Reisverslag Mexico deel vijf: terug naar de kust

Donderdag 30 december

We vertrekken uit het grijze Chetumal en de eerste, uitgebreide tussenstop wacht amper na een halfuur. Laguna de Bacalar is een prachtig meer waar een plaatselijk bord er ons op attendeert dat het zeven kleuren kent. Het meer is 42 kilometer lang, maar slechts 2 kilometer breed en daarom niet erg groot. Toch is het een populaire bestemming voor toeristen als ik de vele eettentjes en cafés bekijk die zich vlakbij aan het meer bevinden. We stoppen aan zo'n etablissement in Spaanse costa-stijl en voor een aantal reisgenoten is dit het teken om meteen in het water te duiken. Ik etaleer echter eerst m'n fotografiekunsten om de verschillende blauwtinten te fotograferen, maar dat valt eerlijk gezegd tegen. Vooral omdat ik hoogte nodig heb om de verschillende kleuren vast te leggen en die is er in de onmiddellijke omgeving niet. 

Samen met zeven andere personen huren we een bootje om over het meer te varen en wordt de boot ook twee keer stilgelegd om van een korte zwempartij te genieten. Op de punten waar wij komen, is het meer niet diep, maar er zijn wel diepe punten. Het meer is zo verbonden met een cenote en die gaat tot ruim tweehonderd meter diepte! Onderweg verlies ik natuurlijk nog m'n pet en moet het motorbootje noodgedwongen stoppen en wordt het hoofddeksel uit het water gevist. Geen man overboord dus. Hierna bezoek ik nog een klein fort dat zich vlakbij bevindt. Het is te zeggen: ik ga even rond het fort, maar ik ga weliswaar niet binnen. Fuerte de San Felipe de Bacalar is namelijk niet erg indrukwekkend en ik vermoed dat je wel erg snel door het fort bent gelopen. 

Na het middageten is het weer tijd voor onze favoriete plek: de bus. Die gaat van Bacalar naar Tulum en dat zou ongeveer 2,5 duren. Ik weet niet wat er onderweg is misgegaan, maar uiteindelijk worden er dat ruim 3,5 en dat betekent dat er slechts nog één uur beschikbaar is om Tulum te bezoeken. In een sneltreinvaart spoed ik me naar de inkom om kaartjes te kopen. In vergelijking met de vorige drie Maya-sites heeft Tulum een totaal andere sfeer en daar zal de aanwezigheid van Tulum als populaire badplaats niet vreemd aan zijn. Soms heb ik het gevoel om in de nieuwste Baywatch-film rond te lopen met gebronsde mannentorso's en vrouwenlichamen die meer siliconen hebben dan de gemiddelde Brico-voorraad rijk is.

Tulum zelf is overigens erg mooi met prachtig onderhouden paden en tuinen waar de ruïnes zich perfect thuisvoelen. Deze keer is er geen gids bij en dokter ik zelf mijn eigen route uit om de verscheidene gebouwen te bezoeken. Na het bezoek aan Chichen Itza, Uxmal en Palenque weet ik ongeveer wat ik kan verwachten en Tulum heeft inderdaad min of meer dezelfde architectuur als de vorige sites. Het enige wat echt ontbreekt is een majestueuze tempel die boven alle andere gebouwen uittorent, maar Tulum was altijd al een relatief kleine site gebleven. Een uur lijkt kort, maar blijkt dan toch net voldoende te zijn om alles op een rustig tempo te bezoeken. Eindbestemming van de dag is het toeristisch kloppend hart van Yucatan: Playa del Carmen.       

Vrijdag 31 december

De Rivièra Maya, zo wordt de zuidelijke kustlijn van Mexico genoemd waarin Cancun, Tulum en Playa del Carmen populaire oorden zijn. De gelijkenis met de Spaanse Costa is treffend en omvat bijna alles aan toerisme wat ik met een passie haat: veel te druk, duur, oppervlakkig en geen zinvolle dingen om te doen. Carmen del Playa is echter maar een boogscheut verwijderd van het eiland Cozumel waar enkele van 's werelds mooiste koraalriffen liggen. Een fantastische gelegenheid om te duiken dus, ware het niet dat we de dag erna terug naar huis vliegen en dan is een duikpartij geen goed idee wil je je trommelvliezen in onbeschadigde toestand houden. Op eigen houtje organiseer ik dan maar een trip naar de geheime rivier, Rio Secreto. 

Rio Secreto bevindt zich op amper een paar kilometer van Playa del Carmen en is een ondergrondse grot waardoor een rivier loopt. Al zwemmend en lopend trek je gedurende twee uur door deze grot en dat is best wel een unieke ervaring! Eerst word ik opgepikt door een chauffeur die me naar ginder brengt. Ik wil wel graag op tijd terug zijn, want om vijf uur is er een Corona-test voor de terugvlucht die ik uiteraard niet wil missen. De perfect eentalige chauffeur verstaat helaas geen Suske en Wiske-Spaans en dus blijf ik het het antwoord schuldig. Het begin verloopt door de taalproblemen in ware chaos omdat ik totaal niet weet waar ik moet zijn. Gelukkig is er een Engelstalig staflid die me uitlegt hoe de procedure werkt. Ik krijg een gids toegewezen, rijd met een busje naar de grot, trek een wetsuit en waterschoenen aan en dan is het tijd om af te dalen in de grot. 

Het eerste wat opvalt in de grond zijn de stalagmieten en stalactieten die hier staan en die groeien soms van bodem tot aan de top van de grond. Ook stengels van bomen bevinden zich als uitstekende lianen aan het plafond van deze grot. Deze stengels absorberen het water van de grot zodat de bomen altijd een watervoorraad voor handen hebben. Een ander indrukwekkend moment is wanneer er bovenaan de grot een gat is waardoor je de bovenliggende jungle ziet. Pas dan realiseer ik me ten volste dat deze onderwereld zich vlak onder de Mexicaanse jungle bevindt. Wat later wordt het loopwerk ingeruild voor zwemwerk en zwemmen we door de grot. M'n helm met spotlicht valt telkens op mijn neus en dat maakt het zwemmen wat moeilijker. Wanneer ik terug kan staan, wordt dat euvel letterlijk rechtgezet. 

