Een nabeschouwing van de eerste speelronde van het WK voetbal 2026

Het gaat als een tierelier. Dat is mijn constatatie op het moment van schrijven. Vier wedstrijden per dag, het is veel. Zelfs voor de grootste voetballiefhebber. Vele critici voorspelden een inflatie aan (gebrek van) kwaliteit, maar dat valt verrassend goed mee. De uitbreiding naar 48 landen heeft niet geleid tot zogenaamde kleine broertjes, één enkele uitzondering daargelaten. Sportief is de eerste speelronde zelfs opmerkelijk te noemen met enkele markante observaties. Een overzicht. 

De extra-sportieve beslommeringen

Fifa-voorzitter Gianni Infantino kan je de voetbaltegenhanger van Donald Trump noemen. Overal waar hij komt, rijst er controverse. Het is allicht geen toeval dat dit duo dikke vriendjes zijn. Infantino is echter heel populair buiten Europa omdat de verdere commercialisering van 's werelds favoriete spelletje miljarden opbrengt waarvan een groot deel terugvloeit naar de nationale bonden. Supporters zien de toenemende ticketprijzen met lede ogen aan. Vijfhonderd dollar voor een zitplaatsje hoog in het stadion. Op dit WK is het de normaalste zaak van de wereld. Ook de hydration breaks leiden tot veel commotie. Het zijn stops van drie minuten om water te drinken in het midden van de eerste en tweede helft. In deze hete temperaturen is dit een concessie van de Fifa, lijkt het. Op verreweg de meeste zenders is het echter de gelegenheid bij uitstek om er snel wat reclame bij te gooien. De veramerikanisering van deze wereldbeker was al eerder merkbaar. Tijdens de finale zal er een halftimeshow te zien zijn. Niemand zit er op te wachten. Buiten de VS althans. 

De meeste aandacht ging echter naar politieke zaken. De voetbalselectie van Iran die dan wel, dan niet een visum krijgt voor de VS, Schotse voetbalsupporters die plots hun visum zien ingetrokken worden terwijl ze het initieel wel hadden en als kers op de taart de Somalische scheidsrechter Omar Artan die de Verenigde Staten niet mag binnenkomen. Artan zou de eerste Afrikaanse scheidsrechter zijn op een wereldbeker voetbal, maar niet in de VS anno 2026. En de Fifa? Die trekt de paraplu open en verwijst naar de regels van het organiserende land. We zouden haast vergeten dat Mexico en Canada ook het toernooi organiseren, maar de VS trekt alle (negatieve) aandacht naar zich toe. Zeker wanneer bekend werd dat Trump de wereldbeker hoogstpersoonlijk aan de winnaar zal overhandigen en meer dan waarschijnlijk zal deelnemen aan de festiviteiten. Een evenement dat als doel heeft om te verenigen dreigt zo een podium voor het ego en gedachtengoed van een autocratisch figuur te worden. En Infantino zag dat het goed was.     

Een slap begin

België is slap aan het WK begonnen met een 1-1 gelijkspel tegen Egypte en daar mogen vooral de Rode Duivels tevreden over zijn. De Belgen misten grinta, scherpte, vurigheid en goesting. De Egypten knokten voor de bal en elke vierkante meter. Als Trossard een pas gaf aan Onana was die aan het wachten en aan het wachten en aan het wachten... totdat een meegelopen Egyptenaar kwieker was en de bal veroverde voor Onana er aan kon. Dit was typerend voor het spel van de Rode Duivels. Op papier startte Garcia met de sterkste elf, maar dat wil niet zeggen dat dit ook het sterkste elftal was. Doku viel zwaar tegen, Onana en Tielemans zwierven anoniem op het middenveld, Trossard was amper bij het spel betrokken en de verdediging werd zoals gevreesd - of eerder verwacht - overlopen door de Egyptische aanval. Het was nota bene Brandon Mechele die de sterkhouder van dienst was en ervoor zorgde dat het slechts bij één doelpunt bleef. Nathan Ngoy daarentegen deed zijn uiterste best om de Egyptenaren een tweede doelpunt te gunnen. Wat die bij momenten stond te doen, tart de verbeelding. Voor de tweede wedstrijd verwacht ik toch wel één of twee veranderingen. Saelemakeers die erin komt voor Trossard of Onana die eruit gaat of een rang naar achteren wordt geschoven. 

