De twintig mooiste wandelroutes van 2023 (deel twee)

De top tien telt bijna enkel wandelingen in het buitenland: Nieuw-Zeeland, Pakistan en Groot-Hertogdom Luxemburg vechten het met elkaar uit. Vooral die laatste weet te imponeren met maar liefst vier wandelingen in de top tien. Waar een klein landje in groots kan zijn! Die vier noteringen zijn overigens helemaal terecht, want de Müllerthal Trail en Lee Trail mogen dan misschien gene internationale bekendheid genieten, het zijn echt wel wandeltoppers. Ik heb inmiddels genoeg trekkings en wandelingen in binnen- en buitenland gedaan om zoiets te kunnen zeggen. Vooral de Lee Trail is een ontzettend grote meevaller geworden, omdat de Eislek Trail - dat zich in hetzelfde gedeelte van de Ardennen bevindt - toch wel wat teleurstellend voor mij was in 2022. 

De wandelingen in Nieuw-Zeeland sieren twee plaatsen in de top drie en dat zegt veel over de kwaliteit van de wandelingen in deze droombestemming. Ietwat verrassend is dat deze wandelingen zich bevinden op het noordereiland, terwijl vooral het zuidereiland wordt geroemd omwille van zijn ongerepte natuur. Op dat vlak moet het noordereiland wat mij betreft zeker niet onder doen, integendeel. Als ik zeg dat ik verliefd ben geworden op Nieuw-Zeeland is dat in grote mate te danken aan deze twee wandelingen. De Belgische eer wordt hoog gehouden met de noordelijke Ardennen, afkomstig van de website Originele Wandelingen. Veel mooier dan dit wordt het niet in dit gedeelte van de Ardennen en dus is de top tien plaats zeker verdiend.

10. De noordelijke Ardennen (originele wandelingen)

Dit is de hoogst genoteerde wandeling van Originele Wandelingen in dit lijstje en daar zijn meer dan voldoende redenen voor. Mijn gewoonlijke klaagzang dat er niet genoeg variëteit in de wandeling is, beperkt zich tot de eerste twee uur want dan trekt deze wandeling alle registers open met passages langs de bedding van een beek, begeef ik me door een weiland en worden er verscheidene beekvalleien bezocht. De eerste kilometers spelen zich voornamelijk in het naaldwoud van de Ardennen af en daar gaat het behoorlijk sportief aan toe met steile hellingen, verborgen paadjes en single-track paden die de allure hebben van een bergpad. Hoewel de wandeling technisch niet moeilijk is, zijn er meer dan zevenhonderd hoogtemeters en dat is toch een alleraardigst aantal. Ik deed deze wandeling als voorbereiding op de K2 en Gondogoro La Trek in Pakistan en in dit geval is de voorbereiding beter dan (sommige) wandeling in Pakistan.  

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/de-noordelijke-ardennen-originele-wandelingen-139436335

9. Lee Trail dag 1 Ettelbruck - Dirbach Plage

Ook de eerste dag van de Lee Trail diende als voorbereiding voor mijn trekking in Pakistan en ook de Lee Trail is een echte voltreffer. De eerste kilometers beginnen wat aarzelend met lange, brede wegen door naaldwoud en een passage door een dorpje waarvan ik de naam al lang vergeten ben. Bij de fraaie rots Predigstuhl haalt deze wandeling een hoger niveau dat het nooit meer loslaat. Met name de uitzichten over de meanderende Süre, die deze wandeling begeleidt, kunnen onder het predicaat magistraal geplaatst worden. Maar dit traject biedt veel meer dan dit: gezellige veldwegen, mooie landbouwplateaus en heidelandschappen waar je het niet verwacht. Ook dit is een sportieve wandeling met ruim 1200 hoogtemeters, maar het echte berggevoel zit toch eerder bij de tweede dag van de Lee Trail.

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/lee-trail-dag-1-ettelbruck-dirbach-plage-141195686

8. K2 GGL trekking: Ali Camp - Khuispang via Gondogoro La

Tja, meer legendarisch dan dit worden mijn wandelingen niet. Over elf kilometer deed ik maar liefst dertien uur, maar daar heb ik wel enkele goede excuses voor. De start op vijfduizend meter begon met een stekende hoofdpijn. Hoogteziekte dacht ik eerst, maar gids Imtyaz verzekerde me dat dit niet ongewoon is en zelfs bij de locals treedt dit gevoel op. Maar nog belangrijker was dat ik zo ziek was als een hond en als je dan een top van 5600 moet beklimmen 's nachts dan zakt de moed je in de schoenen. Zeker als je weet dat het gaat om een stijgingspercentage van ruim vijftig procent en over onbestaande rotspaden gaat. Maar dat allemaal is nog klein bier met de afdaling die even hard naar beneden gaat over rotsen, gletsjerstromen, morenen, sneeuw, ijs en los zand. Zeker als je geboren bent met twee linkerhanden - of in dit geval twee linkervoeten - zoals ik. Was deze dag knap lastig? Jazeker! Maar was deze dag legendarisch? Dubbel jazeker!  

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/k2-ggl-trekking-ali-camp-khuispang-via-gondogoro-la-145402590

7. K2 GGL trekking: Khuispang – Saitcho

Na inspanning komt ontspanning en dat is het geval bij deze wandeling de dag vlak na de monsteretappe over de Gondogoro La op 5600 meter hoogte. Wist ik veel dat deze dag ook een serieuze klepper was. Vooral het begin zat ik te vloeken als ketter op de morenen en gletsjers die we de eerste uren nog moesten overwinnen. Ik was namelijk nog altijd ziek op deze dag en dan kan ik dat landschap missen als de pest. Na een veel te lange 3,5 uur is het echter tijd voor het landschap waarvoor ik gekomen ben: groene vlaktes die geprangd zitten tussen sneeuw en gletsjers, het is simpelweg een surrealistisch gezicht. Dit is de Hushe-vallei en die is dus opmerkelijk groener dan de Baltoro-gletsjer waar ik zoveel dagen op ben gebleven. Toch zijn er ook hier verraderlijke passages langs snelstromende wateren en watervallen. Vooral losliggende stenen zijn goed voor een valpartij. Toch is het de omgeving die me vooral bijgebleven is op deze dag en dit is zonder enige twijfel de mooiste dag van de K2 en Gondogoro La Trek als het aankomt op landschappen.

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/k2-ggl-trekking-khuispang-saitcho-145402665

6. Queen Charlotte Track - Ship Cove to Furneaux Lodge

Eén van mijn mooiste wandelingen in Nieuw-Zeeland is dit exemplaar op de Queen Charlotte Track. Deze track behoort tot de zogenaamde Nine Great Walks, dit zijn langeafstandswandelingen die worden gerekend tot de mooiste trajecten van Nieuw-Zeeland. Dat is uiteraard een erg mooie titel en wat mij betreft meer dan terecht. Hoewel dit mijn tweede wandeling is in de omgeving van de Marlborough Sounds is dit traject veel meer een natuurpad dan het gebied rond The Snout. Vooral het wilde karakter van de eerste vijf kilometer kan ik erg hard waarderen en het zijn deze kilometers die deze wandeling kenmerken: kleine watervalletjes, stenen paden, omringd worden door oerbos en fantastische uitkijkpunten. Daarna neemt het pad meer de eigenschap aan van een aangelegd pad en dat neemt de charme toch wat weg, hoewel deze wandeling op elk aspect een topper blijft. Je moet wel wat geluk hebben met het weer, want ik deed deze wandeling op een stralende dag en ik kan me inbeelden dat het idyllische landschap een stuk minder idyllisch is wanneer er dreigende wolken of regen het landschap domineren.  

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/queen-charlotte-track-ship-cove-to-furneaux-lodge-157001916

5. MullerthaI Route 3 Heffingen – Beaufort

Route 3 wordt wel eens de meest diverse route van de Müllerthal Trail genoemd en dat kan ik na deze wandeling zeker bevestigen. Gekende trekpleisters zoals de Schiessentümpel en het sijpelende water van de bron Kallektuffquell sieren volop op het internet, maar voor mij zijn het verrassingen zoals een uitgebreid plankenpad of de serene atmosfeer bij de Zwarte Ernz nabij Beaufort die deze wandeling sieren. De grootste verrassing van deze wandeling - en misschien wel de gehele Müllerthal Trail - is echter een feeëriek bos waar het mos aan de bomen dit bos een groene gloed geeft. Of zo neem ik dit alleszins in mijn gedachten op. Bovendien ben ik helemaal alleen op dit stuk wat de ervaring nog eens een extra dimensie geeft. Helaas is er ook een relatief lang stuk richting Beaufort dat vrij saai is wat voorkomt dat deze wandeling hoger staat gerangschikt.    

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/mullerthai-route-3-heffingen-mullerthal-131071669

4. Müllerthal Trail route 1 Echternach – Moersdorf

Hoe mooi Route 3 van de Müllerthal Trail ook is, Route 1 heeft toch mijn wandelhartje gestolen. Het is te zeggen, het gedeelte tussen Echternach en Moersdorf (met de wijzers van de klok mee) doet dit. Want de eerste dag reken ik tot de allerslechte wandelingen die ik in 2023 heb gedaan en daarom is het des te verbazender dat de tweede dag zo goed is. Deze wandeling biedt namelijk een best of-overzicht van deze omgeving. Een kleine bloemlezing: een snuifje cultuur bij de start in Echternach, tot rust komen bij het jaagpad naast de Süre, indrukwekkende zandformaties bewonderen, genieten bij schilderachtige beekvalleien die doorkruist worden, vergezichten bewonderen op plateaus en af en toe een stevige kuitenbijter die je sportiviteit test. Kortom, alles wat je als wandelaar wil, vind je op deze route min of meer terug.   