De rest van de trip gaat zo verder, maar het meest indrukwekkende moment wordt voor het laatste bewaard. "Sluit je ogen, tel tot drie en doe dan pas je ogen weer open. Denk aan hoe bevoorrecht je leven is om dit te kunnen meemaken", zegt gids Paulina wat iedereen vervolgens doet. Bij de derde tel gaan de ogen terug open en die worden begroet met een gigantische leegte van duisternis. Daar lig ik dus in het water van een ondergrondse grot: muisstil en pikzwart voor de ogen. Een onbeschrijfelijke ervaring! Aan alle mooie liedjes komt een einde en dus ook aan dit grotverhaal. Achteraf is er nog de Mexicaanse keuken voor een middagmaal en om één uur brengt een busje me terug naar Playa del Carmen. 

Om vijf uur is er een verplichte antigeentest in het hotel. Bij vertrek is Nederland in lockdown gegaan en bovendien was dit sowieso verplicht aangezien we bij de terugvlucht stoppen in de VS waar een antigeentest of PCR-test wordt gevraagd van maximaal één dag oud. Bij m'n eerste blogpost over Mexico had ik geschreven dat dollars meehebben soms wel eens handig kan zijn en dat is hier dus het geval. De test kan namelijk enkel in dollars worden betaald en niet in Mexicaanse pesos. Volkomen logisch... Na de verplichte neuskeuterij gaan we met de gehele groep nog een laatste keer eten in het commerciële circuit van Playa del Carmen. Ik heb geen grote honger en op het menu staat er plain spaghetti. Dat bestel ik en wat later krijg ik dat inderdaad: zelfs de saus op de spaghetti is in geen velden of wegen te bekennen. Helaas kent het etentje een einde in mineur wanneer blijkt dat twee groepsleden positief hebben getest op Corona. Ook in 2022 is Corona nog steeds prominent aanwezig. 

  

Zaterdag 1 januari 

Het eindsignaal van de reis wordt ingeluid met de terugvlucht van Cancun naar Amsterdam. 's Ochtends nemen we afscheid van buschauffeur Fernando en de instapprocedure op de luchthaven is weer heerlijk Mexicaans. Je kan zelf inchecken via een kiosk, maar je hebt wel de hulp nodig van luchthavenpersoneel die moeten inchecken via hun eigen badge. Uiteraard is daar veel te weinig personeel voor en moet ik twintig minuten wachten vooraleer ik iemand bij de lurven kan grijpen. Vervolgens wordt de bagage zonder al te veel moeite ingecheckt en kan het wachtspelletje opnieuw beginnen. Vooral de tussenlanding in Chicago zorgt voor nervositeit, want bij de heenvlucht duurde de overstapprocedure belachelijk lang. Veel langer dan de twee uur die we ter beschikking hebben in Chicago. Bij de vlucht tussen Cancun en Chicago wordt het boordpersoneel onder een kruisverhoor geplaatst door m'n medereizigers, maar dat werpt wel zijn vruchten af. De procedure in Chicago is vrij duidelijk en gaat bovendien erg snel. Veel sneller dan ooit iemand had durven hopen.

Door de sneeuwval in Chicago vertrekt de terugvlucht ruim een uur later. Om de tijd te doden, lees ik enkele nieuwartikels en pardoes valt mijn oog op een artikel dat zegt dat ruim tien procent van de Amerikaanse vluchten is afgelast door het sneeuwweer en verhoogd aantal besmettingen van de pandemie. Onze vlucht gaat gelukkig wel door en komt ondanks de vertraging op het voorziene uur aan in Amsterdam. Schiphol bewijst opnieuw waarom het mijn favoriete luchthaven is, want met een verbazingwekkend groot gemak wordt de douaneprocedure doorlopen en kan ik na amper tien minuten wachten mijn bagage al van het bagagecarrousel halen. De laatste horde die ik moet nemen, is de trein die me terug naar België brengt. 

Nederland verkeert momenteel in lockdown en dan is het voor onze bovenburen aanlokkelijk om naar een zuiders land af te zakken waar men minder streng is. Dat merk ik vanaf Breda, want jeetjemina wat een grote hoeveelheid Nederlanders reist er met mij mee naar Antwerpen. Normaal gezien is dit een spooktrein in het weekend, maar in tijden van Covid ligt dat dus net een beetje anders. De eerste vakantiegangers zijn inmiddels terug thuis en dan beginnen de onverwachte WhatsApp-berichtjes binnen te komen. Verscheidene personen hebben positief getest en dat bezorgt me toch enigszins zorgen. Wanneer ik thuis ben, leg ik ook een test af en die wijst uit dat ik positief het jaar begin. Gelukkig heb ik er amper of geen last van. Hoewel ik dus niks gekocht heb in Mexico, heb ik toch - ongewild - een souvenir meegenomen.  

Reisverslag Mexico deel vier: onderweg met de bus

Maandag 27 december

Soms wordt bij reizen een beetje flexibiliteit gevraagd en dat is op deze dag zeker waar. In het programma staat het volgende geprogammeerd: "Vanuit San Cristóbal rijden we door de jungle richting Palenque. Een absolute must see zijn de azuurblauwe watervallen van Agua Azul en de gigantische Misol Ha-waterval". Maar dat is buiten de waard van een aantal Zapatista gerekend. Dit is een links-radicale rebellengroepering genoemd naar Emiliano Zapata die in deze regio actief is. Ze bestaat voornamelijk uit de inheemse bevolking, zeg maar de Maya's, die de invloed van de Mexicaanse regering niet op prijs stelt. De Maya's zien hun land en bezittingen graag, maar de Mexicaanse staat ziet dat nog liever en vond er dus niets beter op om grote lappen grond te onteigenen voor eigen gebruik. 