Iran en Nieuw-Zeeland waren wel zo vriendelijk om eveneens gelijk te spelen en daarom heeft elk team één punt in poule G. Nieuw-Zeeland geldt als de mindere god in dit viertal, maar deed het verbazingwekkend goed tegen de Iraniërs. De Iraniërs hebben wel als verzachtende omstandigheid de extra-sportieve rompslomp met het pendelen, aangezien ze op dezelfde dag van Mexico naar de VS moeten reizen en terug. Ondanks het povere gelijkspel, starten de Rode Duivels als favoriet tegen Iran, maar die zullen ongetwijfeld hun vel duur verkopen. Als er uit hetzelfde vaatje getapt zal worden als bij de eerste speelronde is winst geen sinecure. Een gelijkspel trouwens ook niet.  

De thuislanden doen het goed

Misschien wel de grootste verrassing is wel de VS dat de vloer aanveegde met Paraguay en de Zuid-Amerikanen met zeer mooi voetbal naar huis speelden - figuurlijk dan toch. Van alle landen die ik heb gezien vond ik de VS het beste voetbal spelen en dat is toch ietwat verrassend na hun twijfelachtig parcours in de voorronde. Smaakmakers van dienst waren Pulisic en Balogun die twee keer scoorde. De VS is zo goed op weg om een dark horse te worden. 

Buurland Mexico overweldigde in de openingswedstrijd Zuid-Afrika en won met een logische 2-0. Van Mexico weten we dat het goed kan voetballen, van de Amerikanen is dat minder bekend. Het enige gastland dat niet kon winnen, is Canada. Het bleef steken op een 1-1 gelijkspel tegen Bosnië. Daar mogen de Bosniërs vooral tevreden mee zijn, want de Canadezen konden hun veelvuldige kansen niet afmaken. Maar de algemene conclusie is dus dat de drie gastlanden het er meer dan behoorlijk van hebben afgebracht. 

Arabische wereld toont zich aan de voetbalwereld

Met de uitbreiding naar 48 landen, hebben vooral de landen uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika kunnen profiteren van de bijkomende plaatsen. Profiteren is misschien wat slecht verwoord aangezien deze landen dat verdiend hebben op basis van hun prestaties. En het mag gezegd worden dat ze behoorlijk hebben gepresteerd in de eerste speelronde. De uitslag bij uitstek is Marokko dat Brazilië knap op 1-1 hield en er zat misschien zelfs meer in. Het was zowaar de 18-jarige Ayyoub Bouaddi die het middenveld domineerde en ervoor zorgde dat Brazilië de slag om het middenveld verloor. Qatar speelde verrassend gelijk tegen Zwitserland. 

Het is niet allemaal goed nieuws voor de Arabische wereld, want Tunesië ging zwaar onderuit tegen Zweden: 1-5. De Zweden toonden zich vinniger en potiger. Hetzelfde kan gezegd worden over Irak tegen Noorwegen. Hier werd het 1-4, maar de tendens was nagenoeg hetzelfde. Saudi-Arabië daarentegen speelde opnieuw knap gelijk tegen Uruguay. De Zuid-Amerikanen zijn niet het grootste voetballand, maar beschikken wel over een rijke traditie en enkele wereldsterren. Algerije werd het kind van Messi's rekening. Zo wordt de Argentijnse voetbalgod gedeeld topschutter over alle WK's met 16 doelpunten. Iedereen verwacht dat hij het record zal verbeteren. Overigens moest hij wel een rode kaart krijgen voor een smerige overtreding die niet werd gefloten door de scheidsrechter.

Verder toonde Oostenrijk zich de meerdere van Jordanië door met eenvoudige 3-1 cijfers te winnen. Ik reken voor het gemak Turkije even mee - al zullen ze zelf daar niet zo blij mee zijn - en dat liep voor de Turken helaas op een sisser af. Turkije toonde zich de betere van Australië, maar verliet het veld wel met een 2-0 nederlaag. Voor een regio waar geen lange voetbaltraditie bestaat doet de EMEA het dus relatief goed. Enkele mooie resultaten en een grote vertegenwoordiging op dit WK. Deze landen groeien dus toe naar het WK 2034 dat wordt gehouden in de zandbak van Saudi-Arabië.    

Afrika

De grootste verrassing van deze wereldbeker is wellicht het gelijkspel van Spanje tegen het nietige Kaapverdië dat op de Fifa-ranglijst op ongeveer dezelfde plaats staat als het Groothertogdom Luxemburg. De Spanjaarden gelden misschien wel als de grootste titelfavoriet op dit WK, maar konden niet score tegen Kaapverdië dat zelf één tot twee goede kansen kreeg. Een valse start dus voor de Spanjaarden. De Franse collega's deden het in de eerste helft niet veel beter tegen Senegal dat zich de best voetballende ploeg toonde. Mbappé was in geen velden of wegen te bespeuren, maar dat veranderde in de tweede helft. De aanvaller van Real Madrid toverde twee doelpunten uit zijn sloffen en piloteerde de Haantjes zo naar een 3-1 overwinning. 