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/mullerthal-trail-route-1-echternach-moersdorf-130890341

3. Full circle day walk in the Bay of Islands: Paihia - Opua - Okiato - Russell including to lookout of Takepa Point

Eigenlijk was het op deze dag de bedoeling om naar Cape Brett te gaan om een wandeling te doen. Ik kon echter geen watertaxi voorzien en dus moest ik het stellen met deze wandeling. En geluk bij een ongeluk: wat is dit een verdomd mooie wandeling geworden! Dit was de eerste dag in Nieuw-Zeeland waar ik echt het gevoel had om op vakantie te zijn. Dat heeft het in grote mate te danken aan de diversiteit van deze wandeling die werkelijk bizar groot is. Ik stuitte op oesterbanken, mangrovebossen, een kustpad, pittoreske eilandtoppen, kronkelende paadjes door oerbos en - gewoon om dat het kan - een oversteek op een overzetboot. Er is zelfs een streepje cultuur bij deze wandeling met een bezoek aan de plaats waar Nieuw-Zeeland is opgericht. Spoiler: dit is nu een rotonde van een woonwijk waar bijna niemand komt behalve niets vermoedende toeristen zoals ik. Een onverwachte, maar magistrale wandeling! 

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/full-circle-day-walk-in-the-bay-of-islands-paihia-opua-okiato-russell-including-to-lookout-of-takep-156257785

2. Lee Trail dag 2 Dirbach Plage - Kautenbach

Kan je een berggevoel oproepen in de Ardennen? Na het wandelen van de tweede dag van de Lee Trail ben ik overtuigd dat dit kan. Want geen enkele andere wandeling in de Ardennen benadert het berggevoel zo goed als deze wandeling. Op deze route zijn er namelijk een aantal bergpaadjes die toch een klein beetje techniek vragen en op deze single track-paadjes kan het soms behoorlijk steil omhoog gaan. Maar het zijn vooral de twee lees - rotskammen in het Letzeburgs - die de show stelen. De beklimming van deze twee lees vergt een beetje avontuur, maar als beloning krijg je een prachtig 360 graden panorama te zien van de omgeving. Naast bergpaadjes kent deze wandeling ook een klankenpad waar ik me goed mee heb geamuseerd. Vooral de marimba - ooit mijn wekker op mijn iPhone - kan op mijn enthousiasme rekenen. Qua uitzichten is de tweede dag wat minder spectaculair dan dag één, maar voor de rest is de tweede dag in elk opzicht beter dan de al schitterende eerste dag.   

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/lee-trail-dag-2-dirbach-plage-kautenbach-141314810

1. One day in Rotorua: Red Woods (Tokorangi Pa Track) - Hot Springs - Kuirau Park (geothermal area) - Lake Rotorua

En dit is 'm dan: numero uno van 2023, de top dog, de crème de la crème, de allerbeste: Rotorua en omgeving. In een jaar dat ik bekende trekkings heb gedaan zoals de Salkantay Trek in Peru en de K2 en Gondogoro La Trek in Pakistan is het deze wandeling die op het hoogste schavotje staat. Verrassend, zeker als je weet dat dit een zelf uitgedokterde route is die ik op eigen houtje heb samengesteld. Wat ik zo waardeer aan deze route is de variëteit die zo groot is dat het eigenlijk belachelijk is. Want ik weet niet op welke plekken op deze planeet je begint met een wandeling door een bos van sequoia's, vervolgens een beekvallei doorkruist waar ik minutenlang stilsta en dan een geothermisch gebied kruis waar ik langs warmwaterbronnen stap om als afsluiter langs het mooie Lake Rotorua en veldwegen te stappen. Op deze route zijn er ook brede grindwegen die wat afbreuk doen aan de route, maar in het groter geheel zijn dit slechts kleine nadelen omdat al de rest - en dan bedoel ik vooral het landschap - zo goed is. Als je van deze wandeling geen pretoogjes krijgt, weet ik het ook niet meer.  

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/one-day-in-rotorua-red-woods-tokorangi-pa-track-hot-springs-kuirau-park-geothermal-area-lake-rotoru-156479861

De twintig mooiste wandelroutes van 2023 (deel één)

Ook dit jaar klokte ik af op meer dan 1100 wandelkilometers en dat is een alleraardigst aantal. Eens te meer omdat ik dit totaal niet verwachtte aangezien ik meer met andere dingen bezig was en ook het slechte weer in lange regenachtige periodes hielp niet echt. Maar kijk, de reis in Nieuw-Zeeland betekende voor mij een stevige eindspurt wat het aantal wandelkilometers danig opschroefde. Maar belangrijker dan het aantal kilometers zijn de wandelingen zelf en ook in 2023 waren die over het algemeen goed. 

Mijn wandelingen in Vlaanderen scoren over het algemeen wat minder omdat het Vlaamse landschap me nu eenmaal minder aanspreekt dan de Waalse heuvels of buitenlandse bergen. Net zoals vorig jaar heb ik een top twintig samengesteld waar vooral de buitenlandse wandelingen goed scoren. De Ardennen houden de Belgische eer hoog met drie wandelingen, allemaal afkomstig van de gevierde wandelwebsite Originele Wandelingen.  

20. Salkantay day 3 - from Lucmabamba to Aguas Calientes

In mijn wandelverslag omschrijf ik deze dag als de meest complete ervaring van de Salkantay Trek en dat is uiteraard een mooie adelbrief. Met name de mooie jungle-omgeving is een lust voor het oog met hier en daar weidse panorama's over de omliggende bergen. Ook het stukje cultuur met de piepkleine Inca-ruïne Llactapata is de moeite. Het is hier ook verrassend groen zodat op 2800 meter zelfs paarden aan het grazen zijn. Toch is deze route niet zonder minpunten en dan denk ik onmiddellijk aan de tweede helft dat langs de spoorlijn naar Aguas Calientes loopt. Deze omgeving kent zo zijn mooie momenten, maar het voelt toch meer aan als een verplicht nummer. De notering in de top twintig is dus vooral te danken aan de eerste helft. 

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/salkantay-day-3-from-lucmabamba-to-aguas-calientes-138483829

19. K2 GGL trekking: Goro II – Concordia

Deze dag op de K2 en Gondogoro La Trek betekent de overgang tussen het woeste morenenlandschap van de vorige dagen naar een landschap dat bedekt is met sneeuw en ijs. Getuige indrukwekkende ijsbergen die naast het wandelpad liggen. Al is wandelpad misschien wat veel eer voor een route tussen stenen, rotsen en gletsjers die is aangeduid met stenenmannetjes. De overgang in het landschap maakt deze dag wat makkelijker en bovendien gevarieerder. Rotsen, stenen en moreren zijn in het begin nog steeds volop aanwezig, maar worden steeds meer vergezeld door stroompjes en gletsjers die hier aanwezig zijn. Bovendien is eindplaats Concordia één van de meest bijzondere plekken op aarde: hier komen namelijk vijf gletsjers bijeen én heb je bovendien een magistraal uitzicht op de K2. En daar wil je wel eens een paar stenen voor overwinnen.  

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/k2-ggl-trekking-goro-ii-concordia-145402413

18. Vervierse Vesder Vallei Verkenning en Hervé Hellingen in Andrimont

De streek van de Vesder heb ik in mijn wandelavonturen tot dusver grotendeels genegeerd, maar dat maakt deze wandeling meer dan goed. In een regio die van het Land van Hervé overgaat naar de Ardennen kom ik zowel een bos- als weidelandschap tegen, hoewel het toch de weides zijn die deze wandeling erg groen kleuren. Dat is ook één van de redenen waarom ik zo graag in het Land van Hervé kom, maar deze wandeling maakt wel erg veel meters door het groene gras. Toch zijn ook de passages door het bos soms erg stevig waardoor deze wandeling een goeie balans weet te vinden. Maar misschien wel mijn mooiste passage was door het centrum van Verviers waar ik via een overwoekerd paadje de gekanaliseerde Vesder volgde. Het centrum van Verviers is tegen mijn verwachtingen in ook redelijk mooi waardoor deze wandeling behoort tot één van de meest gevarieerde wandelingen die ik in 2023 heb gedaan.  

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/vervierse-vesder-vallei-verkenning-en-herve-hellingen-in-andrimont-147252453

17.One day in Picton: Tirohanga track and The Snout track

Marlborough Sounds. Ik zou gemakkelijk een blog kunnen vullen als lofzang aan deze prachtige sounds in Nieuw-Zeeland. De hemelsblauwe wateren die omringd zijn met talloze eilandjes en schiereilandjes zijn een klein wandelparadijs en deze wandeling leidt me naar een prachtig uitzichtpunt over deze omgeving. Dat is reden genoeg om deze wandeling in de top twintig te plaatsen, maar dan ben ik amper twee kilometer ver. De rest van de wandeling bestaat uit gedeeltes langs een kustpad en oerbos, maar aangezien ik dat al eerder heb gedaan in Nieuw-Zeeland scoort dit traject minder hoog. Bovendien moet ik enkele kilometers lang hetzelfde pad bewandelen om naar The Snout te gaan, een uitkijkpunt op een schiereiland. Deze wandeling bestaat grotendeels uit natuur, maar er is ook een korte passage langs de marina om wat uit te rusten. Niet erg gevarieerd, maar wat een prachtige uitzichten biedt deze wandeling!

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/one-day-in-picton-tirohanga-track-and-the-snout-track-156880874

16. Stationsstapper La Hulpe – Bosvoorde

In een oktobermaand waarbij elke dag wel een zondvloed werd voorspeld heb ik deze wandeling afgelegd en misschien daarom beviel me deze wandeling wel zo goed. Het kriebelde toch wel om te wandelen en als je dan op een mooie stationsstapper zoals deze stoot, is de beloning eens zo groot. Vooral de omgeving van het Zoniënwoud weet me te charmeren met prachtige beukenbossen, verrassende paadjes, kleine beekjes en statige plassen. Het schitterende herfstlandschap is de spreekwoordelijke kers op de taart. De route was trouwens zo goed zodat ik met het kaartje op Komoot aan het knutselen was om stukken toe te voegen. Heel veel is er niet bijgekomen, maar het zegt toch wel iets over de kwaliteit van deze route. Nu moet ik wel zeggen dat de mooie herfstkleuren het landschap extra betoverend maken, dus in de kale winter zal dit minder tot de verbeelding spreken.