Sindsdien heeft de lokale bevolking weinig sympathie voor de Mexicaanse staat en verenigen ze zich onder militante groeperingen zoals onder andere de Zapatista. Toeristen betalen daar - letterlijk - het gelag van, want die worden onderweg staande gehouden bij wegblokkeringen en bij het betalen van een kleine som mogen ze doorgaan. Je weet enkel nooit op voorhand over hoeveel wegblokkeringen we spreken. Ziehier de reden van onze terugkeer.  Terugkeer? Yups, want onder het bewind van chauffeur Fernando gaat het van San Cristóbal terug naar Villahermosa en wordt er meteen in één stuk doorgereden naar Palenque. Geen Agua Azul en Misol Ha dus, wel heel veel kilometers vreten in de bus. 

De bus brengt ons terug langs de plekjes die we een aantal dagen geleden passeerden. Veel pauzes zijn er niet voorzien, want het is echt wel een heel lange weg terug. In de namiddag wordt er nog een quiz georganiseerd om te zien hoe goed de groep elkaar kent. Met drie families aanwezig en slechts drie individuele reizigers, waaronder ikzelf, transformeert de quiz soms tot een potje hoe goed ken je je eigen familie. Een leuke afwisseling, maar het kan niet voorkomen dat deze dag aanvoelt als een maat voor niks. In de late namiddag komen we aan bij Palenque waar het viersterrenhotel er wel erg chique uitziet. In deze stad zelf is er helaas niks te zien en mijn rituele avondwandeling maakt dus plaats voor een restaurantbezoek om de inwendige mens te verzorgen. 

Dinsdag 28 december

Hoewel Palenque zelf best wel een kleurloze stad is, is het toch een populaire vakantiebestemming. Dat heeft het te danken aan de prachtige Maya-ruïnes die diep verscholen zijn in het regenwoud. De gids legt bij het begin van de rondleiding uit dat maar liefst 95% van alle gebouwen zich onder een diepe laag jungle bevinden. Hetgeen we te zien krijgen, is dus slechts een fractie van wat Palenque vroeger was. Ook op deze site wordt er geopend met het uitzicht op een indrukwekkende tempel, maar het verschil met Chichen Itza en Uxmal is dat de gids hier meer vertelt over de ontdekking van de Maya-site in Palenque. Zo werd pas in 1952 het bestaan van deze site bekend en kon men in de beginjaren de verscheidene tempels bestijgen en was er zelfs een tombe in de Tempel der Inscripties die bezocht kon worden door toeristen. Dat deed de staat van deze tombe uiteraard geen deugd en sinds enkele jaren wordt er gelukkig meer zorg gedragen voor deze gebouwen. 

Aangezien de site zich in het Mexicaanse regenwoud bevindt moet er overigens wel zorg voor worden gedragen, want anders worden de tempels en andere ruïnes binnen de kortste keren overwoekerd met junglegroen wat dus effectief in 2020 gebeurde wanneer de pandemie de hele wereld platlegde. Maar ook nu wordt er dagelijks zorg gedragen voor deze gebouwen getuige twee groenwerkers die met hun bosmaaiers het ongewenste groen van de tempels verwijderen. Nog meer dan Uxmal is Palenque een Maya-site die verscholen is in het regenwoud. Het is dan ook geen verrassing dat Palenque naast de indrukwekkende Maya-ruïnes ook een groot deel regenwoud herbergt waar je kan doorwandelen. Jammer genoeg is er daar geen tijd voor, want in de namiddag is het tijd voor watervalplezier. 

Het overslaan van de Agua Azul en Misol Ha-watervallen wordt namelijk in één keer goedgemaakt met de Roberto Barrios-watervallen, zeg maar het minder commerciële broertje van Agua Azul. Deze laatste is beroemder, maar wordt ook overstelpt met veel meer toeristen en straatverkopers. Dan is kleine broer Roberto Barrios toch wat meer afgelegen en rustiger en wellicht ook leuker om te doen. Ondertussen heb ik echter honger gekregen en is er uiteraard wel een klein restaurantje waar je iets kan bestellen. Uit het Spaanse menu heb ik lukraak iets gekozen zonder te weten wat het is en achteraf blijkt het rauwe vis te zien. Allesbehalve mijn lievelingskost, maar een hongerige mens is met weinig tevreden. Na een halve vis opgepeuzeld te hebben, trek ik rond met mijn fototoestel om het azuurblauwe water te fotograferen. Hier ziet het toch een klein beetje uit als paradijs op aarde.  

Natuurlijk zou het erg jammer zijn om hier ook niet even te zwemmen wat ik vervolgens ook doe. De eerste ontmoeting met het water verloopt toch wat kouder dan ik dacht, maar went snel. Omdat het hier relatief rustig is, kan ik ongedwongen zwemmen al zijn sommige van de poelen niet erg groot. De watervallen kennen ook verschillende niveaus wat enkele kajakkers aantrekt. De hoogste waterval is echter ruim vijf meter hoog en dat is toch net iets te hoog om met een kajak van af te denderen. Gelukkig zijn de lager gelegen watervallen minder hoog voor hen. Dit is een mooie plek om een namiddag door te brengen, maar na drie uur heb ik het ook wel gezien. 's Avonds is mijn bezoek in Palenque opnieuw beperkt tot enkel een restaurantbezoek. Ondanks de mooie locatie van Palenque is het de minst sprankelende stad van Mexico op mijn reis. 

Woensdag 29 december

Alweer een lange busdag, maar gelukkig wel de laatste. Deze keer gaat het van Palenque naar Chetumal, een middelgrote stad die zich vlakbij de grens met Belize bevindt. Opnieuw zijn er weinig stops voorzien en bij het overschrijden van de tijdszone komt er bovendien nog een extra uur bij op de klok. Waar bij de vorige lange busdag er nog duchtig naar buiten kon gekeken worden met een prachtig bergdecor in de Chiapas is dat nu niet het geval. Ook geen quiz onderweg en dus blijft het een doodse boel deze dag. 

