevaarlijk glad. Ook de hellingen dwingen respect af, maar na 3,5 uur bereik ik eindelijk de top en het ziet er… een beetje gewoontjes uit. Geen spectaculair bergmeer of dramatisch landschap, maar veel rotsen en de bergtoppen van de Humantay en Salkantay waar ik al uren naar uitkeek. Later verneem ik dat hier tot 2019 een prachtig bergmeer te bewonderen was, maar een lawine van rotsen begroef het meer en sindsdien zie je hier alleen maar rotsen.

Dit was misschien wel het meest inspannende deel van de dag, maar het moeilijkste deel is ongetwijfeld de afdaling naar de lunchplek, die op twee uur afdalen ligt. De route verandert langzaam maar zeker in een weg die uitsluitend bestaat uit stenen in alle soorten en maten. Van gladde, afgeschuurde rotsen tot kleine kiezels die aan het profiel van je wandelschoen blijven plakken. Beide typen hebben één ding gemeen: ze laten me vallen. Gelukkig zijn de valpartijen niet meer dan veredelde stuimelingen waarbij ik op mijn achterwerk val. Er zijn zoveel stenen dat een paar stevige wandelschoenen op dit deel van de route een absolute must zijn. Groot is dan ook mijn voldoening als ik een prachtige vallei zie opduiken waar ik kan lunchen. Het dal wordt gedomineerd door een beekje met een rode kleur dat het krijgt van de ijzerrijke ondergrond. Opvallend is ook dat de beek een lichte knik naar boven heeft die door de sterke stroming gemakkelijk overwonnen kan worden.

Na veertig minuten wachten op mijn Braziliaanse reisgenoten - die inmiddels allebei last hebben van hoogteziekte - begint de eindsprint. Nou sprinten..., het is een afdaling van drie uur, maar gelukkig in een andere omgeving. Stenen maken langzaam maar zeker plaats voor een grindweg en vanaf een hoogte van 3900 meter word ik getrakteerd op een groene omgeving van nevelwoud waar ik prachtige planten, bloemen en vogels zie. Een kolibrie boven de 3500 meter? Dat is hier normaal. Dit deel is waarschijnlijk het mooiste deel van de hele dag omdat het groene nevelwoud nu eenmaal een mooier decor is dan het steenveld van de Salkantay Pas. Toch vind ik de opzet van deze dag een beetje saai omdat hij bestaat uit één lange klim omhoog en een nog langere afdaling van bijna twee kilometer naar beneden. Deze bijna drie uur durende afdaling verloopt echter verrassend vlot waarbij ik op het einde een mooi zicht krijg op een woeste rivier die ik op het allerlaatste moment kan oversteken via een ietwat verborgen brug.

Deze wandeldag is er een van hoogte- en dieptepunten en dat mag je letterlijk nemen. De klim naar Salkantay Pas vergt enige inspanning, maar is te doen met een gezonde dosis doorzettingsvermogen en een normale conditie. Dan is de afdaling die er direct op volgt wat lastiger. De achtergrond van de bergtoppen en later het nevelwoud is prachtig om te zien, maar de lay-out van het parcours is nogal saai, waardoor deze dag gemengde gevoelens bij mij oproept.

Donderdag 22 juni
De derde dag van de vierdaagse Salkantay Trek slaat een etappe over (eigenlijk is de Salkantay Trek een vijfdaagse langeafstandswandeling) en start vanuit Lucmabamba om te eindigen in Aguas Calientes. Er zitten meer dan duizend hoogtemeters op deze dag, zowel naar boven als beneden.

Lucmabamba ligt zo'n tweeduizend meter boven de zeespiegel wat betekent dat ik het nevelwoud van de dag ervoor vaarwel zeg en nu geniet van het landschap van het regenwoud. In Lucmabamba zijn een paar kleine koffieboeren die op ambachtelijke wijze koffie verbouwen dankzij de koffiebonen die er in overvloed groeien. Gids Dario legt me uit hoe het proces werkt en wijst erop dat hier veel koffiebonen groeien in het wild. Ook andere planten en bloemen zijn hier volop aanwezig. Maar ik ben hier om te wandelen en dat doe ik over een oude Incaweg die gelukkig nog onderhouden wordt. En die weg gaat flink omhoog: meer dan achthonderd meter om precies te zijn. Een pittige klim, maar in tegenstelling tot gisteren is het pad deze keer niet bezaaid met keien en rotsen. Integendeel, het pad ziet er goed uit en de eerste kilometers gaan verrassend vlot. Ondertussen geniet ik met volle teugen van het prachtige uitzicht op de woeste rivier die honderden meters lager stroomt en het regenwoud dat mij omringt.