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/stationsstapper-la-hulpe-bosvoorde-151064754

15.  Salkantay day 1 - part 2 to Humantay Lake and back

Qua natuurpracht heeft de Salkantay Trek veel te bieden, maar het koninginnenstuk is zonder enige twijfel het meer van Humantay. Dit meer bevindt zich op een hoogte van 4200 meter waar het omringd wordt door de loodrechte wanden van de berg Humantay. De klim naar boven is soms pittig, maar één blik op het meer is voldoende om al leed te vergeten. Aan de rand van het meer is het vooral de berg die opvalt en honderden meters boven het meer van Humantay uittorent. Het beste panorama van het meer bevindt zich iets verder bij een helling waar los zand het klimmen toch wat verraderlijk maakt. Maar hier zie je pas hoe mooi het meer daadwerkelijk is. Het perspectief op de Humantay gaat hier weliswaar een beetje verloren. Deze tocht wordt ook ingericht als dagtocht en het is makkelijk te zien waarom.   

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/salkantay-day-1-part-2-to-humantay-lake-and-back-138483827

14. Le Jambon de la Semois (originele wandelingen)

Ter voorbereiding van mijn trek in Pakistan ging ik in juni en juli op zoek naar erg stevige wandelingen in België en daarbuiten en daar voldoet dit exemplaar zeker aan. Met bijna duizend hoogtemeters is dit een intensieve wandelingen, maar nog imposanter dan het aantal hoogtemeters zijn de stijgingspercentages van de hellingen die dikwijls met dertig procent en meer flirten. Dat levert wel fraaie plaatjes op, want in de rotsachtige omgeving van de Semois is het altijd een plezier om deze kronkelende rivier te zien verdwijnen in groen naaldwoud. Mijn favoriete passage was door de wilde beekvallei van Le Satou, maar het riviertje zelf was amper waarneembaar in deze hete zomer. De tweede helft van de wandeling wordt opgefleurd door een aantal fraaie graspaadjes en dan kom je tot de slotsom dat dit een mooie en vrij gevarieerde wandeling is in één van mijn favoriete wandelregio's.  

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/le-jambon-de-la-semois-originele-wandelingen-140108164

13. Grenswandeling in de Oostkantons (originele wandelingen)

Op de grens met Duitsland heb in in het begin van het jaar het nieuwste exemplaar van Originele Wandelingen kunnen doen en de Eifel bewijst met deze wandeling dat het een leuke regio is om in te wandelen. Een vermoeiende ook, want het aantal hoogtemeters is zeker bij het begin niet mis. Wat deze wandeling voor mij zo mooi maakte, was het kleine sneeuwlaagje dat nog op de plaatselijke toppen te vinden was. Deze grenswandeling verlaat overigens ook de gekende wegen en via een stukje bushcrafting ging op zoek naar de grensstenen die de grens van België en Duitsland markeren. Dat was geen onverdeeld succes en daarom verlegde ik mijn pad naar de gekende wegen. In deze omgeving zijn er overigens ook voldoende beken en op het einde is er een RAVeL-weg waar vroeger ooit een tram liep. Deze wandeling scoort qua persoonlijke beleving dus hoog, maar is objectief gezien wel minder goed dan sommige wandelingen die lager zijn genoteerd in dit lijstje. 

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/grenswandeling-in-de-oostkantons-originele-wandelingen-128000205

12. Salkantay day 2 - from Soray Pampa to Collpapampa

Een wandeling waar ik duizend meter stijg, tot op 4600 meter kom en vervolgens tweeduizend meter daal moet wel een aantal mooie momenten opleveren. En dat doet deze wandeling zeker. De stijging naar de top wordt onderbroken met haltes bij uitgestrekte grasvlaktes en er is ook een steile klim langs enkele rotsen. Een eenzaam meertje is het laatste wat ik te zien krijg voor ik de definitieve klim naar de top inzet waar overigens nog een klein stukje over ijs moet overwonnen worden. De top zelf is helaas niet zo bijzonder. Tot nog niet zo heel lang geleden lag hier een erg fraai bergmeer, maar dat werd met een steenlawine in 2019 weggevaagd en sindsdien zie je hier nog enkel rotspuin. De afdaling is misschien wel de echte ster van deze wandeling aangezien het landschap overvloeit van bergtoendra naar nevelwoud en dat is best wel bijzonder te noemen. De lange afdaling maakt de wandeling helaas een tikkeltje saai en voorkomt dat deze wandeling hoger staat genoteerd dan plaats elf.  

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/salkantay-day-2-from-soray-pampa-to-collpapampa-138483830

11. Tongariro Alpine Crossing

Dit wordt wel eens één van de mooiste dagwandelingen ooit genoemd, dus de vraag is waarom dit niet hoger staat genoteerd. Wel, je kan de vraag ook andersom stellen en je afvragen waarom de Tongariro Alpine Crossing ondanks alles nog zo hoog staat. Zoals de naam het al zegt, kruis je hier de Tongariro waar je één van 's werelds mooiste uitzichten hebt op de Emerald Lakes. Als deze meertjes vervolgens gehuld zijn in een dik pak wolken, blijft er helaas weinig charme over. Zeker omdat de beklimming naar de top toch wat eentonig is. Enkel wanneer ik naar achteren kijk of opzij zie ik mooie panorama's. De reden waarom de Tongariro dan toch plek elf bekleedt, heeft te maken met het vulkanische landschap dat rond de top - zelfs in mist - indrukwekkend blijft. De afdaling kijkt uit op enkele prachtige, uitgestrekte meren en enkele warmwaterbaden zorgen voor wat variëteit. De laatste drie kilometer eindigt in een stuk oerbos zodat deze vulkanische wandeling toch een verrassend einde kent. Enkele andere wandelgenoten van de groep hadden meer geluk en gingen met een trager tempo naar boven waar ze wel werden onthaald met een mooie wolkvrije top. Tja, dan had deze wandeling wellicht wel mijn top tien gehaald... 

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/tongariro-alpine-crossing-156615672

Reisverslag Nieuw-Zeeland deel één: tegenvoeters op onze planeet

Er zijn een heleboel mooie bestemmingen op deze aardbol en zelfs een aantal bestemmingen die je mag plaatsen onder de noemer droombestemmingen, maar Nieuw-Zeeland spreekt toch tot de verbeelding van velen. Net zoals IJsland en vele andere landen kent het toerisme hier een substantiële opmars en dat heeft het in geen geringe mate te danken aan de populariteit van de drie Lord of the Rings-films die aan het begin van dit millennium zijn opgenomen in Nieuw-Zeeland. Vulkanische landen, mystieke bossen, onheilspellende mist in een fjordenlandschap, betoverende sneeuwtoppen en serene meerdistricten. Je vindt dit en nog veel meer aan de andere kant van de wereld. 

De natuur is uiteraard de voornaamste reden om naar dit eiland te reizen, maar er is ook een streepje cultuur te ontdekken met de Maori en steden zoals Auckland zijn ook een bezoekje waard. Met een reis van maar liefst 28 dagen verkende ik zowel het noorder- als het zuidereiland en wat is dit een prachtige reis geworden! Als wandelliefhebber heb ik vele mooie wandelingen gemaakt en prachtige locaties gezien. Zelfs in die mate dat ik toch wel wat verliefd ben op geworden op Nieuw-Zeeland...  

Maandag 18 december

Hoewel de reis op maandag 18 december officieel begint, ben ik zondag al naar Amsterdam afgezakt om vlakbij Schiphol te overnachten. Het vliegtuig vertrekt namelijk rond half tien en in de beruchte ochtendspits van de Randstad is het een kleine ramp om op tijd op de luchthaven te zijn. Dan brengt een treinreis op zondag me toch wat meer zielsrust. Die verloopt overigens vlekkeloos en rond half negen 's avonds vind ik mijn weg naar het Citizen M-hotel. Deze keten van hotels weet zich te onderscheiden met een technologische aanpak: de kamer is uitgerust met sierverlichting en letterlijk alles (verlichting, tv, muziek, ...) wordt bediend met een iPad. Het voelt wel wat gimmicky aan en er is ook geen aparte badkamer. Wel een aparte capsule om te douchen. Een beetje bizar allemaal, maar dit is de meest betaalbare optie vlakbij Schiphol, dus ik klaag niet. Het grote boxspring bed slaapt uitstekend en goed uitgerust sta ik in de luchthaven om het vliegtuig naar Singapore te nemen. 

Singapore? Yups, want uiteraard zijn er geen vliegtuigen die rechtstreeks naar Nieuw-Zeeland vliegen en de overstapplaats is deze kleine stadsstaat die zich in de jaren zestig van de vorige eeuw heeft afgescheiden van Maleisië. Ik vlieg met Singapore Airlines en op deze vlucht bevalt me dat enorm: het vliegtuig, maar vooral de service. Die is namelijk van een uitmuntende kwaliteit. Bij de volgende vluchten is de dienstverlening wat minder, maar nog altijd zeer goed te noemen. Ook de beenruimte is meer dan royaal. Op deze reis hebben we later een mini-bus ter beschikking en de beenruimte hier is overigens minder dan op het vliegtuig. Het zou geen straf zijn om de volgende keer opnieuw met Singapore Airlines te vliegen. Deze luchtvaartmaatschappij is trouwens uitgeroepen tot nummer één in de World Airline Awards en dat is wat mij betreft helemaal terecht. 