De kleine wijzer van de klok is al de zes gepasseerd wanneer we 's avonds aankomen in Chetumal. Wanneer ik geïnstalleerd ben in m'n hotelkamer, neem ik de Lonely Planet reisgids bij om een restaurant te zoeken. Sergio's Pizzas wordt er aangeprezen en aangezien de Italiaanse keuken me meer bevalt dan de Mexicaanse is de keuze snel gemaakt. In de reisgids wordt het decor van het restaurant omschreven als een 19de-eeuws saloon uit de Far West, maar dat is toch wel een beetje overdreven. Niettemin is het hier wel gezellig en ben ik toch lichtjes verbaasd dat er niet meer personen aanwezig zijn. Achteraf blijkt dat ik wat te vroeg ben gearriveerd en komt de lokale bevolking wat later de inwendige mens verzorgen. 

Na het avondeten loop ik nog even door deze stad. De reisgids van Lonely Planet omschrijft de stad als weinig spectaculair en buiten een park zijn er geen trekpleisters. Aangezien ik vlak bij de kust ben, besluit ik om daar even poolshoogte te nemen. Hier is het een levendige boel, want een heleboel toeristen en Mexicanen paraderen er over de promenade en er is bovendien een kleine kermis gevestigd. Enkele opzichtige standbeelden zijn de grootste publiekstrekkers, maar het kan me slechts matig interesseren. Ik geef hier een tiental minuten m'n ogen de kost vooraleer de terugtocht naar mijn hotel wordt ingezet. Een matig einde voor een matige dag.  

Reisverslag Mexico deel drie: hoogtepunten en het hoogste punt

Vrijdag 24 december

Hoewel het schiereiland van Yucatan relatief vlak is, is dit gedeelte van Mexico ook voorzien van een bergachtig landschap in de provincie Chiapas. Bergen reiken tot meer dan vierduizend meter boven de zeespiegel en dat levert indrukwekkende beelden op wanneer we met de bus hier doorrijden. In tegenstelling tot de Alpen ziet hier alles knalgroen en gedijen ook de bomen hier goed. Althans tot op een hoogte van 2700 meter want dat is het hoogste punt dat ik op deze reis heb geklommen. Maar de Cañón del Sumidero bewijst ook dat deze pracht zich onderaan de voet van de bergen bevindt. 

Een boottochtje door een kloof klinkt ongelofelijk toeristisch - wellicht ook omdat het zo is - maar ik durf het misschien wel te bestempelen als hét hoogtepunt van deze reis. Dat heeft veel te maken met de natuurpracht die deze kloof te bieden heeft. Onderweg komen we enkele krokodillen tegen die te liggen zonnebaden en enkele kleine slingerapen bevinden zich in de hoogste boomtoppen bij de oevers van de Grijalva-rivier die door deze kloof loopt. Maar het meest indrukwekkende spektakel wacht wat later wanneer de engte van de kloof nauwer wordt en de rotswanden steeds hoger reiken. Op het hoogste punt bevinden deze rotswanden zich maar liefst duizend meter boven de rivier en dan kan ik daar enkel met opengesperde mond naar kijken. 

De eindejaarperiode is wellicht het drukste toeristische seizoen en de begeleidende gids had gewaarschuwd voor een overdaad aan bootjes. Gelukkig viel dat mee, want anders hadden we misschien wel het mooiste moment van de dag gemist. Iemand stelt namelijk voor om één minuut stil te zijn en dan is het wel dubbel genieten van deze natuurpracht. Zowel links als rechts van mij zie ik enkel de hoge rotswanden en de nauwe engte van de rivier op dit punt bij de kloof versterkt enkel dit effect. GoPro's en camera's doen overuren, maar het verstoort dit pure moment geenszins. De ronkende motoren van aanstormende boten kondigen na een tweetal minuten het einde aan van deze oorverdovende stilte. 

De namiddag wordt verdergezet in San Cristóbal wat de thuishaven is van deze toeristenbende gedurende de drie komende nachten. De aankomst in de vroege namiddag geeft me nog de gelegenheid om de benen te strekken, iets waar ik al een tijdje naar uitkijk! Ik heb een wandeling gevonden op Wikiloc en die loodst me naar Parque Natural El Encuentro. Ik moet eerst wel een paar kilometer stappen naar dit park, maar dat mag geen probleem zijn. Wat echter wel een probleem is, is dat het park om vier uur sluit en ik daar om half drie aankom terwijl ik nog ruim 8 kilometer moet stappen met ruim vijfhonderd hoogtemeters. Dat is wel erg ambitieus... 

Moet te doen zijn, denk ik bij mezelf, maar het parcours verraadt al snel dat ik dit idee moet laten varen. Ik weet niet wat de auteur van deze route gedaan heeft, maar op een bepaald moment zit ik door een rivier te stappen en klauter ik steile bergwanden op, terwijl ik in principe niet veel tijd heb. Dan besluit ik maar om terug te keren. Dit ziet er echt wel een toffe omgeving uit om te wandelen, maar de capriolen van deze route gecombineerd met het dreigende sluitingsuur overreden me toch om terug te keren naar San Cristóbal.

Zaterdag 25 december

Kerstmis betekent een vrije dag en dat is ook het geval op deze reis. Veel groepsleden opteren voor een wandeling naar enkele naburige grotten, maar ik trek er toch liever alleen op uit. Net zoals de dag voordien heb ik een wandeling gevonden op Wikiloc en ook nu is dit een hachelijke tocht geworden. Wel eentje die ik heb afgerond, maar toch niet helemaal zonder slag of stoot... 

San Cristóbal is een autonome stad in Mexico en ik weet niet of dat invloed heeft op de beschikbaarheid van über. Deze taxidienst was in Mérida in overvloed aanwezig, maar schittert in afwezigheid bij deze bergstad. Dan heb ik met mijn beste Spaanse gebarentaal iemand van het hotel gevraagd om een taxi te bellen en om me te vervoeren naar Reserva Huitepec, een vulkaan dat eveneens fungeert als de hoogste piek van de buurt. Ik begin aan de wandeling en die passeert langs geëffende paden. Ik ga langs enkele terrasvelden, maar het duurt niet lang vooraleer de meer avontuurlijke junglepaadjes zich aandienen. Kleine paadjes slingeren als een vrolijke dronkaard van links naar rechts en gaan bovendien steil omhoog. Met de nodige zweetparels baan ik me een weg naar boven en dan kom op ik een wel heel bizarre en afgelegen plaats plots een kleine begraafplaats tegen. Mooi, maar toch ook een beetje luguber. 