Beter verging het Ivoorkust dat het nochtans sterke Ecuador opzij zette met 1-0 door te scoren in de laatste minuten. Goed nieuws voor de Afrikanen dus, want zo nemen zij een serieuze optie om zich te kwalificeren voor de volgende ronde. Congo hield Portugal in bedwang met een mooi 1-1 gelijkspel. Het is meteen het eerste Congolese doelpunt ooit op een wereldkampioenschap. Portugal gold vooraf als één van de te kloppen landen en beschikt onder Martinez opnieuw over een gouden generatie. Cristiano Ronaldo loopt er echter ook rond en wanneer die niet presteert, speel je slechts met tien spelers. En dat is exact wat er gebeurde in de wedstrijd tegen Congo.  

De favorieten

Van het kransje favorieten dat nog niet werd besproken, deed Engeland de beste zaak. Het won met overtuigende 4-2 cijfers waarbij goalgetter Kane andermaal van levensbelang was voor de Three Lions. Onder de Duitse bondscoach Tuchel werd er nog getwijfeld aan Engeland, maar dit resultaat toont dat dit niet nodig is. Duitsland had geen kind aan Curaçao en won met ruime 7-1 cijfers. Het zegt weinig over hoe sterk de Duitsers zijn, wat Curaçao is - met alle respect - een slechte waardemeter. Iedereen verwacht dat Curaçao weinig zal presteren op dit WK en de Duitse bolwassing bevestigt dit. 

Ook onze noorderburen zijn met een valse noot aan het wereldkampioenschap begonnen. Tegen Japan strandde Oranje op een 2-2 gelijkspel. Dat mogen de Nederlanders aan zichzelf - of in dit geval bondscoach Ronald Koeman - verwijten, want Nederland domineerde de wedstrijd maar door tactische ingrepen ging Nederland (te) veel verdedigen waarvan de Japanners profiteerden met een tweede doelpunt. Japan is een sterk voetballand, dus is dit absoluut geen schande. Maar er zat dus veel meer in en dat smaakt dus zuur bij de Nederlanders.  

Veel gelijkspelen 

Een markante statistische observering is het aantal gelijkspelen: negen. Het is een record op een WK, maar dat is ook niet meer dan logisch nu het deelnemersveld is opgekrikt tot 48 landen. Voetbalcritici vreesden dat dit een WK op twee snelheden zou worden, maar dat is tot dusver niet gebleken. Integendeel, het zijn de zogenaamde mindere voetballanden die aangenaam verrast hebben. Er is dus eerder een sprake van een nivellering van het niveau waarbij de middenmoot aansluiting vindt bij de subtop. Anderzijds is dit slechts één speelronde en kunnen we pas een algemene conclusie trekken wanneer alle poulewedstrijden zijn gespeeld. 

Algemeen besluit

De eerste speelronde is als een speer aan mij voorbijgeflitst en heeft me zeker niet teleurgesteld. Het gespeelde voetbal is best goed en ook de kleinere landen doen vlot mee. Het zijn integendeel de toppers, waaronder België, die gedeeltelijk teleurstellen. Een aantal tendensen zijn al zichtbaar, maar moeten nog bevestigd worden in de tweede en derde speelronde. Sportief is het WK dus al goed begonnen, extra-sportief zal er hoogstwaarschijnlijk altijd tumult zijn. Het is namelijk ook een Trump Cup.      

De uitslagen

Poule A
Mexico – Zuid-Afrika	2–0
Zuid-Korea – Tsjechië	2–1

Poule B
Canada – Bosnië en Herzegovina	1–1
Qatar – Zwitserland	1–1

Poule C
Brazilië – Marokko	1–1
Schotland – Haïti	1–0

Poule D
Verenigde Staten – Paraguay	4–1
Australië – Turkije	2–0

Poule E
Duitsland – Curaçao	7–1
Ivoorkust – Ecuador	1–0

Poule F
Nederland – Japan	2–2
Zweden – Tunesië	5–1

Poule G
België – Egypte	1–1
Iran – Nieuw-Zeeland	2–2

Poule H
Spanje – Kaapverdië	0–0
Saudi-Arabië – Uruguay	1–1

Poule I
Frankrijk – Senegal	3–1
Irak – Noorwegen	1–4

Poule J
Argentinië – Algerije	3–0
Oostenrijk – Jordanië	3–1

Poule K
Portugal – DR Congo	1–1
Oezbekistan – Colombia	1–3

Poule L
Engeland – Kroatië	4–2
Ghana – Panama	1–0