Dinsdag 19 december

De vlucht naar Singapore duurt een dikke twaalf uur. Tel daarbij nog het tijdsverschil waarin het zeven uur later is en het is dus al dinsdag wanneer ik in Singapore arriveer. Changi Airport is een grote luchthaven dat beschikt over een prachtige botanische tuin net buiten de luchthaven. Een vragenronde leert me echter dat het tijdsbestek van drie uur - want dan begint de volgende vlucht - niet voldoende is om deze botanische tuin te bezoeken. Jammer, pindakaas! Ondertussen heb ik ook mijn reisgenoten leren kennen, want voor het gemak werd iedereen op dezelfde rij gedeponeerd. Ik heb wel niet iedereen leren kennen: twee personen zitten al in Nieuw-Zeeland met een eigen vlucht en nog twee anderen zitten in de premium economy klasse. 

Ook bij de volgende vlucht van Singapore naar Auckland zit iedereen op dezelfde rij, maar deze keer in een andere volgorde. Deze vlucht voelt toch wat langer aan, want opnieuw tien uur op het vliegtuig zitten na een vlucht van twaalf uur is wel lang. Langzaam zie ik Australië aan mij voorbij gaan en ik prijs me gelukkig als we dinsdagavond lokale tijd in Auckland landen. Reisbegeleider Marion wacht ons op met Keith als buschauffeur. Met dit duo hebben we het getroffen, want beiden zijn erg sympathiek én educatief. Het eerste feit dat we leren over Nieuw-Zeeland wordt ons in de bus verteld: in Auckland treffen we overal Pōhutukawa's aan die omwille van hun vorm de chrystmas tree worden genoemd. Niet dat er veel interesse is, want inmiddels verlangt iedereen in slaapdronken toestand naar een zacht bed. 

Woensdag 20 december

We zijn al drie dagen ver en pas nu hebben we onze eerste vrije dag. Iedereen kan rustig wakker worden, want pas om elf uur begint het voorstelrondje. Marion legt enkele regels uit om anarchisten geen kans te geven en presenteert ook het programma voor de komende dagen. Morgen rijden we naar de pittoreske Bay of Islands, maar vandaag is het dus tijd om Auckland te bezoeken. Marion wil met de hele groep in een korte wandeling Auckland voorstellen, maar uiteraard zit er wel altijd één dissident bij die niet met de groep wil meegaan. Niet geheel verrassend ben ik die dissident. Ik heb een uitstekende reisgids van de ANWB (de Nederlandse autobond, don't ask...) bij en onder het kopje 'Actief' wordt er een coast to coast wandeling voorgesteld wat een mooie manier is om al wandelend Auckland te verkennen. De voormalige hoofdstad van Nieuw-Zeeland is namelijk op en rond enkele uitgedoofde vulkanen gebouwd en dat levert een mooi stukje natuur op. Het verslag van mijn wandeling kan je overigens hier vinden. 

Wanneer ik rond drie uur mijn wandeltocht tot een goed einde heb gebrengt, regel ik met Über een taxi en die brengt me naar Wynyard, de havenbuurt van Auckland. Dit is de nieuwste hippe buurt van Auckland met veel restaurantjes, een gezellige atmosfeer, moderne gebouwen met een mooie architectuur, mooi ontworpen pleintjes en uiteraard heel veel boten. Het doet me wat denken aan het V&A Waterfront in Kaapstad waar ik een jaar eerder was en dat beviel me toen heel erg. Dat heb ik toen bezocht in de ochtend wanneer er amper toeristen waren, maar in Wynyard krioelt het nu van de drukte. Dat is toch net wat minder voor mij besteed en dus kies ik het hazenpad. Dat hazenpad leidt me naar de Auckland Tower, de hoogste toren op het zuidelijk halfrond. Niet alleen de toren is hoog, maar ook de prijs om naar boven te gaan, is dat. Ach, als toerist ben ik het wel al gewend... 

De Auckland Tower is overigens 's nachts verlicht met mooie neonkleuren en wanneer ik dinsdagnacht in Auckland arriveerde, viel deze toren onmiddellijk op. In daglicht is de toren een stuk minder imposant, maar het uitzicht is dat wel. Eerder deze dag ben ik op de nabijgelegen vulkanen geweest waar ik me op ongeveer dezelfde hoogte als het uitkijkplatform van de toren bevind: ongeveer 220 meter boven de zeespiegel. Het verschil is wel dat de toren zich midden in het stadscentrum bevindt en daardoor een prachtig uitzicht biedt over de nabijgelegen wijken. Er is nog een hogere verdieping, maar dit biedt nauwelijks een meerwaarde. Het uitzicht verschilt amper van wat ik al eerder zag. Het bezoek aan de toren is mijn laatste wapenfeit van de dag en hoewel ik Auckland een mooie stad vind, is één dag wel genoeg voor mij.

Wandeloverzicht 2023: een terugblik op mijn wandelingen

Een traditioneel overzicht van mijn beste wandelingen maak ik nu al een paar jaren, maar ik heb nog geen overzicht gemaakt van wandelingen die me zinnenprikkelen. Want wandelen is meer dan stappen zetten alleen. Het gaat om onverwachte landschappen die je tegenkomt, wildlife dat je op je tocht tegenkomt, natuur die in bloei staat bewonderen, tot rust komen of soms meegezogen worden in de drukte bij een populaire plaats. Daarom maak ik een overzicht van wandelingen in 2023 die me zijn bijgebleven, zowel in positieve als negatieve zin.  

Langste wandeling

Naam: Stationsstapper Lommel - Neerpelt (Etappe GR561)

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/stationsstapper-lommel-neerpelt-etappe-gr561-130218267

In het begin van 2023 heb ik een aantal etappes van de GR561 gevolgd waarvan de etappe tussen de stations van Lommel en Neerpelt de langste is. Normaal vermijd ik langere routes in Vlaanderen omdat die de neiging hebben om saai te worden na verloop van tijd. Bij deze etappe valt dat goed mee met mooie passages langs de natuurgebieden van Lommelse Sahara en Hageven-Plateaux. Enkel de kilometers bij de Belgisch-Nederlandse grens met lange straten rechtdoor is een tegenvaller op deze etappe. 

Kortste wandeling

Naam: Steegjesroute in Geerardsbergen

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/steegjesroute-in-geraardsbergen-125044283

Eveneens bij het begin van het jaar was ik een weekend in de omgeving van Geraardsbergen en dan mag een kleine wandeling door deze historische stad niet ontbreken. Langs de echte versie van Manneken Pis en enkele mooie steegjes wordt het centrum van Geraardsbergen verkend. De muur ontbrak bij deze wandeling, maar dat heb ik vlak erna goedgemaakt. 

Mooiste wandeling

Naam: Salkantay day 1 - part 2 to Humantay Lake and back

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/salkantay-day-1-part-2-to-humantay-lake-and-back-138483827

De eerste dag van de Salkantay Trek bestaat uit twee delen en het tweede deel gaat naar het hemelsblauwe Humantay meer. Dit meer ziet er wonderschoon uit, maar wat deze wandeling echt indrukwekkend maakt, is de Humantay die honderden meters loodrecht boven dit meer uittorent. Voor mij betekende dit de eerste kennismaking met een hoogte van boven de vierduizend meters en dat was bij de klim naar boven toch soms te voelen.  

Lelijkste wandeling

Naam: Geplaveide plattelandsroute in Pulle

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/geplaveide-plattelandsroute-in-pulle-148761030

Maar liefst drievierde van deze wandeling gaat over verhard wegdek en je hebt meteen de reden waarom ik dit mijn lelijkste wandeling van 2023 vind, hoewel er soms wel mooie plekjes zijn. Bij het samenstellen van de route heb ik zoveel mogelijk het traject van een streek-GR gevolgd, maar dat bleek dus geen onverdeeld succes te zijn. 

Spannendste wandeling

Naam: K2 GGL trekking: Ali Camp - Khuispang via Gondogoro La

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/k2-ggl-trekking-ali-camp-khuispang-via-gondogoro-la-145402590

Om elf uur 's nachts vertrekken in absolute duisternis, tot 5600 meter hoog klimmen, een stijgingspercentage van vijftig procent en meer boven de 5000 meter, door sneeuw trekken in de koude, dertien uur lang onderweg en een voor mij behoorlijk moeilijke daling van 2,5 uur naar beneden over gletsjer, sneeuw en morenen. Meer redenen heb ik niet nodig om dit tot de spannendste wandeling van 2023 uit te roepen en misschien wel mijn leven. Gelukkig was er nog een fenomenaal uitzicht over de Hushe-vallei tussen al deze inspanningen.   

Saaiste wandeling

Naam: Stationsstapper Boortmeerbeek - Eppegem (Via GR128 Vlaanderenroute)

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/stationsstapper-boortmeerbeek-eppegem-via-gr128-vlaanderenroute-148169297

Opnieuw een zelf uitgestippelde route waarbij ik grotendeels de GR128 volg, maar helaas andermaal met een desastreus resultaat. De route bestaat veelal uit verharde wegen die bovendien voor een groot deel door residentiële zones en woonwijken gaat. Korte stukjes langs graspaden en bos brengen wat redding, maar niet genoeg om de titel van saaiste wandeling van 2023 te ontlopen.  

Meest verrassende wandeling

Naam: Müllerthal Route 1 - van Moersdorf naar Echternach

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/mullerthal-trail-route-1-moersdorf-naar-echternach-130738812

De Müllerthal Trail staat bekend omwille van zijn natuurpracht en schoonheid en bij de allereerste etappe was ik dus razend benieuwd naar het resultaat. De eerste dag wist me enorm te verrassen, maar dan wel in negatieve zin. Asfaltwegen waar je het niet verwacht, dorpjes die weinig te bieden hebben en de stukken die dan door het bos gaan, verlopen via brede grindwegen. Nee, dit had ik niet verwacht bij de Müllerthal Trail. 