Als er vierhonderd hoogtemeters op de teller staan, wordt het wat lastiger en begint de klim wat steiler te worden. Maar omdat ik dit keer niet op een hoogte van vierduizend meter zit, is de weg naar boven een stuk makkelijker dan de andere dagen. Af en toe stop ik ook om even te pauzeren en op de meest verrassende plekken vind ik een paar winkeltjes en sanitaire haltes. Ongeveer halverwege de route is er zelfs de mogelijkheid om te kamperen. Kijk, dit had ik totaal niet verwacht! Het meest onverwachte moment is de top zelf waar een grote weide deel uitmaakt van het landschap waar zelfs enkele paarden grazen. Vanaf de top heb je een fenomenaal uitzicht over de weidse omgeving en zie je in de verte het waterkrachtstation en zelfs (een deel van) Machu Picchu liggen.

De afdaling is deze keer weer erg lang en gaat maar liefst duizend meter naar beneden. Na honderd meter dalen is het echter tijd voor een uitgebreide stop want daar ligt de kleine ruïne van Llactapata. Er wordt aangenomen dat dit een voormalige controlepost van de Inca's was en sommige gebouwen zijn zelfs gerestaureerd. Het ziet er mooi uit, maar het terrein is zo klein dat je hier hooguit tien minuten stopt. De rest van de weg zigzagt naar beneden en het pad heeft hier veel meer trappen dan op de klim omhoog. Het regenwoud is hier op zijn dichtst en vormt daarom de ideale beschutting tegen de zon die nu hoog aan de hemel brandt. Gids Dario stopt af en toe om planten zoals orchideeën te laten zien. Hij kijkt verbaasd als ik zeg dat ze ook in België groeien en zijn verwarde blik verraadt dat hij me niet gelooft. Na twee uur dalen nader ik het waterkrachtstation, maar niet voordat ik over een prachtige hangbrug loop in een ongerept stukje natuur.

De pauze bij het waterkrachtstation wordt gebruikt om vitamines, eiwitten, zouten en andere voedingsstoffen aan mijn dieet toe te voegen voor de finale. Deze finale is een twaalf kilometer lange doortocht naar Aguas Calientes dat grotendeels een treinspoor ernaartoe volgt. Het begin van dit stuk is licht bergopwaarts, maar de rest van de weg is overwegend vlak met hier en daar een paar kleine hellingen. Dit is het makkelijkste, maar misschien ook wel het minst interessante deel van de Salkantay Trek. De omgeving van het regenwoud blijft mooi, maar echte uitschieters zijn er niet of het moet de brug zijn die ik anderhalve kilometer na mijn stop over deze weg tegenkom. Goed voor een paar foto's in het fotoalbum, maar niet meteen wauw. Om de dode momenten op te vullen praat ik regelmatig met Dario en na ruim een uur ligt de helft van de resterende route alweer achter ons. De laatste kilometers zijn misschien wel het minst inspirerend en dan begint het aftellen naar Aguas Calientes. Op de allerlaatste kilometers wordt de spoorlijn zelfs verlaten en gaat het terug naar de normale weg om in het centrum van Aguas Calientes te komen. Hier moet je wel uitkijken voor de bussen die terug komen van Machu Picchu en is het aan te raden om aan de kant te lopen. Na bijna 23 km zit de wandeling erop en kan ik me eindelijk verheugen op een dagje Machu Picchu.

Deze dag heeft dezelfde symptomen als de tweede dag van de Salkantay Trek: het pad wordt een beetje saai omdat het bestaat uit één lange klim, gevolgd door een nog langere afdaling. Het pad naar Aguas Calientes in de namiddag is helaas ook niet erg inspirerend. Toch had ik deze dag wellicht meer wandelplezier dan de dag ervoor door het goed begaanbare pad, de prachtige jungleomgeving en een vleugje cultuur bij Llactapata. Hierdoor voelt deze dag aan als de meest complete wandelervaring van de Salkantay Trek.

Vrijdag 23 juni
Machu Picchu is het vijfde nieuwe wereldwonder dat ik te zien krijg en een van de mooiste. Een verborgen stad midden in de Andes klinkt net zo mooi als het in werkelijkheid is.