Na hier even halt te hebben gehouden, is het tijd voor het echte werk want de junglepaadjes schakelen over in topversnelling. Soms heb ik de hulp van planten en bomen nodig om mezelf naar boven te trekken en de overwoekerde paadjes zijn soms moeilijk terug te vinden. De hellingsgraad zorgt voor een goede fitnessoefening en ook mijn hoogtevrees wordt op de proef gesteld wanneer ik vlak naast een afgrond loop waar de gapende leegte van bomen me schaapachtig aankijkt. Door de nabije aanwezigheid van San Cristóbal weet ik niet of je echt van een junglegevoel kan spreken, maar dit gedeelte van het Mexicaanse regenwoud bezorgde me dat gevoel alleszins wel. Als beloning wacht er de plaatselijke top van ruim 2700 meter waar ik een mooi panorama heb over de omgeving. Het is meteen ook het hoogste punt van mijn gehele reis. Nadat ik dit moeilijke stuk heb gehad, dacht ik dat de daling vrij gemakkelijk zou zijn. Wist ik veel dat het ergste stuk nog moest komen... 

De daling begint erg eenvoudig, maar na een kwartier krab ik toch danig achter mijn oren wanneer het pad wel erg hard naar beneden daalt. Het leven is echter aan de durvers en de bladeren op de grond fungeren als glijbaan voor m'n achterwerk om naar beneden te glijden. Het wordt echter nog avontuurlijker wanneer de te volgen route plots onder prikkeldraad loopt en midden door de jungle gaat. Dan doe ik dat ook maar! Ik verlies echter de route uit het oog en plots ben ik verloren gelopen midden in de Mexicaanse jungle. Op dat moment borrelden er enkele krachttermen op in m'n hoofd die net niet m'n lippen ontglippen. 

De logica dicteert om terug te stappen en aan te knopen met de weg die ik volg en dat heb ik dus gedaan. Via overgroeide en niet-bestaande paden begeef ik me naar beneden en ik ben dolblij wanneer ik de stadsdrukte van San Cristóbal in de verte hoor. Nog een kilometer verder blijkt dat er wel degelijk goed uitgeruste paden zijn in dit natuurreservaat, maar ik had natuurlijk weer het talent om een wandeling uit te kiezen waarvan de auteur het leuk vond om midden door de jungle te gaan...  

Op het einde van de wandeling zie ik een taxi voorbijrijden en ik doe een teken dat hij moet stoppen. Voor de erg schappelijke prijs van vijftig Mexicaanse peso's brengt hij me terug naar het hotel waar ik even bijkom van m'n jungle-exploten. In de late namiddag vertrek ik voor een tweede wandeling, maar deze keer door de stad zelf. Deze toeristische route leidt me langs diverse kerken, mooie uitkijkpunten en markten. Waar het in andere Mexicaanse steden krioelt van de politiemacht, vallen ze in San Cristóbal juist op door hun afwezigheid. Dat verklaart wellicht het iets alternatievere karakter van de stad dat meer neigt naar een hippiesfeer. Samen met Campeche vind ik San Cristóbal toch wel de leukste stad op deze reis. 

Zondag 26 december

Op deze dag staat er een uitstap gepland naar de naburige dorpen San Juan Chamula en Zinancantán. Bij dergelijke uitstappen heb je de mogelijkheid om in contact te komen met de lokale bevolking, maar dat geeft me altijd een dubbel gevoel. Bij zo'n excursie heb ik altijd het gevoel dat ik een toeschouwer ben die komt kijken naar de lokale kermisattractie en treedt er een soort van plaatsvervangende schaamte op bij mij. Misschien is dat volledig onterecht, maar ik kan me toch niet van het gevoel ontdoen. Voor de lokale bevolking is het echter de ideale gelegenheid om hun handelswaar te verkopen aan toeristen die op jacht zijn op souvenirs, dus helemaal kommer en kwel is het ook weer niet. 

De dag begint echter bij San Juan Chamula waar een bizar kerkje de trekpleister van dienst is. Deze kerk fungeert als het ware als een symbiose tussen het katholicisme dat de Spanjaarden eeuwen geleden hebben geïntroduceerd met de natuurgodsdienst van de lokale Maya's. Maya's? Yups, hoewel de meeste geschiedenisboeken in verleden tijd spreken over de Maya's huppelt deze bevolkingsgroep nog altijd vrolijk door Yucatan en aanpalende Centraal-Amerikaanse landen. Je vindt ze in dorpen buiten de grootsteden zoals hier. De plaatselijke kerk is bezaaid met dennennaalden en is ook letterlijk een offertoneel. Kippen worden onthoofd, terwijl ook andere zaken zoals honing worden geofferd. Niet geheel volgens de christelijke leer, maar daar maken de Maya's dus geen probleem van. 

De kerk is erg fotogeniek ware het niet dat het verboden is om foto's te nemen in de kerk zelf. Op de eerste dag na kerstmis is er bovendien een heleboel te beleven in en rond de kerk zoals een lokale optocht. Daarnaast is er nog een kleine botanische tuin rond de kerk waar ik even heb doorgelopen. Leuk om even te doen, maar veel botanische présence is er wel niet. De toegangsprijs van dertig Mexicaanse pesos is echter een lachertje en betaal ik daarom met plezier. 

Het tweede luik van de dag vangt aan bij Zinancantán waar ook een kerk wordt bezocht, maar dat bezoek duurt amper een kwartier. Dit is een doodgewone kerk waarvan ik er inmiddels honderden heb gezien. Even later gaan we naar een traditioneel Maya-gezin waar getoond wordt hoe men op traditionele wijze weeft en kookt. En het is dus hier dat ik het gevoel heb dat ik in een mensentuin ben beland. Normaal gezien neem ik gretig foto's, maar dat is op deze dag amper het geval. De familie maakt wel optimaal gebruik om haar verkoopkunsten te etaleren om zo toch nog wat geld in het laatje te brengen. Het verblijf in San Cristóbal beschouw ik als het hoogtepunt van deze reis, maar daar hoort deze dag dus zeker niet bij.         