Meest rustgevende wandeling

Naam: K2 GGL trekking: Khuispang - Saitcho

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/k2-ggl-trekking-khuispang-saitcho-145402665

Na de enorm inspannende en uitdagende wandeling langs de Gondogoro La wachtte deze wandeling die overigens ook wel behoorlijk lang is en uitdagende stukken kent. Desondanks is de omgeving hier compleet anders waar een groene vallei omgeven is door sneeuw en gletsjers. Het is een enorm bizar zicht, maar met het einde in zicht van de K2 en Gondogoro La Trek een moment om te bezinnen en om volledig tot rust te komen. 

Beste wandeling voor wildlife spotting

Naam: Salkantay day 3 - from Lucmabamba to Aguas Calientes

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/salkantay-day-3-from-lucmabamba-to-aguas-calientes-138483829

Wandelingen waar ik echt wildlife kan spotten, heb ik niet gedaan, maar de laatste route van de Salkantay Trek komt dan toch wel het meest hier voor in aanmelding. Met name bij de start op een hoogte van 2000 meter waar ik me op de grens tussen nevel- en regenwoud bevind, is een goede locatie om kleine zoogdieren en vogels te spotten. Zelfs in de winter is het hier relatief warm en - hoe kan het ook anders - is het hier enorm groen. Een ideale thuishaven dus voor de vele dieren die in deze biotoop leven.  

Beste winterwandeling

Naam: Grenswandeling in de Oostkantons

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/grenswandeling-in-de-oostkantons-originele-wandelingen-128000205

Net voor het vallen van de lente deed ik deze grenswandeling nabij Duitsland en was er zelfs nog een laagje sneeuw voorzien op de heuvels in de Eifel. Deze wandeling is vooral in het begin vrij sportief met maar liefst ruim driehonderd hoogtemeters na 1u15 wandelen. Via bos en beekvalleien biedt deze wandeling een mooi overzicht van wat deze streek zo mooi maakt. Het einde met de RAVeL-paden spreekt wat minder tot de verbeelding, maar als totaalplaatje is de nieuwste wandeling van Originele Wandelingen een erg leuke aanwinst.  

Beste lentewandeling

Naam: Müllerthal Route 1 - van Echternach naar Moersdorf

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/mullerthal-trail-route-1-echternach-moersdorf-130890341

Waar de eerste etappe van de Müllerthal Trail - en meer bepaald Route 1 - een ontgoocheling is, dan is de tweede etappe een fantastische meevaller. Alles wat de Müllerthal Trail zo mooi maakt, kom je op deze wandeling tegen. Toch zijn het de diverse oversteken bij de kleine beekjes die mijn wandelhart hebben veroverd. Deze beekjes bevinden zich in een decor van mooie zandsteenformaties en dat bovendien op een parcours waar ik nagenoeg altijd alleen ben. De ene dag op de Müllerthal Trail is dus de andere niet, zelfs bij dezelfde route.  

Beste zomerwandeling

Naam: Lee Trail dag 2: van Dirbach Plague naar Kautenbach

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/lee-trail-dag-2-dirbach-plage-kautenbach-141314810

De Lee Trail diende eigenlijk als voorbereiding op de K2 en Gondogoro La Trek, maar deze mini-langeafstandswandeling is zelf een knaller van formaat geworden. Met name deze tweede etappe bulkt van de hoogtepunten. De Eislek Trail vond ik toch maar wat tegenvallen in Luxemburg, maar op korte afstand kunnen wandeltrajecten hard verschillen. De Lees - rotskammen die bestaan uit leisteen - stelen de show, maar ook de kleine singletracks door het bos zijn leuke bergpaadjes die fungeren als verbindingswegen naar prachtige uitkijkpunten en schilderachtige beekvalleien. En wie wordt hier nu niet enthousiast van? 

Beste herfstwandeling

Naam: Stationsstapper Schulen-Diest (via GR5)

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/stationsstapper-schulen-diest-via-gr5-152807577

In de regenachtige novembermaand was het moeilijk om een ietwat droge wandeling te vinden, maar deze stationsstapper slaagde daar wel grotendeels in, ondanks de aanwezigheid van vele beken. Het is dus niet verrassend dat beken en beekvalleien deze wandeling kleuren. Ook het bos in de buurt van Zelem is aangenaam om in te wandelen waardoor deze wandeling uitgegroeid is tot oerdegelijke Vlaamse wandeling, met soms wat minder fraaie plekken zoals een korte passage nabij de E313. 

Meest historische wandeling

Naam: Prague Castle Walking Tour

Link: https://nl.wikiloc.com/routes-wandelen/prague-castle-walking-tour-135197940

Praag ademt één en al geschiedenis uit en dat doet het nergens meer dan bij de Praagse Burcht. Deze korte stadswandeling trekt langs de verscheidene gebouwen die zich op deze site bevinden, waaronder de prachtige Sint-Vituskathedraal. De route wordt afgesloten bij de wereldberoemde Karelsbrug en de dichtheid van historische plaatsen en gebouwen op deze wandeling is dus gigantisch. 

Reisorganisaties in de Benelux: een overzicht

Ik ben een frequente reisganger en regelmatig doe ik een beroep op een reisorganisatie. Als soloreiziger is dat namelijk erg gemakkelijk en spendeer je daarom niet veel tijd aan de voorbereiding. Het nadeel is dan weer dat je gebonden bent aan het programma van een reisorganisatie. Maar als je een beetje grasduint vind je misschien wel een programma dat dicht bij je plannen aansluit. De hamvraag is echter hoeveel reisorganisaties zijn er in de Benelux? Nou verrassend veel eigenlijk. 

Klein taalgebied

De Nederlands sprekende reismarkt is met ruim twintig miljoen potentiële klanten voldoende, maar niet erg groot. Zowel Nederlandse als Belgische reisorganisaties ontplooien hun activiteiten buiten de landsgrenzen omdat dit de overlevingskansen vergroot. Dat bewijst Best Tours of beter gezegd het faillissement van Best Tours. Deze organisatie richtte zich exclusief op de Vlaamse markt, maar dat was niet genoeg om te overleven en Best Tours vroeg in 2012 het faillissement aan. Het bewijst dat de Vlaamse markt amper voldoende is, hoewel een reisorganisatie zoals De Blauwe Vogel zich uitsluitend richten op deze markt. Ook in Nederland zijn er enkele organisaties die zich hoofdzakelijk op de binnenlandse markt richten, maar daar is het potentiële afzetgebied drie maal zo groot. De meeste spelers in deze sector richten zich op beide nationaliteiten en dan is het interessant om verscheidene reisorganisaties met elkaar te vergelijken. Een (niet-exhaustief) overzicht. 

Beginnen doe ik bij de reisorganisatie waarmee ik het vaakst op stap ben geweest: Koning Aap. Dit is een Nederlandse organisatie, maar richt zich ook op de Belgische markt. Meer nog dan andere Nederlandse bedrijven waardoor groepsindelingen van beide nationaliteiten bijna gelijk lopen, hoewel er toch nog altijd meer Nederlanders meereizen. Koning Aap is een traditionele operator en zet zich in de markt als aanbieder van verre reizen. Het aanbod is deftig, maar niet supergroot. Reizen naar Noord-Amerika worden bijvoorbeeld niet aangeboden. Qua prijs bivakkeert Koning Aap in de middenklasse en het doelpubliek is iets ouder, hoewel ook - meer dan bij andere touroperators - er ook jongere mensen meereizen. Koning Aap is een gevestigde naam, maar niet erg populair zodat groepen traditioneel wat kleiner zijn. Leuk als je niet met een groep van twintig personen wil reizen, minder leuk als de geboekte reis niet doorgaat omdat er te weinig interesse is. Over het algemeen ben ik erg tevreden over Koning Aap en zie ik mezelf nog vaker reizen met hen.  

Tot dezelfde familie behoort Shoestring wat de meest succesvolle poot is van de moedermaatschappij. Reizen met de spreekwoordelijke schoenveter geeft weer dat deze organisatie wat goedkoper is en daarom is het doelpubliek wat jonger. Hier richt men zich meer op twintigers en dertigers door goedkopere prijzen te hanteren. Of het echt goedkoper is, mag in vraag gesteld worden, want deze goedkopere prijzen worden bereikt door excursies betalend te maken die bij andere operators standaard in het pakket zitten. Ook van zaken zoals een ontbijt verwacht je dat dit standaard in het pakket zit, maar bij Shoestring durft men hier ook op te besparen. Dus als je dit allemaal erbij telt, is zo'n reis per definitie niet goedkoper, maar je hebt dus wel de mogelijkheid om meer op je budget te letten. Verrassend genoeg is het aanbod wel een stuk kariger: Shoestring biedt bijvoorbeeld 13 reizen aan naar Azië terwijl zusterorganisatie Koning Aap er 23 aanbiedt naar dit continent. Met Shoestring ben ik één keer meegereisd en die is me goed bevallen. 

De eerste farao

De bekendste en grootste reisorganisatie van de Benelux is wellicht Djoser. Veel reizen zijn voor de volgende zes maanden al volgeboekt. Het aanbod is erg groot en qua prijs zit Djoser op ongeveer dezelfde hoogte als Koning Aap. Waar Koning Aap tot enkele jaren geleden wat duurder was - wat meestal resulteerde in iets betere accommodaties - hanteert Djoser nu min of meer dezelfde prijs als zijn concurrent. Ook hier is het doelpubliek traditioneel gezien wat ouder, hoewel sommige reizen populair zijn bij jongeren zoals bij reizen naar Mexico, Cuba of Jordanië. Aangezien Djoser veel reizen aanbiedt, kan het zijn dat je hier meer je gading vindt dan bij andere reisorganisaties. Ook met Djoser ben ik twee keer meegereisd en hier ben ik eveneens erg tevreden over. Wel is het zo dat hier (een stuk meer) Nederlanders meereizen dan Belgen. 