Eerder deze week wandelde ik met een gids de Salkantay Trek. In mijn geval betekent dat een privétour, aangezien ik de enige was die de vierdaagse Salkantay Trek deed. Gids Dario vergezelt me ook op Machu Picchu en vertelt me uitgebreid over deze stad: hoe het nooit ontdekt is door de Spanjaarden, waar de architectuur uit bestaat, wat de belangrijkste gebouwen staan en zoveel meer. Sinds 2021 kun je je niet meer vrij bewegen in Machu Picchu, maar is het terrein opgedeeld in circuits. Ik volg circuit één en dat is misschien wel het meest complete circuit waar je Machu Picchu van alle kanten kunt bekijken.

Dat betekent dat ik eerst wat trappen moet beklimmen om hoger te komen, maar zo krijg ik wel een mooi overzicht van de citadel. Bezoek Machu Picchu zo vroeg mogelijk en het aantal toeristen valt verrassend goed mee. Ik bezocht Machu Picchu om zes uur 's ochtends en al mijn foto's zijn redelijk toeristenvrij. De zonsopgang bij de Tempel van de Zon wil je zeker niet missen! Het is misschien niet de Zonnepoort, maar het komt aardig in de buurt. De echte ster van dit ensemble blijft het indrukwekkende decor van bergen waar bergen zoals Huyana Picchu en Machu Picchu over de citadel waken.

Machu Picchu is terecht een van de nieuwe zeven wereldwonderen en het concept van een verloren stad in de bergen tart elke verbeelding. De site zelf is niet erg groot, maar groot genoeg om een paar uur rond te dwalen. Jammer dat het sinds 2021 met circuits werkt, maar dat is om de massa mensen zo vlot mogelijk door te laten gaan. Dus doe jezelf een plezier en kom hier zo vroeg mogelijk.

Conclusie
Laat ik voorop stellen dat de Salkantay Trek een geweldige belevenis is die uit heel wat natuurpracht bestaat. Het is bijna irreëel om de verschillende landschappen zoals bergtoendra, nevelwoud, regenwoud en steenvelden te bezichtigen op amper een paar dagen tijd. Ook de prachtige top van de Salkantay en het idyllische meer van Humantay zijn toppers van de zuiverste soort. Maar verwend nest als ik ben, had ik toch gehoopt op meer. Ik was namelijk een beetje teleurgesteld in de samenstelling van de dagen. Zowel bij dag twee als dag drie is er een lange stijging die wordt gevolgd door een nog langere daling en dat is soms toch wel een tikkeltje saai. Ook de laatste tien kilometer naar Aguas Calientes zijn niet mijn meest spannende wandelkilometers van dit jaar. 

Nogmaals, het bergachtige landschap in een subtropisch klimaat kan je als Europeaan moeilijk bevatten, maar door de dagelijkse lange stijging en daling voelt het soms wat monotoon aan. Tel daarbij nog een bezoek aan Machu Picchu en je beschikt als toerist over een wel heel mooie combinatie van wandelen en cultuur. In de omgeving van Cuzco is dit - meer nog dan de Lares Trek en Inca Trail - wellicht de mooiste trail om te doen, maar als je echt op zoek bent naar een mooie trekking zijn er wellicht betere kandidaten in Peru zoals de Cordillera Huayhuash. Als je echter één week tijd hebt in Cuzco blijft de Salkantay Trek wel zonder twijfel de beste keuze!

zaterdag 8 juli 2023

Reisverslag Peru en Bolivia deel vijf: zout op de vlakte

Donderdag 15 juni 
Eén van de hoofdredenen om deze spectaculaire reis te doen, is de onmetelijke zoutvlakte van Salar de Uyuni waarin we met enkele jeeps door deze zoutvlakte rijden. In Bolivia is het nu winter en op deze reis was dat tot dusver amper op te merken. Hier zijn de temperaturen door de hoge ligging van de zoutvlakte echter een stuk kouder en was het 's nachts klappertanden bij min twaalf graden. Ook de ochtend doet nog koud aan, maar wanneer we om acht uur 's ochtends vertrekken klimt de zon in de horizon en wordt het langzaam warmer. Het begin van deze dag heeft weinig met zout te maken, want op minder dan een half uurtje rijden bevindt er zich een soort van kerkhof voor treinen waar oude locomotieven en treinstellen staan. Eén daarvan is zelfs overvallen geweest door de beruchte boeven Butch Cassidy en Sundance Kid voordat ze richting pierenland werden gestuurd door de Boliviaanse politie. Het laatste jaar ben ik minder bezig met fotografie, maar deze plek is echt wel ideaal voor urbex met als leuk toemaatje een mysterieuze mist die de stad Uyuni in de verte omhult. 