Reisverslag Mexico deel twee: kerst bij Mexicaanse straathonden

Dinsdag 21 december

Het begin van de winter levert in Mexico alvast zomerse taferelen op: een stralende zon en een temperatuur die flirt met de grens van dertig graden. De kortste dag van het jaar is dus deze keer een stuk minder grauw en grijs dan gebruikelijk. Bovendien wordt deze dag opgefleurd met een bezoek aan Uxmal, misschien wel de mooiste Maya-ruïne van de gehele reis. 

In de late ochtend arriveren we bij Uxmal en het is opvallend hoe sereen het is in vergelijking met Chichen Itza. De laatste mag rekenen op zo'n 2,5 miljoen bezoekers per jaar, terwijl Uxmal het slechts moet doen met eentiende hiervan. Geen verkopers die je lastig vallen met zelfgemaakte macramékettinkjes of fluitjes die de roep van een jaguar nabootsen. Enkel ruïnes die zich bevinden in het groen van de nabije jungle. Het bezoek wordt extra geanimeerd door een wel erg levendige gids die spiritualiteit een groot hart toedraagt. Met een ongebreideld enthousiasme vertelt hij over de Maya's en hoe ze vroeger leefden. Op een bepaald moment begint hij zelfs te mediteren en begint een deel van de groep zich af te vragen of dit geen acteur is met een verborgen camera. 

Hoewel Uxmal de meest compacte site is van alle Maya-ruïnes op deze reis heeft het wel één groot voordeel: het reliëf. Je mag namelijk op de trappen van de tempels staan en zodoende krijg je een mooi uitzicht over deze vlakte. Vooral op het hoogste punt is het overzicht over deze site een echt pareltje. De telefoons worden gretig bovengehaald om foto's op gevoelige plaat vast te leggen. In de vrije tijd die overblijft probeer ik de onontdekte hoekjes van de site te exploreren, maar die zijn er bijna helemaal niet omdat de site simpelweg zo klein is. Dan neem ik maar rustig de tijd om Uxmal een tweede keer te ontdekken op mijn eigen, erg rustig tempo. 

Rond half vijf komen we aan in Campeche wat ook één van de hoogtepunten van Yucatan wordt genoemd, althans toch door de reisgids van Lonely Planet. De stad is beroemd omwille van zijn omwalling en er zijn hier en daar ook poorten waar je over de muren kan lopen. Ik dacht eerst dat je - zoals in Dubrovnik - over de gehele omwalling kan slenteren, maar dat is dus niet het geval. Toch maakt dit het blitsbezoek aan deze stad niet minder fraai. De zee is slechts enkele honderden meters van de omwalde stad verwijderd en levert mij nog een leuk plaatje op met een ondergaande zon die in het water van de oceaan verdwijnt. 

Woensdag 22 december

Deze reis valt op door zijn lange busdagen en op deze dag krijg ik de eerste kans om hiervan te genieten. In een lange rit gaat het namelijk van Campeche naar Villahermosa. De dag breng ik dus voor het grootste deel in de bus door, maar er is wel een kleine stop voorzien bij het plaatsje Champaton dat zich op een uurtje rijden van Campeche bevindt. In een kleine baai bereiden tientallen vissers zich voor op het binnenhalen van de vangst terwijl de rest van de groep zich in badpak hijst om te gaan zwemmen. Ik heb niet meteen behoefte aan waterstofdioxidenkuur en trek met mijn fototoestel in de aanslag door de buurt voor een potje straatfotografie. 

Dat valt helaas behoorlijk tegen, want er is amper iets te zien. Het enige fotogenieke moment verschijnt wanneer ik een aftandse Volkswagen Kever zie geparkeerd staan bij een huisje. Voor de rest is het armoe troef, zowel letterlijk als figuurlijk. Mexico is helaas een arm land en dat vertaalt zich soms in woningen die afkomstig lijken te zijn uit een achttiende-eeuws horrorsprookje. Na de zwempartij is het tijdens de middag tijd voor een schranspartij om later rond vijf uur 's namiddags te arriveren in het hectische Villahermosa. 

Villahermosa betekent eigenlijk mooie stad, maar de chaotische verkeershinder doet eerder het tegendeel vermoeden. Met een bang hart begin ik aan een stadswandeling in de avondsuren en dat valt verrassend goed mee. Het fraaie Plaza de Armas heeft een leuke uitkijktoren als attractie terwijl het plein zelf baadt in een bruisende sfeer. Wat later begeef ik me in de buurt van de kathedraal dat zich laat typeren door doodlopende straatjes met kleurrijke huizen. Het slotstuk van de avond is een wandelpad naast een ruime vijver en zodoende is Villahermosa toch een stuk groener dan bijvoorbeeld Mérida. Ik heb zeker geen grote liefdesverhouding met deze stad, maar ik vind Villahermosa toch leuker dan het meer kosmopolitische Mérida. 

Donderdag 23 december

Andermaal een lange dag in de bus die deze keer van Villahermosa naar Chiapa de Corzo gaat. De dosis cultuur wordt bij het begin van de dag echter opgeschroefd bij een bezoek aan Parque Museo La Venta. Hier staan namelijk een heleboel stenen exemplaren van Olmeekse hoofden. Het park is echter ook een klein dierenpark en dat bezorgt me toch koude rillingen aangezien ik niet zo'n groot fan ben van opgesloten dieren. De Olmeekse hoofden zijn leuk om te bekijken, maar na het tiende exemplaar heb ik het ook wel allemaal gezien. Na ruim een uur wordt het park opnieuw verlaten om zo de busreis verder te zetten. 