Je zou haast denken dat België geen reisorganisaties heeft, maar dat is een behoorlijk foutieve gedachte. De eerste die bij mij opkomt, is Joker. Deze organisatie onderscheidt zich met de vorige drie door het aanbod: de reizen zijn wat avontuurlijker en actiever. Er wordt wat meer gewandeld en in het aanbod zitten ook regelmatig trektochten. Joker richt zich daarom ook op een wat jonger publiek, maar is misschien ietwat verrassend duurder. Dat komt door de getalsterkte van de groepen, want vaak zijn groepen niet groter dan twaalf personen en kunnen er niet echt schaalvoordelen behaald worden. Reizen gebeurt soms in alternatieve vervoermethodes zoals een jeep of busje. Hoewel Joker één van de populairdere operators is in België, gaan er per bestemming slechts een aantal reizen door per jaar. Misschien wel een nadeel als je een reis wil boeken in een bepaalde periode. 

Onder dezelfde paraplu valt Sawadee wat eigenlijk de Nederlandse zusterorganisatie is van Joker, maar dan maal drie of vier qua grootte. Ook hier richt men zich meer op actievere reizen, hoewel het reisaanbod toch vrij dicht aansluit bij de traditionele pakketreizen die Koning Aap of Djoser ook aanbieden. Het aanbod van reizen is verrassend groot, inclusief reizen die je niet snel bij een andere organisatie kan doen zoals een rondreis door Pakistan. Sawadee richt zich voornamelijk op de Nederlandse markt, hoewel er hier en daar ook Belgen meereizen. Eén daarvan ben ik, want over ruim een week vertrek ik namelijk naar Nieuw-Zeeland. 

Dure vogels

Waar de tot nu toe genoemde organisaties mikken op een algemeen aanbod, zijn Het Zuiderhuis en Het Noorderhuis eerder gespecialiseerd in - je raadt het nooit - reizen naar respectievelijk het zuiden en het noorden. Deze twee Belgische organisaties hanteren ongeveer hetzelfde principe als Joker: kleine groepen, een wat jonger publiek en actieve reizen. De prijzen die gehanteerd worden behoren echter tot de top in de markt en is dus verre van goedkoop. Naast rondreizen zijn beide organisaties ook gespecialiseerd in wandel- en fietsreizen. Iets wat de eerder vernoemde organisaties ook in hun aanbod hebben, maar bij Het Zuider- en Noorderhuis is het één van de pijlpunten in hun aanbod. De meest recente aanwinst van de moedermaatschappij van Het Zuider- en Noorderhuis is Bunkhouse dat bestemd is voor twintigers en dertigers. Hoewel er hier ook rondreizen worden aangeboden, concentreert men zich bij deze organisatie vooral op een minder comfortabele en meer budgetvriendelijke manier van reizen zoals backpacking. 

Eén van de duurste spelers in de Vlaamse markt is De Blauwe Vogel. Prijzen van hun reizen kunnen soms tot vijftig procent duurder zijn dan die van Djoser of Koning Aap, maar dat komt ook omdat bijna alles in de prijs is opgenomen, terwijl bij andere organisaties veel excursies optioneel zijn. Maar zelfs dan nog is dit geen goedkope vogel. Een extra argument om te kiezen voor deze organisatie is dat het zich exclusief richt op de Vlaamse markt en er enkel Vlamingen meereizen. Door de hoge prijs zijn reizigers hier dikwijls het kapitaalkrachtigste publiek: zestigplussers. 

Aan de weg timmeren

Een Belgische touroperator die hard aan het opkomen is, luistert naar de naam Beyond Borders. Of dat doet de aanwezigheid op Facebook toch vermoeden, want op een bepaald moment zag ik elke dag reclame passeren van Beyond Borders op mijn Facebookpagina. Deze organisatie richt zich op de actievere reiziger en spreekt daarom over het algemeen een jong(er) doelpubliek aan. Het aanbod is verrassend divers en er zitten ook wat exotischere reizen bij zoals naar Pakistan. In tegenstelling tot Sawadee biedt het wel minder datums aan, maar daar tegenover staat dat groepen wel kleiner zijn, maximaal veertien personen. Ook de inhoud van hun reizen staat soms in schril contrast met andere aanbieders waardoor je wordt getrakteerd op een totaal andere ervaring, hoewel de bestemming hetzelfde is. Zo biedt Beyond Borders een 18-daagse reis naar enkel Cambodja, terwijl bij de concurrentie Cambodja enkel gecombineerd kan worden met andere landen.           

Ook Travelbase timmert hard aan de weg, hoewel deze Belgisch-Nederlandse organisatie zich niet echt richt op pakketreizen. De visie van Travelbase richt zich op actieve reizen waar natuur hoog in het vaandel staat. Dit vertaalt zich in een aanbod van reizen gericht op hiking, kanoën, roadtrips, rafting en zogenaamde micro-avonturen waar je bijvoorbeeld een weekend gaat packraften in de Ardennen. Meer nog dan bij andere organisaties richt men zich op (jonge) twintigers en dertigers, hoewel er ook sporadisch mensen boven deze leeftijdscategorie meegaan. Reizen betekent back to the basics met overnachtingen in een tentje en wat minder comfort. Dit drukt ook de prijs, want die behoort tot de goedkoopste op de Belgische en Nederlandse markt. Zelf heb ik twee deelgenomen aan twee trails: die in Jordanië en IJsland en daar ben ik erg over te spreken. 

De gebaande paden verlaten

Opvallend is dat in het laatste decennium er een aantal Belgische bedrijven zijn opgericht die zich richten op actievelingen in niet zo evidente bestemmingen. Een aantal daarvan zijn Offtrack en The Wildlinger. Offtrack specialiseert zich in voornamelijk wandelreizen naar bestemmingen die andere organisaties vaak overslaan zoals Saudi-Arabië, Pakistan, Tasmanië en anderen. Het is duidelijk dat deze organisatie mikt op een unserved audience dat niet op zoek is naar een traditionele reisbestemming. Omdat deze bestemmingen buiten de gebaande paden liggen, zijn prijzen ook navenant en vrij duur. The Wildlinger heeft dit ook als levensvisie, maar biedt naast trekkings ook andere reisvormen aan zoals beklimmingen, expedities, mountainbiking, surfen en zelfs survivaltochten. Het moge dus wel duidelijk zijn dat dit een nichespeler is. Net zoals bij Offtrack geldt dat de prijs daarom wat hoger ligt omdat het organiseren naar niet zo evidente bestemmingen nu eenmaal meer geld kost. 

Ook in Nederland zijn er gespecialiseerde reisorganisaties. Een vrij grote organisatie in Nederland is SNP en zij zijn gericht op wandel- en fietsvakanties. De echt zware trekkings inclusief ontberingen die Offtrack en The Wildlinger wel aanbieden, hebben ze niet, maar toch beschikt SNP over een erg groot aanbod van bestemmingen. Omdat dit meer geënt is op volume kunnen er schaalvoordelen worden gehanteerd waardoor de prijs wat lager ligt, maar het deelnemersveld is dan logischerwijze ook groter. Een andere Nederlandse organisatie richt zich meer internationaal en dat is de online operator Bookatrekking en zoals de naam doet vermoeden richten ze zich op wandelvakanties en trekkings. Zij treden op als tussenpersoon en werken samen met lokale bedrijfjes als je in groep wil reizen of je kan er natuurlijk alleen op uit. Ik heb hen gebruikt om de Alta Via I te hiken zodat ik zelf geen accommodaties moet boeken. Ik kreeg ook een klein draaiboek, maar daar stopte de hulp zowat. Aangezien hun routes en zelfs accommodaties op hun website staan, kan je dit dus allemaal zelf boeken. Gezien de premie van ruim dertig procent die ze vragen, is dat voor de budgetbewuste hiker erg interessant om dat zelf te doen. 

Jongerenorganisaties

Terug op Vlaamse bodem heb ik de duurste organisatie gevonden bij Anders Reizen. Ik ken hen niet zo goed, maar voor deze blog heb ik info opgezocht op hun website en prijzen zijn wel aan de erg stevige kant. Een voorbeeldje? Nieuw-Zeeland voor ongeveer twaalf duizend euro. Nou, dat is twee maal zo duur als bij andere organisaties zoals Djoser en Sawadee. Hotelovernachtingen zijn met vier- en vijfsterrenhotel ongekend luxueus en ook avondeten is veelal inclusief, maar zelfs inclusief al deze zaken zijn deze prijzen stratosferisch hoog. Er zal zeker en vast een publiek zijn voor deze luxevakanties, maar ik behoor daar alvast niet toe. Zusterorganisatie Bootz mikt opnieuw op een actiever publiek met wandelactiviteiten naar populaire vakantiebestemmingen en ook in eigen land. De gehanteerde prijzen liggen in het gemiddelde van de markt en dat is met het publiek voor ogen ook niet vreemd. Bootz is namelijk bedoeld voor jongeren tussen de 18 en 34 jaar. 

Een andere organisatie die zich richt op jongeren (tussen 18 en 30 jaar) is Kris Kras. Waar Bootz zich concentreert op wandelreizen heeft Kris Kras een groter assortiment aan reizen in haar aanbod en biedt het naast rondreizen ook wandelvakanties, weekendtrips en zelfs daguitstappen aan. De gehanteerde prijzen liggen in het gemiddelde van de markt en de meerwaarde bestaat dus vooral uit dat jongeren met gelijkgestemde zielen op reis gaan. Organisaties die zich richten op jongeren doen het overigens goed in België, want ook Mundero heeft een jong publiek voor ogen. In vergelijking met Kris Kras lijkt het aanbod van rondreizen toch wat groter en mikt het minder op alternatieve reizen, hoewel er ook een beperkt aanbod van wandelreizen in het assortiment zit. De prijzen liggen min of meer in dezelfde lijn als bij concurrenten Bootz en Kris Kras. 