Na het rondje urbex stoppen we even bij een plaats waar ze zout vervaardigen. Dit is een kleine, familiale ambachtelijke zaak waar alles manueel gebeurt. Zoals zo vaak bij dit soort dingen is het leuk om dit even te bekijken maar de toeristische walm om zoveel mogelijk souvenirs te verkopen, is nooit erg ver weg. En dat is voor mij het ogenblik om me uit de voeten te maken. Het echte werk volgt nu en we staan bij de rand van de zoutvlakte waar de zoutvlakte een geweldige indruk maakt. Gelukkig heb ik mijn zonnebril op, want de stralende zon wordt zonder problemen weerkaatst door het witte zout. Zo ver mijn ogen kunnen speuren, zie ik niets anders dan zout. Er zijn ook enkele plaatselijke warmwaterpoelen waar soms Bolivianen op afkomen en die poelen fungeren dan als geïmproviseerde heilzame bronnen. Het water dat de lucht en omgeving weerspiegelt kan niet anders dan als imposant worden omschreven.  

Daarna wordt er even halt gehouden bij het allereerste zouthotel van deze zoutvlakte. Letterlijk alles is hier van zout gemaakt: kamers, bedden, stoelen, de bar en uiteraard het hotel zelf. Een aantal jaar geleden is hier ook de Dakar Rally vertrokken, maar het beeld ter ere van deze start heeft inmiddels betere tijden gekend. Het hotel zelf wordt tegenwoordig niet meer gebruikt omdat het hier 's nachts veel te koud is, toch zeker in deze wintertijd. Toch is het leuk om deze zoutarchitectuur te bewonderen én te fotograferen. Rond de middag worden we naar Incahuasi gereden waar ons nog een verrassing te wachten staat. We mogen eerst namelijk een tweetal kilometer wandelen en daar wacht er op ons een prachtig gedekte tafel en dineren we in deze gigantische leegte van zout. Ik denk niet dat ik ooit op een mooiere plaats heb gegeten dan dit. Af en toe merk ik een toeristenbusje op, maar het is hier verrassend kalm. 

Na het diner vervolgen we onze wandeling naar Incahuasi en dat is al een speciale ervaring. Incahuasi zelf is echter nog veel magischer. Deze plaats is een soort van eiland op de zoutvlakte dat tot zeventig meter hoog reikt en waar reuzencactussen groeien tot tien meter hoog. Op deze grote hoogte is het even puffen en blazen om naar boven te komen, maar het uitzicht is werkelijk adembenemend. Ook de vele cactussen geven deze plek een apart smoeltje. Het is niet verrassend dat hier zich een boel meer toeristen bevinden, maar dat vind ik helemaal niet zo erg, zo mooi is deze plaats. We blijven hier bijna een uur, maar zelf dat vind ik nog te kort om deze oase van rust te verkennen. Vervolgens rijden we wat verder om de obligate foto's te nemen waar er gespeeld wordt met perspectief. Het speelgoeddinosaurusje wordt meegenomen, vlakbij de camera gezet en wij staan twintig meter verder waar we verrast moeten opkijken als we de dinosaurus naderen. Even het kind in mij loslaten, maar na een half uurtje heb ik er wel genoeg van.

Het laatste luik van de dag brengt ons bij enkele plassen waar de ondergaande zon in wordt geprojecteerd en dat levert uiteraard prachtige plaatjes op. Veel koude ook, want miljaar, de temperatuur daalt zienderogen wanneer de zon langzaam verdwijnt onder de horizon. Vriestemperaturen doen mijn handen verkleumen, maar het kan nog altijd erger. Enkele vrijwilligers hebben zich opgeofferd om de meest bizarre posities aan te nemen bij een timelapse video waar de jeep rond de groep circuleert met de ondergaande zon als achtergrond. Van alle foto's en video's die we hebben genomen, is dit toch wel de meest indrukwekkende prestatie van allemaal. Rond half zes komen we terug in Uyuni aan na toch wel een onvergetelijke dag. Graag had ik een driedaagse jeepsafari gedaan bij deze zoutvlakte, maar de dertigdaagse variant van deze reis ging echter niet door waardoor ik tevreden moet zijn met één dagje Uyuni. Jammer, maar ook fantastich!  