Onderweg wordt er even halt gehouden bij het lokaal dorpje Chontalpa waar er tientallen kraampjes zijn die vers fruit aanbieden. Naar verluidt is dit de beste plek in Yucatan om verse ananas te kopen, maar het kan niet echt op mijn interesse rekenen. Na de middag wordt er voor het middagmaal halt gestopt bij  restaurant El Mirador dat uitkijkt over een fraai stuwmeer bij de Puente Chiapas. Dit is een stalen brug van één kilometer lang dat de Malpaso Dam overspant en waar de lokale vissers hun netten in het stuwmeer hebben gespannen zodat het eerste werk van barmhartigheid toegediend kan worden aan toeristen. De honger wordt zeker gespijsd, maar of dit eveneens strookt met alle hygiënische keukenregels is een ander paar mouwen. Een paar uur later is de halve bus - waaronder ikzelf - slachtoffer van de beruchte Mexicaanse keuken en staan de darmen op het punt van capitulatie. De busrit door de grootstad Tuxtla Gutiérrez duurt tergend langzaam en dan vergt het nog een half uur om Chiapa de Corzo te bereiken. Wanneer het hotel eindelijk bereikt wordt, komt de knuffelpartij met het toilet geen moment te vroeg.

Na de genoodzaakte darmspoeling begin ik inmiddels aan opnieuw aan avondwandeling dat een nieuw ritueel lijkt te worden op deze reis. Dat loopt maar net goed af want een krantenkop Reiziger verscheurd door Mexicaanse straathonden leek mijn lot te worden. Wanneer ik amper vijf minuten verwijderd ben van het hotel in een uithoek van Chiapa de Corzo komen er plots wel heel veel straathonden opduiken uit allerlei hoeken. Nu ben ik een stuk groter en zwaarder dan deze ondervoede beestjes, maar de grommende tanden van zo'n hele roedel belooft weinig goede bedoelingen. Hier maak ik me dus snel uit de voeten! De rest van de wandeling gebeurt gelukkig een stuk vredelievender en op het plaatselijke Plaza de Armas zit de kerstsfeer er al goed in. Feliz Nuevedad hoor ik overal, behalve bij de plaatselijke straathonden...

Reisverslag Mexico deel één: een stormachtig begin

De voorbije twee jaar was het vooral Europa dat mijn reiskaart opvulde, maar verandering van spijs doet eten en het werd dus nog eens tijd om de eetlust aan te wakkeren. Omwille van praktische zaken werd Mexico het land van bestemming. Niet mijn eerste keuze, maar het werd niettemin een toffe en vooral deugddoende reis. Een terugblik op ruim twee weken reizen door het schiereiland van Yucatan.

Zaterag 18 december

Met de trein rijden, is altijd een beetje reizen. Het is een reclameslogan waar de NMBS zoveel jaren geleden mee uitpakte om het rijden met de trein te promoten. Als geoefend treinpendelaar word ik tientallen keren per jaar geconfronteerd met - grote - vertragingen en dan haal ik met veel plezier deze oneliner naar boven. Deze dag was één grote flashback naar deze slogan, want de gehele dag stond in het teken van aanschuiven, wachten, vertragingen en herplannen.

Op het ongoddelijke uur van kwart na vier 's nachts roept de wekker me uit m'n bed aangezien ik al vroeg naar Schiphol moet. Dat is ruim twee uur met de auto richting Amsterdam rijden om zo rond zeven uur daar te arriveren. Een ontzagwekkende rij een pretpark waardig staat uiteraard net aan te schuiven bij United Airlines waar ik moet inchecken. Het duurt ruim twee uur om in te checken en door security te geraken wat me nog net tijd geeft om een veel te duur luchthavenbroodje te verorberen en een ATM te zoeken waar ik dollars kan afhalen. Altijd handig voor onvoorziene omstandigheden zo blijkt later. 

De vlucht naar Houston duurt maar liefst elf uur, maar gaat relatief vlot voorbij. Half slaapdronken ben ik een paar keer weggedommeld tijdens de vlucht waardoor de tijd sneller lijkt voorbij te tikken. In Houston blijkt het echter te stormen waardoor we de aansluitende vlucht dreigen te missen. De stewards op de vlucht doen er bovendien nog een schepje bovenop door een verwarde uitleg te geven over het bagagetransport. Ik dacht dat dit rechtstreeks was, maar volgens de omgeroepen uitleg moeten we toch echt wel eerst de bagage opnieuw uit- en inchecken. Een paniekerig aangegrepen staflid van de luchthaven vertelt me echter dat dit niet nodig is. 

De overstapprocedure in Houston is ook een klein avontuur op zich, want de Amerikanen passen een Deutsche gründlichkeit toe die ze zelfs in Duitsland niet kennen. De procedure om door security en douane te passeren, is ontzettend tijdrovend en lijvig resulterend in een veel te lange test van je geduld. Geluk bij een ongeluk is dat de aansluitende vlucht naar Cancun ook is uitgesteld waardoor dit oponthoud geen invloed heeft op de eindbestemming. Dat geluk krijgt echter een zwart randje wanneer blijkt dat de vlucht naar Cancun nog eens een royale twee uur extra wordt uitgesteld. 

Uiteindelijk vertrekt de vlucht naar Cancun wel en komen alle vakantiegangers voor middernacht aan in Mexico. Ook Mexicanen houden van een grondige douaneprocedure, maar na een vermoeiende reisdag komen we om één uur 's nachts aan in het schitterende hotel van Cancun. Lang uitrusten zit er echter niet in, want de bus vertrekt 's morgens vroeg opnieuw. Een beetje reizen dus.

Zondag 19 december

Gedurende mijn twee weken in Mexico is Oxxo mijn beste vriend geworden. Oxxo is niet het trage neefje van Speedy Gonzales - dat is namelijk Slowpoke Rodriguez - maar wel een keten van kruidenierszaken die je in elke stad aantreft. Ideaal dus om kleine zaken te kopen voor voedsel en drank wanneer je met de bus onderweg bent. Met veel zin voor masochisme heb ik mijn wekker voor vandaag op vijf uur geprogrammeerd in plaats van het voorziene zes uur. Dat betekent dat ik veel te vroeg op ben om inkopen te doen, maar het geeft me letterlijk de tijd om rustig rond te kijken. 