Naast deze organisaties zijn er ook heel grote en heel kleine. Eén van de grootste is TUI wat echt bedoeld is voor massatoerisme aan de costa's. Met last minute reizen kan je behoorlijk goedkoop op reis gaan, al ben je dan veelal gekluisterd aan een resorthotel. Ook Neckermann is bij zonnenkloppende Belgen een huishoudnaam. Boetiekorganisaties staan hier in schril contrast mee. Dit zijn kleine organisaties die zich vaak specialiseren in één land of werelddeel. Vaak kan je met behulp van modules een eigen reis samenstellen en dit is voornamelijk bedoeld voor individuele reizigers. De meest bekende organisatie is Riskja, maar daarnaast zijn er tal van kleinere bureaus - dikwijls niet meer dan een ondernemend koppel - die zich specialiseren in één bepaalde bestemming.  

Conclusie

Dit is dus een niet-exhaustieve lijst van Belgische en Nederlandse reisorganisaties. Het aanbod van organisaties is eigenlijk verrassend groot en divers, hoewel het potentiële afzetgebied in het Nederlandstalige taalgebied niet bepaald enorm is. Het toont wellicht ook aan dat het hoogtijdagen zijn voor de reissector ondanks de nasleep van Covid en een niet geringe inflatie. Wat me opvalt is dat de Nederlandse spelers concurreren op volume en heer en meester zijn in de pakketreizen. Wat een Djoser of Sawadee aanbiedt, daar kan een Joker of De Blauwe Vogel niet mee vechten op prijsgebied. 

De Belgische organisaties vullen echter de niches op en vooral actievelingen worden verwend met een groot aanbod van operators zoals The Wildlinger, Offtrack en Travelbase. Ook de jongerenorganisaties zijn - ondanks een vrij stevige prijs - vrij populair. Als je dus op zoek bent naar een bepaalde reis, is de kans vrij reëel dat je je gading vindt in een bepaalde reis, zelfs al ben je op zoek naar een alternatieve bestemming die buiten de lijntjes kleurt.   

Reisverslag Peru en Bolivia deel zes: Copacabana ligt niet altijd in Brazilië

Zondag 18 juni

Na een weekje door Bolivië te hebben rondgetrokken, is het bijna tijd om dit voor toeristen wat onbekendere land vaarwel te zeggen. Maar niet voor ik een laatste keer een wandeling maak in de buurt van het Titicacameer. Van La Paz gaat het namelijk terug naar 's werelds hoogste bevaarbare meer. Een busreis in één ruk denk ik dan, maar dat is buiten de waard van reisleider Sergio gerekend die een kleine verrassing in petto heeft. In de jaren tachtig wilde de Noorse avonturier Thor Heyerdahl bewijzen dat oude beschavingen naar elkaar toe kunnen varen met het gebruik van boten die zijn vervaardigd uit papyrus of riet. Er werden twee expedities opgezet: Ra I en Ra II en de tweede boot werd gebouwd door indianen die uit de buurt van het Titicacameer afkomstig zijn. En juist hier maken we een kleine, maar interessante stop om deze rieten boot te bewonderen. Het origineel is al lang verdwenen, maar een nagenoeg perfecte kopie dobbert rond op het Titicacameer. Er is ook een piepklein museum met een oud exemplaar van National Geographic waarin het originele exemplaar trots een pagina siert. Dit is leuk om te doen, maar daardoor dreig ik een trip naar Isla del Sol te missen en daarom begin ik toch wat zenuwachtig te worden. 

Het is niet veel verder om tot bij Copacapabana te geraken, maar zoals gevreesd heb ik de laatste trip naar Isla del Sol om half twee gemist. Niet dat ik dit per se wilde doen, maar het stond toch wel op het verlanglijstje. Ach, dan maar wat even improviseren en op mijn favoriete wandelapp Wikiloc vind ik een mooie wandeling die me langs de kustlijn van Copacabana brengt en ook een klein stukje door het binnenland gaat. Ik zie de lokale bevolking werken in de velden, maar ook enkele straathonden en die hebben de neiging om nogal territoriaal te zijn. In Mexico had ik een kleine twee jaar geleden ook al een akkefietje met deze viervoeters. Dat waren er toen tientallen en nu blijft het beperkt tot enkele exemplaren. Exemplaren die graag hun tanden laten zien weliswaar. Later leer ik van Sergio dat ik moet doen alsof ik een steen opraap en ermee gooi naar de honden. Deze honden worden zo behandeld door de indianen en dat zou een schrikeffect hebben. Misschien wat zielig, maar als ik dit toen had geweten, had ik dit wel gedaan. Deze honden komen namelijk wel erg dichtbij. De wandeling zelf heeft niet onmiddellijk een groot wauw-effect, maar is niettemin leuk om te doen. Enkel de wat langere strook bij de kustlijn die rechtdoor gaat, weet me niet echt te vermaken. 

Deze wandeling heb ik op drie uur afgehaspeld en voor de avond valt, heb ik nog wel tijd voor een andere activiteit. Dat wordt - hoe kan het ook anders - een tweede wandeling. Eéntje die korter, maar wel een stuk zwaarder is. Bij een lokale top is er een kruisweg die wel erg steil omhoog gaat. Met stijgingspercentages die tot veertig procent gaan, is het toch wel een paar keer stoppen om het zweet weg te vagen en wat te drinken. Maar op een relatief vlot tempo gaat het richting top en daar zie ik enkele anderen van mijn reisgenoten. Die zijn stomverbaasd dat ik zo fris aan de top geraak. Zal ik hen vertellen dat ik vlak ervoor een paar minuten hebben gerust? Nah, dat verstoort de illusie toch wel :-) Het uitzicht over de andere bergen en het Titicacameer is overigens adembenemend. Ik lees dat er een klein, kronkelend paadje terug naar beneden gaat in plaats van de trappen die ik nu heb genomen, maar dat paadje is zelfs naar mijn smaak te gevaarlijk. Dan maar terug via de trappen. 

Gezwind gaat het via de trappen en een straat met kinderkoppen naar beneden en ik bereik het hotel in recordtempo. In de avond is het tijd voor het gebruikelijke diner, maar Copacabana blijkt toch niet zo levendig te zijn als de beroemdere naamgenoot in Brazilië. In Peru heeft men nog last van de nasleep van Covid en meer recent de onlusten na presidentiële verkiezingen, maar Bolivië heeft daar nog veel meer last van. Zelfs een toeristisch stadje als Copacabana is in de avond opvallend rustig en leeg. De restaurantjes hebben we dus voor het uitkiezen en we moeten niet te lang wachten voor ons eten. Lekker gemakkelijk, maar anderzijds vind ik het wel jammer voor de locals die toch wel leven van het toerisme. 

Maandag 19 juni

Dit is de langste reisdag van de gehele dag en de dag erop moet ik tergend vroeg opstaan om naar de startplek van de Salkantay Trekking te rijden. De ideale gelegenheid om de oogjes toe te doen, maar het erg mooie weer maakt dit erg moeilijk. Bovendien is het amper een uur rijden naar de grensovergang bij Peru en dan zit slapen er sowieso niet in. In een kleine, maar pittoreske haven moeten we even wachten op het volgende bootje en samen met een heleboel locals worden we als sardienen in een blik overgezet naar de andere kant van het water. Een veel te oude heer komt aangezet met een kar waarop we onze tassen en valiezen kunnen zetten. Nou, voor de paar honderd meter kan ik dat zelf ook wel dragen, denk ik dan, maar Sergio port aan om er toch gebruik van te maken omdat dit de enige inkomstenbron is voor deze mensen. De halve euro dat ik hier voor kwijt ben, zal ik wel overleven... 

De weg naar Cuzco is nog lang en af en toe wordt er een plaspauze ingelast of een fotostop bij mooie uitzichtpunten. Hier staan onvermijdelijk enkele vrouwtjes om hun truien aan te prijzen. Nou, zo'n trui van alpacawol is wel heel erg warm en dat kan ik in het hooggebergte wel gebruiken. Rond drie uur is het tijd voor een wat langere stop. We houden namelijk een uurtje halte bij Raqchi, een wat onbekendere Inca-site waar niet zo gek veel meer overeind staat. De gids weet ons te vertellen dat het beroemdste gebouw van deze plaats de Tempel van Wiracocha is. Eén imposante buitenmuur staat nog recht, maar al de rest is getransformeerd tot steengruis. Vroeger waren hier ook honderden qullqas, kleine opslagplaatsen om graan of andere gewassen te bewaren. Hier en daar zie ik nog enkele restanten van deze ronde opslagplaatsen. Hoewel Raqchi niet bijzonder oud is - het dateert wellicht van de vijftiende eeuw - blijft er van de oorspronkelijke plaats weinig over en is de benaming ruïne in dit geval meer dan terecht. 

De kerk die is opgetrokken uit steen en klei dat lokaal is gedolven, is ook de moeite maar veel tijd om deze site te bezoeken is er niet. Slechts één uurtje en dan moeten we verder. Later begrijp ik waarom, want de klok is inmiddels negen uur gepasseerd wanneer we eindelijk in ons hotel arriveren. Hier wacht er nog een briefing over de trekking van morgen en als advies wordt er me meegegeven om toch iets van voedsel mee te nemen. Tja, daar had ik niet aan gedacht en dat is waarom ik rond half elf in de supermarkt naar proteïne bars zit te schooien, terwijl ik al lang in mijn bed wil liggen. Het lijkt erop dat half Cuzco naar deze items zoekt, want het duurt een tijdje vooraleer ik alles gevonden heb. Pas daarna duik ik mijn bed in voor een veel te korte nacht.    