Vrijdag 16 juni
De zoutvlakte wordt vandaag vaarwel gezet en een busreis van een halve dag brengt ons naar Potosi, de hoogste stad ter wereld. Deze stad was honderden jaren geleden één van de grootste ter wereld en dat heeft alles te maken met de aanwezige zilvermijn bij de Cerro Rico. Uit deze berg werd naar schatting 75% tot 80% van al het zilver in de wereld gehaald en dat gaf deze stad een ongeëvenaard aanzien en spijsde de Spaanse schatkist. Dit komt echter met een erg donker randje, want gedurende al die jaren kwamen hier miljoenen slaven en inheemse bewoners om het leven. Een wilde schatting spreekt van acht miljoen personen en dat is bijna niet te bevatten... Wanneer ik in Potosi aankom, is het stadje echter een stuk vredelievender, maar valt een ander ding op: luchtvervuiling. Misschien komt het door de ijle lucht op meer dan vierduizend meter hoogte, maar de luchtvervuiling neemt hier echt groteske vormen aan. 

Daar heb ik 's middags weinig last van, want ik rust even uit op mijn hotelkamer en ik ga daarna iets eten in het hotel. Het wordt een simpele maaltijd om de maag te vullen aangezien ik wat later naar de plaatselijke zilvermijn ga. Samen met twee andere dames uit de groep trek ik erop uit en ik trek toch even grote ogen wanneer ik het busje zie arriveren. Een klein busje met 's werelds kleinste stoelen begroet ons en brengt ons naar een plek waar we ons omkleden om de mijn in te stappen. Eerst moeten we echter van de gids wel een bus fruitsap kopen van eerst vijf Bolivianos en een paar ogenblikken later tien Bolivianos. Ik heb dus zo'n donkerbruin vermoeden dat hij zelf met een deel van dat geld is gaan lopen... Dit wordt gebruikt om aan de mijnwerkers te geven die daar een loodzwaar leven lijden. Wanneer ik enkele Duitse toeristen zie die echter niks bijhebben, gaat er bij mij wel een rode vlag af. Ik wil discussiëren met de gids, maar de twee dames zijn me voor en er ontvouwt zich een geanimeerde discussie. De toon voor de rest van de rondleiding is meteen gezet!

De rondleiding in de mijn zelf duurt ongeveer anderhalf uur, maar was bij ons wat korter. Bij de hoofdingang legt de gids een heleboel uit en zijn het vooral de mijnkarretjes die opvallen met hun vracht en een spoor dat zowel voor vertrekkende als aankomende karretjes wordt gebruikt. We duiken dieper de mijn in en zo leren we meer over de mijnwerkers, de geschiedenis van de berg en een gesloten poort waar momenteel niemand aanwezig is aangezien die gesloten is. Vijf dynamietexplosies later weten we dat dit gelogen is, want een kompel komt uit de poort gestapt en doet een vriendelijke babbel met de groep en gids. De schrik zit er bij de dames goed in en ze maken aanstalten om toch terug te keren. Met frisse tegenzin ga ik terug mee, maar niet voor we bij El Tio stoppen. Dit beeldje is de personificatie van de duivel en wordt aanbeden om geen ongevallen te hebben in de mijn. Sigaretten, drank en cocabladeren liggen weelderig om het beeldje verspreid. 

Na ruim één uur stappen we Cerro Rico - de rijke berg - terug uit en daar is het wachten op onze Duitse vrienden die ook een rondleiding krijgen. Dat wachten duurt langer dan voorzien en bij terugkeer wordt duidelijk waarom. Het systeem van de vertrekkende en aankomende karretjes werkt klaarblijkelijk toch niet zo goed als eerst gedacht want twee karretjes zijn tegen elkaar gebotst en dat levert natuurlijk een heleboel heibel op. Het busje met 's werelds kleinste stoelen pikt ons terug op en wonderwel wordt iedereen er in gepropt om eerst terug om te kleden en later terug naar het hotel te worden gebracht. Een memorabele excursie dus, maar ik had toch wel een stuk dieper in de mijn willen gaan!   