Het begin van de busreis staat gepland om acht uur 's ochtends, maar dat is buiten de waard gerekend van Fernando, de Mexicaanse buschauffeur van dienst op deze reis. Zijn Nederlandse naam is wellicht Pietje Precies want wanneer niet iedereen acte de présence geeft om acht uur - het ontbijt wordt voor sommigen namelijk nog geserveerd - vertrekt Fernando plots met de noorderzon om twintig minuten later opnieuw op te duiken. Waarschijnlijk een meesterzet om de weifelende groep toeristen aan te sporen om sneller klaar te zijn en eentje die werkt. Gedurende de rest van de reis respecteert de groep hondstrouw telkens het afgesproken uur wanneer de bus vertrekt. 

De eerste stop is meteen een trekpleister van formaat: Chichen Itza. Deze voormalige Maya-site wordt tot één van de zeven moderne wereldwonderen gerekend en na mijn bezoek is meteen duidelijk waarom. Dit is echt wel een heel erg gave plek. Wanneer je op deze plek arriveert, word je meteen begroet met de ontzagwekkende tempel van Kukulcán die in het midden staat. De Nederlandse gids vertelt uitvoerig over deze plek en de geschiedenis van de Maya's: over hun goden, bouwtechnieken, astronomie en zoveel meer. Misschien iets te uitvoerig, want veel tijd is er niet meer om zelf deze plek te verkennen. Het half uurtje dat nog rest, gebruik ik om het gedeelte rond het observatorium te exploreren. Ik wilde nog een cenote bezoeken, maar dat liet de klok niet meer toe. 

Een cenote is een zinkgat dat ontstaat wanneer de grond - die bestaat uit kalksteen - in elkaar stuikt en zo een (half-open) grot vormt die gevoed wordt met grondwater. In Yucatan zijn er ruim drieduizend van die dingen en op een steenworp afstand van Chichen Itza vind je de cenote Ik Kil. Eerst eet ik hier nog rustig een (laat) middagmaal en daarna is het tijd om een frisse duik te nemen. Deze cenote is niet de mooiste van het hele lot en wordt bovendien overrompeld door toeristen omdat het zo dichtbij Chichen Itza ligt. Maar toch is dit één van mijn absolute hoogtepunten van de reis. De cenote levert Instagram-waardige kiekjes op, maar het is ook simpelweg ontzettend tof om op deze plek te zwemmen. Hoog boven het water zie je lianen die aan de muren hangen en een klein watervalletje zorgt voor een idyllische scène. Dit is het enige bezoek aan een cenote op deze reis en dat is wel jammer te noemen. Want dit smaakt toch wel naar meer! 's Avonds arriveren we in Mérida wat ook de eerste stopplaats is op deze reis. 

Maandag 20 december

Mérida is de hoofdplaats van Yucatan en op de derde dag van deze reis een eerste gelegenheid om bij te komen van een toch wel heftig begin van deze Mexico-trip. Mérida wordt - net zoals bijna elke stad in Yucatan - gekenmerkt door calles (zeg maar straten) die als een quasi-perfect damboordpatroon de stad in blokken verdeelt. Elk vierwegenkruispunt lijkt een potentiële broedhaard van verkeersongevallen te zijn, maar dat is slechts schijn. Achter deze ogenschijnlijke chaos valt er een logica te ontwaren die je als vreemdeling niet onmiddellijk beet hebt. 

Bij mijn citytrip naar Wenen heb ik over deze stad geschreven dat het de broeierige sfeer van een zuiderse stad mist en dat vind je wel volop in Mérida. Ik ontdek deze sfeer dankzij een stadswandeling die vertrekt bij een ontbijtzaak die wordt aangeprezen in de Lonely Planet-gids die ik vooraf heb aangeschaft. Daarna gaat het via diverse parkjes naar het centrum dat wordt overspoeld door de lokale bevolking. De grootste attractie is de kathedraal dat is opgetrokken in oud-Spaanse koloniale stijl en zich ook vlakbij het Plaza Grande bevindt dat het kloppend hart van deze stad vormt. 

Na nog eens twee parkjes te hebben bezocht, wordt de wandeling van vijf kilometer afgerond en wil ik graag het Museo del Mundo Maya bezoeken. Dit is een museum dat de geschiedenis van de Maya's uitbeeldt en kan uitpakken met duizenden artefacten. Klein probleempje: het museum bevindt zich ruim zeven kilometer verder en na een standswandeling van vijf kilometer in een blakende zon van dertig graden heb ik nog weinig zin om de benenwagen te nemen. Via über wordt een benzinevariant besteld en voor amper 120 peso's (minder dan vijf euro) word ik naar dit museum gebracht. 

Het museum zelf is gehuisvest in een gloednieuw gebouw met een fantastische, moderne architectuur. De architectuur alleen al is de trip naar dit museum waard. Helaas ben ik minder lyrisch over het museum zelf. Het museum zelf kent een boel artefacten en vertelt uitvoerig over de geschiedenis van de Maya's. Toch mis ik beetje een rode draad in dit geheel. Er wordt stilgestaan bij dingen zoals de eetgewoontes van de Maya's, welke wapens ze gebruikten, wat hun kledinggewoontes waren en tal van andere zaken. De thematische indeling is echter dermate hoog dat ik een holistisch perspectief mis. Of anders gezegd: het is moeilijk om het ene thema aan het andere te knopen. Op een uurtje was ik het museum weer uit en dat was toch een kleine teleurstelling. Hier had ik toch meer van verwacht. 

De terugtocht naar het hotel wordt deze keer wel uitgevoerd op eigen spierkracht en ik had gehoopt om enkele authentieke, nog niet door toerisme ontdekte plekjes tegen te komen. Dat blijkt later echter ijdele hoop te zijn en het wordt dus eerder een exercisie in geduld om zo snel mogelijk tot bij het hotel te geraken. Hoewel Mérida zeker en vast een bruisende en broeierige plek is, vind ik het toch één van de minder leuke plaatsen op deze reis.