Reisverslag Peru en Bolivia deel zeven: een regenboog op het einde

Zaterdag 24 juni

Het Inti Raymi-festival oftewel het Festival van de Zon werd honderden jaren geleden door de Inca's gevierd om de zonnegod op de kortste dag van het jaar te eren. Dit festival houdt het midden tussen een toneel en carnaval en is voor vele duizenden locals een reden om naar Cuzco te komen op deze bewuste dag. Ook toeristen zijn er met hopen en dat is te zien aan de prijzen: maar liefst honderdtwintig euro voor een kaartje op de hoofdtribune. Slik! Niet dat ik daar veel last van heb, want ik ruil deze drukte in voor een extra dag hiking. Na mijn avonturen op de Salkantay heb ik nog niet genoeg gewandeld naar mijn zin en een tochtje naar de beroemde Rainbow Mountain kan er wel bij. Dit is de tweede meest bezochte plek van Peru, maar gek genoeg wordt deze plek pas sinds 2010 veel bezocht. 

Tot dan was de Vinicunca - dat is namelijk de naam van de berg - met sneeuw bedekt, maar dankzij menselijke inspanningen (klimaatgekkies durven het wel eens opwarming van de aarde noemen) is vanaf dan de zadeltop van deze berg ontbloot en ontvouwt er zich een kleurenspektakel zonder weerga. De naam regenboogberg doet de Vinicunca een beetje oneer aan, want in het Spaans krijgt de berg de bijnaam Zevenkleurenberg, verwijzend naar de zeven tinten van de Vinicunca. Dit is namelijk een ryholietberg en door de afzet van ijzeroxide, kopersulfaat en zwavel krijg je een prachtig kleurenspel te zien van rood, groen en geel. 

De tocht naar de Vinicunca vanaf Cuzco is trouwens behoorlijk lang en duurt een kleine vier uur. Dat betekent andermaal opstaan op een ontiegelijk vroeg uur, maar dat ben ik inmiddels al gewoon. De rest van de toeristen op deze uitstap spreken Spaans, dus ja, daar sta ik dan als enige Engels sprekende van het gezelschap. Na een stevig ontbijt en letterlijk geen woord te hebben gewisseld met de andere toeristen - ik spreek namelijk geen Spaans - wordt het laatste uur ingezet om rond de klok van tienen 's ochtends aan deze wandeling te beginnen. Die begint op een vrij ruime 4600 meter hoogte, maar dat ben ik inmiddels gewoon, dus dat is een formaliteit. Althans, dat dacht ik, want de eerste twintig minuten vallen toch wel wat tegen. De rode bloedlichaampjes worden na een half uurtje wat verder aangevuld en dan kom ik op volle kruissnelheid. 

Wanneer ik bij de top ben, zie ik niemand van mijn groep en neem ik uitgebreid de tijd om andere hikers te pesten door hen the photo bomben. Of ik even in de rij wil anschuiven om mijn foto te laten nemen, vragen ze (niet zo) vriendelijk. Nee, bedankt hoor. Ik ben hier gewoon een paar foto's aan het nemen, maar jullie staan eigenlijk in de weg... Na vijf minuten ga ik naar bovenste top en beland ik voor de eerste keer boven de vijfduizend meter. Ook hier is het een drukte van jewelste. Op vijf minuten heb ik het hier ook wel gezien, maar de gids zie ik pas na een half uur en hij weet me te vertellen dat wat verder weg de Red Valley is en je dit eventjes snel kan bekijken. 

Zo gezegd, zo gedaan en wat is dit een hemelsbreed verschil met de Vinicunca. Ik heb daar letterlijk geen kat gezien en de omgeving is zoveel grootser dan de Vinicunca. Die moet je zeker gezien hebben met al zijn prachtige kleuren, maar stel je nu eens een hele vallei voor die getooid is in dezelfde kleurenpracht. Dat is toch zoveel mooier? Alleszins voor mij toch, want dit moet toch wel het mooiste plaatje zijn van de gehele reis. Dat hier dan nog eens de drukte rond de Vinicunca ontbreekt, maakt dit moment nog eens zoveel mooier. Helaas kan ik hier maar een twintigtal minuten blijven, want dan roept de terugkeer aangezien ik rond de middag moet terug zijn bij de bus. Met frisse tegenzin ga ik terug naar de bus en op ruim een uurtje ben ik daar. Tja, ik had nog wel een kwartiertje langer bij deze rode vallei kunnen blijven, denk ik dan. Jammer, zeker? Op de terugweg eten we het middagmaal na andermaal geen letter te hebben uitgewisseld met de collega-toeristen. De avond begint bijna te vallen wanneer ik terugkeer in Cuzco en dan zie ik de medetoeristen van Koning Aap na vier dagen eindelijk terug. 

Het is de laatste avond in Cuzco en om deze prachtige reis af te sluiten, besluiten we om in een mooi etablissement te gaan eten. Bij de tocht door het centrum van Cuzco valt op hoe mooi deze stad is, maar helaas weet ik hier weinig over. Hoewel de groepsreis maar liefst vijf dagen in Cuzco verblijft, heb ik de stad amper gezien omdat ik de Salkantay Trekking en de uitstap naar de Rainbow Mountain deed. De cultuurminnende mens in mij vindt dat jammer, maar er moeten keuzes gemaakt worden op zo'n reis... Het eten van de Peruviaanse keuken is deze keer ook weer uitstekend en reisleider Sergio wordt verdiend in de bloemetjes gezet. Ik heb veel goede reisleiders gekend, maar hij steekt er toch wel met kop en schouders bovenuit. Een wel heel erg stevige fooi is dan zeker op zijn plaats. De zaterdag is bijna om wanneer ik naar mijn hotel terugkeer voor mijn laatste nacht in Peru. 

Zondag 25 juni en maandag 26 juni

De volgende twee dagen worden een kleine beproeving, want ik mag me opmaken voor maar liefst drie vluchten na elkaar: van Cuzco naar Lima, van Lima naar Madrid en tenslotte van Madrid naar Brussel. In Cuzco neem ik en de rest van de groep afscheid van Sergio en daarna ook van de andere groepsleden. Er wordt namelijk naar Parijs, Amsterdam en Madrid gevlogen met maar liefst vier verschillende vluchten. Samen met Myriam - de enige andere Belgische op deze reis - blijf ik achter om als laatste de vlucht naar Madrid te nemen. Die vlucht verloopt zonder enige problemen en op de Madrileense luchthaven is het weer even zoeken naar de juiste, connecterende vlucht. Hoe graag ik ook reis, al deze overstappen zijn en blijven toch een zenuwslopende aangelegenheid. 

Ik ben echter een zelfbenoemde ervaringsdeskundige bij de luchthaven van Madrid aangezien ik hier al een half jaar eerder landde bij mijn terugkomst van Costa Rica. Ik ging eens even vertellen waar we moesten zijn, maar dat blijkt toch niet juist te zijn. Een personeelslid van de luchthaven wijst ons wel de goede weg en met een overstaptijd van twee uur moeten we ons zelf niet haasten. De vlucht naar Brussel voelt toch wat langer aan dan dat ie in werkelijkheid is en ik ben dan ook dolblij dat ik weer op Belgische bodem ben. Het veel te hete zomerweer van juni is inmiddels dan al terug gaan liggen, maar dat is niet de reden van m'n blijdschap. Wel dat ik dit gependel bijna vaarwel kan zeggen. Dat mag ook wel want het is inmiddels al maandagavond. Ik wuif Myriam uit en heb dinsdag nog een dagje verlof om uit te blazen. Dat mag ook wel met een reis die ik bijna legendarisch zou durven noemen!   

Conclusie

Op geen enkele reis heb ik zoveel gezien en gedaan op een dikke drie weken. Het actieve gedeelte ligt wel meer op het einde van de reis, maar daarnaast zijn er genoeg andere dagen om de benen even te strekken, een city trip te doen in bijvoorbeeld Arequipa of om van de natuur te genieten aan het Titicacameer. Waar andere reizen worden gekenmerkt door echte hoogtepunten, is dat bij deze reis toch wat minder. Er zijn wel dagen die er een beetje uitsteken in de positieve zin van het woord: de dag over de Altiplano in Bolivië is toch wel heel erg leuk om te doen, terwijl ook de Red Valley nabij de Vinicunca erg speciaal is. Zoals gewoonlijk is het moeilijk om een echte favoriete dag te kiezen. Dat hoeft misschien ook niet, want elke dag is wat mij betreft een schot in de roos. Hoewel er veel wordt gereisd met de bus wordt er regelmatig gestopt om een ruïne te bezichtigen of iets anders. De dagen in Bolivië duren wat langer en met name de busdagen naar Salar de Uyuni en terug zijn erg lang. 

Wat mij betreft, is dit mijn meest complete reis ooit en bevat het alles wat je op een verre reis kan doen: outdoor activiteiten, cultuur, architectuur, natuur, dieren bewonderen, musea, bergen. Het ene moment zit ik bij het einde van de Salkantay Trekking in de jungle terwijl ik twee weken eerder met een buggy zat te crossen in het zand van een woestijn. Divers is dus niet alleen het sleutelwoord om de activiteiten te beschrijven, maar ook de landschappen. Wel is het zo dat niet de mooiste landschappen zijn die ik ooit heb gezien. De Namib-woestijn in Namibië met de daarbij horende zandduinen zijn toch wel een heel stuk indrukwekkender dan wat Peru te bieden heeft en ook het ruige gebergte van de Salkantay moet onderdoen voor wat Patagonië te bieden heeft. Begrijp me niet verkeerd: het is nog altijd heel erg mooi, maar de kans bestaat dat je het al een keer hebt gezien en dat die keer mooier was. Is dat een probleem? Voor mij niet, want ik het met volle teugen genoten!