Zaterdag 17 juni
La Paz is opnieuw onze bestemming deze dag en dat houdt in dat we ons weer op een lange busdag mogen verheugen. Deze bus begeleidt ons zeven dagen door Bolivia en is gelukkig uitgerust met wifi. Daar heb ik dus dankbaar gebruik van gemaakt, maar vandaag geeft de verbinding niet thuis en dus moet ik me op andere manieren amuseren. Op de Boliviaanse Altiplano is dat geen probleem, want de omgeving is hier schitterend. Na amper een uurtje rijden, houden we een fotostop en met goede reden. De vergezichten zijn hier erg pittoresk met een rode kloof die omgeven is door een groen plateau en bijhorende bergen. We stoppen een aantal keren om flamingo's in de meren te fotograferen. Ik mag dan misschien de driedaagse jeepsafari op de zoutvlakte van Uyuni en omgeving missen, maar dit maakt toch wel veel goed.

Het enige noemenswaardige restaurant wordt op mijn vraag overgeslagen, want bij de eerste passage protesteerden de darmen toch wel en een tweede protestactie zie ik toch niet zitten. Daarom heb ik een proviand van koekjes en chips ingeslagen en naar goede gewoonte is dat uiteraard veel te veel. Toch lijd ik geen honger op weg naar La Paz, want rond vijf uur arriveren we terug in de grootste stad van Bolivia. De intocht verloopt deze keer wat vlotter dan bij de eerste dag in Bolivia, maar toch is het exercisie in geduld om hier door de straten te rijden. De stad heb ik zelf eigenlijk amper gezien omdat ik toen op die dag de Death Road aan het afdalen was met een mountainbike. Dat maak ik met een avondje La Paz niet goed, maar de Heksenmarkt moet ik toch zeker eens gezien hebben! 

Samen met reisgenoot Willem - die toen mee over de Death Road reed - bezoek ik de markt, maar er is niet zo heel veel te zien. Normaal verkoopt men hier de meest gekke prullaria en ik zie inderdaad enkele lamafoetussen, maar voor de rest ziet dit eruit als een normale markt. Misschien komt dit op het wat latere uur rond de klok van acht, want veel zaken zijn ook gesloten. De dag wordt dan maar afgesloten bij een English Pub - ik verwachtte eerder een Irish Pub -  waar ik enkele bieren probeer. Klaarblijkelijk bestaat er zoiets als Winterbier. Volgens de kaart is het Belgisch, maar ik heb er nog nooit van gehoord. De brouwerij is klaarblijkelijk ook Boliviaans. Bolviaans of Belgisch, het smaakt in ieder geval goed!      

woensdag 5 juli 2023

Reisverslag Peru en Bolivia deel vier: overleven op de Death Road

Maandag 12 juni
Vandaag wacht er een lange reisdag aangezien er een grensovergang op het programma staat tussen Peru en Bolivia. Dat betekent echter niet dat dit een leeg aanvoelende dag is, integendeel. Reisgenoot Astrid heeft reisleider Sergio er namelijk van overtuigd om een extra excursie op deze dag te prikken: de archeologische site van Tiwanaku. Het begin van de dag is echter gereserveerd voor de drijvende rieteilanden van Uros op het Titicacameer. Aangezien Puno vlakbij het Titicacameer ligt, is het maar een korte busrit tot aan de kleine ferry die ons overzet naar de rieteilanden. Zoals de naam het al zegt, zijn dit kleine eilanden die van riet zijn gemaakt waar meestal twee tot drie families op leven. Het vele riet op het Titicacameer wordt aangesproken om deze eilanden te maken en het is echt fascinerend om te zien hoe via een eenvoudig proces het riet wordt verweven tot drijvend eiland. We worden ook uitgenodigd om een kijkje te nemen in hun huizen die - uiteraard - ook van riet zijn gemaakt. Dan krijgt het bezoekje een wel heel erg commercieel tintje, want de souvenirmarkt staat wel heel ostentatief op het eiland. Er wordt wel heel hard aangedrongen om dure souvenirs te kopen, maar ik houd het eerder bij een bescheiden prulletje dat weinig voorstelt. Ook het boottochtje naar de terugweg dient met tien soles te worden betaald. Een bezoek dat initieel heel erg tof is, krijgt zo toch wel een zure nasmaak helaas. 

Om tien uur zijn we al terug weg en dan is het tijd voor de grensovergang met Bolivia. Die gebeurt voor alle reisgenoten vlekkeloos op uitzondering van één persoon en laat dat net de reisleider zijn... Sergio had vooraf getoetst of hij enige documenten moest invullen waarop negatief werd geantwoord. De plaatselijke douaneambtenaar denkt er echter anders over en vraagt de snotpieten uit zijn neus. Ondertussen worden we opgepikt door de Boliviaanse gids Fausto die helpt met de formaliteiten en we besluiten om verder te gaan zonder Sergio. Tijdens de namiddag houden we halt bij Tiwanaku. Dit is een archeologische site van een pre-Inca beschaving, maar het is zeker geen Machu Picchu. De site oogt toch wat erbarmelijk, maar gids Fausto behoudt het beste voor het laatste. Zo laat hij een gebouw zien waar de muren versierd zijn met verscheidene hoofden en eentje lijkt wel heel erg hard op een alien. Ideaal complotvoer dus voor uitzendingen op Discovery! Ook de zonnepoort later maakt het bezoekje interessant. Er is eveneens een tweede luik op deze site, maar door de grensovergang zijn we in een andere tijdzone beland waar het één uur later is en met de grensperikelen van Sergio verliezen we al vel tijd. Toch slaagt gids Fabio er in om een blitzbezoek te regelen voor het tweede luik van deze site, ook al is het drie kwartier gesloten. Het duurt amper vijf minuten, maar het is toch wel bijzonder dat we dit nog mogen doen!

Na dit blitzbezoek komen we Sergio opnieuw tegen. Uiteindelijk heeft hij de formaliteiten toch kunnen afronden en heeft hij een taxi genomen om zo tot de site te rijden. Hij ziet er erg opgelucht uit en als beloning mag hij terug meerijden met de bus die nu richting La Paz rijdt. La Paz is niet de hoofdstad van Bolivia, maar is wel de grootste stad van Bolivia waar ook de regering zetelt. De stad bevindt zich op een hoogte van ongeveer 3600 meter en situeert zich in een enorme vallei tussen de bergen. En dat het druk is, zullen we geweten hebben. Het duurt maar liefst anderhalf uur op een maandagavond om tot bij het hotel komen en iedereen is dolblij dat na het hotel verwelkomd wordt na deze lange dag.     

Dinsdag 13 juni
Een dag waar ik lang naar heb uitgekeken, is toch wel deze. Vandaag ga ik namelijk met een mountainbike op pad om af te dalen op de Yungas Road. Dat klinkt niet erg spannend, maar als ik zeg dat dit de Death Road wordt genoemd omdat hier jaarlijks ongeveer driehonderd mensen stierven, is het ineens wel erg spannend. Deze weg was tot in 1994 de enige weg die La Paz verbond met de Yungas regio in het oosten van Bolivia en door het drukke verkeer vielen hier dus jaarlijks ongeveer driehonderd doden. Sinds dan is er een nieuwe, veiligere weg aangelegd en wordt deze weg voornamelijk gebruikt om aan downhill mountainbiking te doen waar ik dus aan meedoe. De excursie is met 125 dollar wel erg duur, maar gebeurt wel via een erg gereputeerde firma dat veiligheid vooropstelt. 

De dag begint met een ontbijt en daarna rijden we La Paz uit om te beginnen aan het eerste luik van deze daguitstap. Ik zet een helm op, maar jas en broek zijn volgens mij niet nodig en daar krijg ik later toch wel spijt van. Nochtans verloopt het begin vrij gemoedelijk. Hoewel ik in jaren geen mountainbike meer heb aangeraakt, ben ik na enkele minuten toch al vlot op pad. Met een groepje van zes personen is de hoeveelheid deelnemers sowieso al klein en er ontstaat een natuurlijke orde: een Duitser die regelmatig aan mountainbike doet in zijn vrije tijd neemt de koppositie, regelmatige fietser en reisgenoot Willem neemt de tweede positie in en ik spartel vrolijk op mijn mountainbike op de derde plaats. We starten op 4700 meter hoogte en de eerste kilometers bevinden zich op verhard wegdek. Hier leren we omgaan met de hoogtes, de snelheden en de fietsen zelf. Op een paar minuten tijd overwin ik ettelijke kilometers en zelfs afdalen op deze wegen, is een belevenis op zich. In totaal fietsen we meer dan 62 kilometer, dus dat is best wel een flink aantal kilometers. 

Bij een kleine tunnel zijn we genoodzaakt om een grindpad te nemen en dit is een klein voorproefje voor wat ons te wachten staat op de echte Death Road. Net wanneer ik er helemaal begin in te komen en verder wil gaan, is het tijd om de fietsen op te bergen om met het busje acht kilometer verder te rijden waar de Yungas weg effectief begint. Met kuilen, putten, grind, oneffenheden, een smal pad (soms slechts drie meter breed) en als kers op de taart een afgrond van driehonderd meter is deze weg dus niet voor lafaards. In het begin is het even beven en niet van stapel lopen, maar de begeleidende gidsen leggen alles haarfijn uit en vertellen ook bij welke passages je moet opletten. Bovendien wordt er regelmatig gestopt voor een fotostop of om even te rusten zodat het tempo alles behalve gejaagd is. 

Het mooiste van deze afdaling is naast de thrillseeking factor toch wel de omgeving die er fantastisch uitziet. De Yungas bevindt zich namelijk vlak bij de Amazone en heeft dus een subtropisch klimaat. Dus naast de afschrikwekkende afgrond zie ik ook spectaculair regenwoud en het gebeurt regelmatig dat ik onder een waterval rijd of naar het einde toe rijd ik door verscheidene beken. Daarbij worden de kleren uiteraard vuil en de jas en broek die ik weigerde aan te doen, mis ik nu toch wel hard. Bovendien regent het een beetje waardoor ik het extra water in mijn jeansbroek meetors. Zit ik daar iets mee in? Niet echt, want dit tochtje is echt wel moddervet. Zowel letterlijk als figuurlijk! Het enige punt waar ik toch wat uitkijk is ongeveer in het midden. Enkele jaren geleden vond hier namelijk een aardverschuiving plaats waardoor er een heleboel modder de weg belemmert waar je enkel via een piepkleine doorgang met je fiets kan doorstappen. Maar dit duurt slechts een tweetal minuten en daarna spring ik weer vrolijk op mijn mountainbike.  

De Duitse mountainbiker die normaal op kop is, is ondertussen één keer tegen de vlakte gegaan en zijn enthousiasme om de koppositie in te nemen is met de noorderzon verdwenen. Ook reisgenoot Willem ziet het niet zitten om als eerste te rijden en zo gebeurt het dus dat een non-mountainbikend sujet als mezelf plots als eerste rijdt op de Death Road. Voor mij toch wel heel erg apart. De waarheid gebiedt me wel om te zeggen dat de grote hoogteverschillen inmiddels achter de rug zijn en dat hier sommige secties plat zijn of heel sporadisch zelfs bergop gaan. Toch gaat het afdalen nog altijd behoorlijk hard. Op de Death Road gaat het van 3200 meter tot 1100 meter op ruim dertig kilometer en dat kan je op zijn minst respectabel noemen. We eindigen bij een klein dierenpark waar we mogen douchen en lunchen. Voor een klein bedrag krijgen we nog een rondleiding door het park, maar ik ben geen fan van opgesloten dieren, zelfs als het gaat om zogenaamde rescue animals. Ik laat dit dus aan mij voorbijgaan en ik geniet nog na van deze dag, want dit is misschien wel mijn leukste dag van een hele leuke reis.   

Woensdag 14 juni
Elke dag had tot dusver wel iets in petto, maar dit is de eerste dag dat we enkel in de bus zitten en niks anders doen. Dat doen we overigens wel zonder reisgenoot Carolijn aangezien ze de gehele reis al kampt met ongemakken en door hoogteziekte is ze definitief uitgeteld voor het Boliviaanse gedeelte van de reis. De verplaatsing naar de zoutvlakte van Uyuni is ver en op onze weg is er niks anders om te zien of te doen. Dan moeten we maar genieten van het landschap, maar bij het begin is daar weinig reden toe. We moeten namelijk uit La Paz rijden en uit deze heksenketel is dat sneller gezegd dan gedaan. Na een uurtje is het ergste leed geleden en rijden we dus naar Salar de Uyuni wat de toegangspoort is naar deze magistrale zoutvlakte. 

Over deze dag valt dus weinig te vertellen, behalve over een paar dingen die me opvallen. Zo heeft elk Boliviaans dorpje op deze weg wel een voetbalveldje van kunstgras. Door het droge klimaat is gras namelijk een luxeproduct en dan is kunstgras een goed alternatief. De Boliviaanse kookkunsten worden door mij laag ingeschat, want bij een restaurantbezoek rond de middag houd ik een rommelende maag van over die later vakkundig op de toiletpot wordt gedumpt. Ik vermoed dat dit eerder te wijten is aan (het gebrek aan) hygiënische standaarden dan de Boliviaanse keuken zelf, maar voor mij is dit genoeg reden om het de komende dagen te houden bij spaghetti, pasta en aanverwanten.